Ύπνος στη διάρκεια της ημέρας: Πότε και σε ποιους είναι σήμα κινδύνου

Ο παρατεταμένος ύπνος στη διάρκεια της ημέρας ενδέχεται να αποτελεί προειδοποιητική ένδειξη για υποκείμενα προβλήματα υγείας, αναφέρουν επιστήμονες από τη Βοστώνη.

Αν και ένας σύντομος ύπνος την ημέρα μπορεί να είναι αναζωογονητικός, προγενέστερες μελέτες έχουν δείξει ότι ο παρατεταμένος σχετίζεται με αρνητικές εκβάσεις για την υγεία, όπως:

• Νευρεκφυλιστικά προβλήματα (π.χ. άνοια)
• Καρδιαγγειακές νόσους
• Αυξημένη νοσηρότητα

Έχει επίσης σχετισθεί με αυξημένη θνησιμότητα, με την πάροδο του χρόνου. Τώρα, νέα μελέτη δείχνει πως όσο περισσότερο και όσο συχνότερα κοιμούνται στη διάρκεια της ημέρας οι μεσήλικες και ηλικιωμένοι, τόσο περισσότερο κινδυνεύουν να έχουν υποκείμενα νοσήματα. Αυξάνεται επίσης σημαντικά και ο κίνδυνος θανάτου.

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση JAMA Network Open. Όπως γράφουν οι ερευνητές, το 20% έως 60% των ηλικιωμένων κοιμούνται στη διάρκεια της ημέρας. Οι δυνητικοί κίνδυνοι από αυτή την συνήθεια έχουν μελετηθεί εκτενώς. Ωστόσο τα έως τώρα ευρήματα βασίζονταν κυρίως σε ό,τι έλεγαν οι συμμετέχοντες στις μελέτες.

Η μελέτη

Στην παρούσα μελέτη οι επιστήμονες θέλησαν να εξετάσουν το όλο θέμα, με βάση αντικειμενικά δεδομένα. Για να το επιτύχουν, ενέταξαν στη μελέτη τους 1.338 εθελοντές, ηλικίας 56 έως και άνω των 80 ετών κατά την έναρξή της. Το 76% από αυτούς ήταν γυναίκες.

Κατά την έναρξη της μελέτης, οι εθελοντές υποβλήθηκαν σε ακτιγραφία. Πρόκειται για μία μέθοδο κατά την οποία φορά κάποιος ειδική συσκευή στον καρπό του, η οποία καταγράφει τους κύκλους ύπνου-αφύπνισης και τις διαταραχές ύπνου.

Οι συμμετέχοντες στη μελέτη φορούσαν τη συσκευή τους επί 10 ημέρες κατά μέσον όρο. Μελέτες έχουν δείξει ότι η χρήση τέτοιου είδους συσκευών επί περισσότερο από επτά ημέρες, αποτυπώνει με αξιοπιστία τις συνήθειές μας.

Η χρήση των συσκευών έδειξε ότι ο ύπνος στη διάρκεια της ημέρας ήταν ο κανόνας. Το 99% των συμμετεχόντων κοιμόντουσαν τουλάχιστον μία φορά από τις 9 το πρωί έως τις 7 το απόγευμα. Άλλοι από αυτούς κοιμόντουσαν το πρωί (από τις 9 έως τις 12), άλλοι νωρίς το μεσημέρι (από τις 12 και μετά) και άλλοι αργά το μεσημέρι (από τις 3 και μετά).

Τα ευρήματα

Οι επιστήμονες παρακολούθησαν τους εθελοντές τους επί έως και 19 χρόνια (μέσος όρος παρακολούθησης: 8,5 χρόνια). Στο μεσοδιάστημα, το 69% έχασαν τη ζωή τους.

Όπως έδειξαν τα στοιχεία, ο παρατεταμένος ύπνος στη διάρκεια της ημέρας συσχετιζόταν ισχυρά με τον κίνδυνο θανάτου. Το ίδιο και η αυξημένη συχνότητά του.

Στην πραγματικότητα, κάθε 1 ώρα ημερήσιου ύπνου αύξανε τον κίνδυνο θανάτου κατά 13%. Και κάθε πρόσθετος ημερήσιος ύπνος αύξανε τον κίνδυνο κατά 7%.

Περισσότερο απ’ όλους κινδύνευαν οι ηλικιωμένοι, οι οποίοι κοιμόντουσαν το πρωί. Είχαν 30% περισσότερες πιθανότητες θανάτου σε σύγκριση με τους συνομηλίκους τους που κοιμόντουσαν αργά το μεσημέρι.

Τα ευρήματα αυτά δεν σημαίνουν πως ο ύπνος στη διάρκεια της ημέρας είναι επικίνδυνος, έσπευσε να διευκρινίσει η επικεφαλής ερευνήτρια Dr. Chenlu Gao, ερευνήτρια στην Ιατρική Ύπνου στο Νοσοκομείο Brigham’s and Women, στη Βοστώνη.

«Σημαίνουν πως πιθανώς υπάρχει κάποια υποκείμενη ασθένεια, χρόνια διαταραχή, διαταραχή του ύπνου ή δυσλειτουργία των κιρκάδιων ρυθμών (βιολογικό ρολόι)», είπε. Απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να εξακριβωθεί τι ακριβώς αυξάνει τον κίνδυνο, πρόσθεσε.

Φωτογραφία: iStock