Τραγουδήστε: Μειώνει το στρες, δυναμώνει τον εγκέφαλο, ενισχύει το ανοσοποιητικό

Δεν χρειάζεται να είστε επαγγελματίας τραγουδιστής ούτε μέλος χορωδίας για να απολαύσετε τα οφέλη που προσφέρει ένα τραγούδι. Ακόμη και όταν τραγουδάτε μόνοι σας στο μπάνιο ή στο αυτοκίνητο, ο οργανισμός ενεργοποιεί μηχανισμούς που μπορούν να μειώσουν το στρες, να βελτιώσουν τη διάθεση και να δημιουργήσουν αίσθημα ευεξίας.

Τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότερες επιστημονικές μελέτες προσπαθούν να εξηγήσουν γιατί το τραγούδι μάς κάνει να αισθανόμαστε καλύτερα. Τα μέχρι σήμερα δεδομένα δείχνουν ότι η επίδρασή του δεν είναι μόνο ψυχολογική. Επηρεάζει ορμόνες, νευρικό σύστημα, ανοσοποιητική λειτουργία, ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο συνδεόμαστε με τους ανθρώπους γύρω μας.

Μειώνει τις ορμόνες του στρες

Ένα από τα πιο σταθερά ευρήματα των ερευνών αφορά την κορτιζόλη, την ορμόνη που αυξάνεται όταν ο οργανισμός βρίσκεται σε κατάσταση στρες.

Σε αρκετές μελέτες, οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα σάλιου πριν και μετά από συνεδρίες τραγουδιού. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, είτε οι συμμετέχοντες τραγουδούσαν μόνοι τους είτε σε χορωδία, τα επίπεδα κορτιζόλης μειώνονταν αισθητά.

Σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζει ο τρόπος με τον οποίο αναπνέουμε όταν τραγουδάμε. Η παρατεταμένη και ελεγχόμενη εκπνοή ενεργοποιεί το πνευμονογαστρικό νεύρο (vagus nerve), βασικό στοιχείο του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος.

Πρόκειται για τον μηχανισμό που επιβραδύνει τους παλμούς της καρδιάς, μειώνει την αρτηριακή πίεση και βοηθά τον οργανισμό να περάσει από την κατάσταση έντασης στη χαλάρωση. Για τον λόγο αυτό χαρακτηρίζεται συχνά ως το σύστημα «ξεκούρασης και πέψης», σε αντίθεση με τον μηχανισμό που ενεργοποιείται όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια αγχωτική κατάσταση.

Ενεργοποιεί τις φυσικές ουσίες ευεξίας

Το τραγούδι φαίνεται επίσης να αυξάνει την παραγωγή ενδορφινών, δηλαδή των φυσικών παυσίπονων του οργανισμού.

Σε μελέτες όπου αξιολογήθηκε το κατώφλι αντοχής στον πόνο, οι συμμετέχοντες εμφάνισαν μεγαλύτερη ανοχή μετά από δραστηριότητες όπως το τραγούδι, ο χορός ή το ομαδικό τύμπανο. Αντίθετα, η απλή ακρόαση μουσικής δεν είχε το ίδιο αποτέλεσμα.

Οι επιστήμονες έχουν εξετάσει και τον ρόλο της ωκυτοκίνης, της ορμόνης που συνδέεται με την εμπιστοσύνη και τους κοινωνικούς δεσμούς. Ωστόσο, τα ευρήματα δεν είναι απολύτως ξεκάθαρα. Ορισμένες μελέτες δείχνουν αύξηση των επιπέδων της μετά το ομαδικό τραγούδι, ενώ άλλες καταγράφουν μείωση ή καμία ουσιαστική μεταβολή.

Παρά τις διαφορές αυτές, σχεδόν όλες οι έρευνες συμφωνούν σε ένα σημείο. Όσοι τραγουδούν μαζί αισθάνονται καλύτερη διάθεση και μεγαλύτερη εγγύτητα μεταξύ τους μετά το τέλος της δραστηριότητας.

Μπορεί να ενισχύει και το ανοσοποιητικό

Τα πιθανά οφέλη δεν περιορίζονται στην ψυχική ευεξία.

Μικρή μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε ασθενείς με καρκίνο και στους φροντιστές τους, διαπίστωσε ότι, μετά από μια συνεδρία τραγουδιού, οι συμμετέχοντες είχαν καλύτερη διάθεση και χαμηλότερα επίπεδα κορτιζόλης. Παράλληλα, αυξήθηκαν ορισμένες κυτταροκίνες στο σάλιο, ουσίες που συμμετέχουν στη ρύθμιση της ανοσολογικής απόκρισης και της φλεγμονής.

Οι ερευνητές επισημαίνουν πάντως ότι τα ευρήματα αυτά είναι προκαταρκτικά και απαιτούνται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες, ώστε να επιβεβαιωθεί αν το τραγούδι μπορεί να έχει ουσιαστική επίδραση στην άμυνα του οργανισμού απέναντι στις λοιμώξεις.

Το ομαδικό τραγούδι προσφέρει κάτι παραπάνω

Αν και το τραγούδι φαίνεται να προσφέρει οφέλη ακόμη και όταν γίνεται ατομικά, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η συμμετοχή σε χορωδίες ή άλλες μουσικές ομάδες προσθέτει ένα σημαντικό κοινωνικό πλεονέκτημα.

Μεγάλη τυχαιοποιημένη μελέτη σε ηλικιωμένους, έδειξε ότι όσοι συμμετείχαν για έξι μήνες σε κοινοτικές χορωδίες ένιωθαν λιγότερη μοναξιά και εμφάνιζαν καλύτερη ψυχολογική διάθεση σε σύγκριση με άτομα που δεν συμμετείχαν σε αντίστοιχες δραστηριότητες.

Παράλληλα, νευροεπιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι το τραγούδι ενεργοποιεί ταυτόχρονα περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την ακοή, τη γλώσσα, την κίνηση και τα συναισθήματα. Η πολύπλευρη αυτή ενεργοποίηση εκτιμάται ότι συμβάλλει στη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας και στην υγιή γήρανση.

Οι επιστήμονες καταλήγουν ότι το τραγούδι αποτελεί μια απλή δραστηριότητα, χωρίς κόστος, η οποία μπορεί να συμβάλει στη μείωση του στρες, στη βελτίωση της διάθεσης και στην ενίσχυση των κοινωνικών δεσμών. Είτε πρόκειται για μια χορωδία είτε για το αγαπημένο σας τραγούδι στο αυτοκίνητο ή στο μπάνιο, φαίνεται πως ο οργανισμός έχει πολλούς λόγους να… τραγουδά.

ΠΗΓΗ: The Conversation – Why does singing feel so good? Is it good for your health?

Φωτογραφία: istock