Ψυχολογία: Το βαρύ τίμημα του να είστε «εύκολος» άνθρωπος – 3 σημαντικά μειονεκτήματα

Στη σύγχρονη κουλτούρα, το να είναι κανείς «εύκολος», καλόβολος άνθρωπος, θεωρείται σπουδαίο προτέρημα, ειδικά στην ενήλικη ζωή, αν και στην Ψυχολογία φαίνεται τα πράγματα να είναι πιο σύνθετα. Το «εύκολος άνθρωπος», είναι ο χαρακτηρισμός που χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε κάποιον που είναι συγκαταβατικός, ευέλικτος, συναισθηματικά σταθερός και γενικά ευχάριστος. Όταν οι άλλοι σας αποδίδουν αυτόν τον  χαρακτηρισμό, συνήθως εκτιμούν το γεγονός ότι δεν προκαλείτε εντάσεις και δεν έχετε μεγάλες απαιτήσεις. Είστε ο άνθρωπος που όλοι περιγράφουν ως «χαλαρό», «συνεννοήσιμο» ή «άνθρωπο χωρίς δράματα».

Πράγματι, πίσω από αυτή τη συμπεριφορά κρύβεται μια αξιοσημείωτη ψυχολογική δεξιότητα. Η συναισθηματική αυτορρύθμιση και η ενσυναίσθηση είναι δείκτες υψηλής σχεσιακής νοημοσύνης. Οι συγκαταβατικοί άνθρωποι, άλλωστε θεωρούνται πιο κατάλληλοι συνεργάτες, ενώ αποφεύγουν τις ανοιχτές συγκρούσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με την Ψυχολογία, υπάρχει και μια άλλη πλευρά, αρνητική, που σπάνια συζητείται. Και ποια είναι αυτή;  Όταν το να είσαι «εύκολος» παύει να είναι μια δεξιότητα προσαρμογής και γίνεται η ταυτότητά σου. Σε αυτήν την περίπτωση, το ψυχολογικό τίμημα είναι βαρύ και συχνά «αόρατο», τόσο για εσάς όσο και για τους γύρω σας. Στην «κορυφή του παγόβουνου», μπορούμε να διακρίνουμε τρία βασικά μειονεκτήματα.

Η σταδιακή απώλεια των προσωπικών επιθυμιών

Το πρώτο πράγμα που θυσιάζετε όταν είστε πάντα βολικός, είναι οι προσωπικές σας προτιμήσεις. Δεν αναφερόμαστε στις ηθικές αξίες, αλλά στα μικρά, καθημερινά σήματα: πού θέλετε να φάτε, πώς θέλετε να περάσετε το Σαββατοκύριακο ή τι είδους συναισθηματική εγγύτητα χρειάζεστε.

Εεπιδή στην πραγματικότητα κανείς δεν μπορεί να βρίκσεται πάντα σε κατάσταση συμφωνίας, το πιθανότερο είναι ότι τοποθετείτε συστηματικά τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές σας για να διατηρήσετε την αρμονία. Έτσι δημιουργείτε ένα μοτίβο «εσωτερική σιωπής». Οι άνθρωποι που το κάνουν αυτό τείνουν να:

• ελαχιστοποιούν τις επιθυμίες τους.
• αφήνουν πάντα τους άλλους να αποφασίζουν.
• νιώθουν μια αδιόρατη αποσύνδεση από το «θέλω» τους.

Με μια πρώτη ματιά, αυτό δεν μοιάζει με καταπίεση αλλά με «ευελιξία». Ωστόσο, σύμφωνα με διαχρονικές μελέτες, αυτή η διαρκής ευελιξία, αν δεν έχει ως σημείο αναφοράς τις δικές μας ανάγκες, οδηγεί σε σταδιακή απομάκρυνση από τον εαυτό μας και απώλεια αυτοαντίληψης. Με τον καιρό, η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας θολώνει: γινόμαστε πολύ ικανοί στο να αποκωδικοποιούμε τις επιθυμίες των άλλων, αλλά σταματάμε να αναγνωρίζουμε τις δικές μας. Αυτή η «θολή ταυτότητα», είναι που φέρνει τελικά το αίσθημα της κενότητας και της αποσύνδεσης από την ίδια μας τη ζωή.

Η συσσώρευση πικρίας που δεν βρίκσει διέξοδο να εκφραστεί – Τι προκαλεί σύμφωνα με την Ψυχολογία

Ένα κοινό χαρακτηριστικό των «εύκολων» ανθρώπων είναι ότι σπάνια θυμώνουν, αλλά μέσα τους συσσωρεύουν έντονη δυσαρέσκεια. Ένα κοινό χαρακτηριστικό των «βολικών» ανθρώπων είναι ότι σπάνια εκρήγνυνται, όμως μέσα τους συσσωρεύουν μια πικρία. Κι αυτό συμβαίνει γιατί η ψυχική προσπάθεια που καταβάλλετε για να μείνετε ήρεμοι δεν χάνεται στο κενό. Κάθε φορά που «καταπίνετε» μια ενόχληση ή συγκρατείτε έναν θυμό, ο οργανισμός σας καταναλώνει αποθέματα ενέργειας, έστω κι αν εξωτερικά φαίνεστε απόλυτα γαλήνιοι. Όταν αυτή η προσπάθεια δεν αναγνωρίζεται ούτε ανταποδίδεται, μετατρέπεται σε καταπιεσμένο αρνητικό συναίσθημα.

Η έρευνα πάνω στην καταστολή της έκφρασης, δείχνει ότι όσοι καταστέλλουν συστηματικά τα συναισθήματά τους καταλήγουν με λιγότερη κοινωνική υποστήριξη και μικρότερη συναισθηματική εγγύτητα. Με άλλα λόγια μπορούμε να πούμε ότι η απουσία τριβών δεν σημαίνει ισορροπία στην όποια σχέση (επαγγελματική, προσωπική, ερωτική). Κάθε άλλο, συχνά σημαίνει ότι αυτός ο ένας, ο καλόβολος, απορροφά σιωπηλά όλο το σχεσιακό κόστος. Το επικίνδυνο είναι ότι αυτή η πικρία δεν έχει συγκεκριμένο «σενάριο» ή αιτία· είναι απλώς μια διάθεση που, μην έχοντας πού να εκτονωθεί, στρέφεται προς τα μέσα.

Γίνεστε εύκολοι στην παρέα, αλλά δύσκολοι στη γνωριμία

Τέλος, σύμφωνα με την Ψυχολογία, η υπερβολική συγκαταβατικότητα στερεί από τις σχέσεις σας το βάθος. Όταν είστε πάντα «εντάξει με όλα», οι άλλοι σας νιώθουν ασφαλείς και ευχάριστους, αλλά δεν ξέρουν τι πραγματικά σας συγκινεί, τι σας δυσκολεύει ή τι σας ενθουσιάζει.

Δημιουργείται έτσι μια «ψευτο-οικειότητα». Η πραγματική ψυχολογική εγγύτητα χτίζεται όταν έχουμε πρόσβαση στην εσωτερική εμπειρία του άλλου, ακόμα και μέσα από διαφωνίες. Και το παράδοξο εδώ, είναι ότι το ίδιο χαρακτηριστικό που σας κάνει εύκολους στην παρέα, εμποδίζει τελικά τους άλλους να δεθούν ουσιαστικά μαζί σας. Το δέσιμο απαιτεί στιγμές όπου η εσωτερική σας κατάσταση είναι ορατή και απαιτεί από τον άλλον να προσαρμοστεί, να ανταποκριθεί, να διαμορφώσει τη δική του συμπεριφορά.

Όταν δεν καταλαμβάνετε ποτέ συναισθηματικό χώρο, οι άλλοι δεν χρειάζεται ποτέ να προσαρμοστούν σε εσάς. Και όταν κανείς δεν προσαρμόζεται σε εσάς, παραμένετε ψυχολογικά στο περιθώριο, ακόμα και μέσα στις ίδιες σας τις σχέσεις.

ΠΗΓΗ: psychologytoday

Φωτογραφία: istock