Κατεψυγμένα έμβρυα: Τι συμβαίνει όταν η ζωή επιστρέφει μετά από δεκαετίες

Η πρωτοφανής περίπτωση της 54χρονης γυναίκας στην Αθήνα, η οποία έφερε στον κόσμο ένα υγιέστατο κοριτσάκι από γενετικό υλικό που είχε κρυοσυντηρηθεί το 2004, έφερε ξανά στο προσκήνιο ένα από τα πιο σημαντικά ερωτήματα της Αναπαραγωγικής Ιατρικής. Τί συμβαίνει πραγματικά σε ένα έμβρυο όταν παραμένει για δεκαετίες στην κατάψυξη;

«Κατά την κρυοσυντήρηση η βιολογική δραστηριότητα του εμβρύου σταματά», απάντησε στο Πρακτορείο FM ο κ. Κωνσταντίνος Πάντος, γυναικολόγος της 54χρονης και γενικός γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι «το έμβρυο «παγώνει» στον χρόνο. Όταν αποψυχθεί και εφόσον ανταποκριθεί στη διαδικασία, μπορεί να συνεχίσει την ανάπτυξή του από το σημείο στο οποίο είχε σταματήσει, χωρίς να έχει γεράσει κατά τη διάρκεια των ετών που παρέμεινε στην κατάψυξη».

Μπορεί άραγε η κατάψυξη και η απόψυξη να έχουν επιπτώσεις στην υγεία των παιδιών που θα γεννηθούν; «Τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα δεδομένα δεν δείχνουν αυξημένη επίπτωση τέτοιων προβλημάτων εξαιτίας της ίδιας της κρυοσυντήρησης», είπε ο κ. Πάντος. «Οι μελέτες που υπάρχουν δεν δείχνουν ουσιαστικές διαφορές στην υγεία των παιδιών, σε σχέση με εκείνα που προέρχονται από φυσική σύλληψη».

Κατά καιρούς έχουν υπάρξει αναφορές για διαφορετικό βάρος γέννησης ή άλλες διαφοροποιήσεις. Εν τούτοις, δεν έχει έως τώρα επιβεβαιωθεί ότι αποτελούν αποτέλεσμα της κρυοσυντήρησης. Ενδέχεται να σχετίζονται με άλλους παράγοντες, όπως ο σωματότυπος και η ενδοκρινική (ορμονική) κατάσταση της μητέρας, συμπλήρωσε.

Ούτε ο παιδικός καρκίνος φαίνεται να έχει αυξημένη επίπτωση λόγω της κρυοσυντήρησης. «Αυτό που βλέπουμε μέχρι τώρα είναι ότι αυτά τα παιδιά είναι πιο έξυπνα, πιο δραστήρια και έχουν καλύτερη απόδοση στο σχολείο», συνέχισε ο κ. Πάντος.

«Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι έχουν περάσει μία δοκιμασία και έχουν αντεπεξέλθει στη διαδικασία της κρυοσυντήρησης. Κατ’ αυτήν κατά κάποιο τρόπο γίνεται μία επιλογή των καλών εμβρύων που μπορούν να εμφυτευθούν. Μάλιστα φαίνεται ότι αυτό έχει επίπτωση και στη μετέπειτα ζωή τους».

Τι συμβαίνει όταν μεγαλώσουν τα παιδιά

Μολονότι τα έως τώρα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά, δεν υπάρχουν ακόμα επαρκή στοιχεία για το τι μέλλει γενέσθαι με τα παιδιά που γεννιούνται μετά από πολλά χρόνια στην κατάψυξη,

«Υπάρχουν πλέον παιδιά που έχουν γεννηθεί με αυτές τις τεχνικές και έχουν φτάσει σε μεγαλύτερες ηλικίες. Ωστόσο δεν έχει ακόμη μελετηθεί συνολικά η επίδραση της διαδικασίας μέχρι την ενήλικη ζωή – και ακόμη περισσότερο μέχρι τα βαθιά γηρατειά», τόνισε ο κ. Πάντος.

«Τα μέχρι σήμερα δεδομένα είναι πάντως καθησυχαστικά. Δεν δείχνουν διαφορές στην υγεία των παιδιών αυτών, σε σχέση με εκείνα που προέρχονται από φυσική σύλληψη. Χρειάζονται όμως, περισσότερα χρόνια παρακολούθησης και μεγαλύτερες μελέτες για να έχουμε πλήρη εικόνα», πρόσθεσε.

Άραγε η ηλικία του εμβρύου παίζει κάποιο ρόλο; Ένα έμβρυο που δημιουργήθηκε πριν από 20 χρόνια έχει σήμερα διαφορετική βιολογική ποιότητα από ένα έμβρυο που μπήκε στην κατάψυξη πριν από δύο χρόνια;

«Στη βιβλιογραφία ο μεγαλύτερος χρόνος κρυοσυντήρησης είναι τα 22 χρόνια που πετύχαμε εμείς. Αμέσως μετά είναι 18 χρόνια στην Ιαπωνία και 17 στο Ισραήλ. Φαίνεται ότι δεν υπάρχει καμία διαφορετική επίπτωση στην υγεία του παιδιού από αυτή τη διαδικασία. Αλλά για να έχουμε πιο ολοκληρωμένες μελέτες, πρέπει να περιμένουμε μερικά χρόνια», είπε ο ειδικός.

Πού βρίσκεται το όριο

Η περίπτωση αυτή μεταφέρει πλέον τη συζήτηση εκτός εργαστηρίου. Αν η επιστήμη μπορεί να διατηρήσει ένα έμβρυο για δεκαετίες και να του επιτρέψει να συνεχίσει την ανάπτυξή του όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή, τότε το επόμενο ερώτημα είναι ποιος θέτει τα όρια. Η βιολογία ή η νομοθεσία;

Η επιστήμη και η νομοθεσία πρέπει να προχωρούν παράλληλα, κατά τον κ. Πάντο. Ο νόμος οφείλει να ακολουθεί τις επιστημονικές εξελίξεις. Ταυτοχρόνως όμως «πρέπει να θέτει το πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτές θα εφαρμόζονται, με βασικό στόχο να μπορούν τα ζευγάρια να αποκτήσουν παιδί όταν το αποφασίσουν».

«Η περίπτωση της 54χρονης γυναίκας δεν είναι απλώς ένα εντυπωσιακό ιατρικό περιστατικό. Είναι μια εικόνα από το μέλλον της ανθρώπινης αναπαραγωγής. Γιατί αν ένα έμβρυο μπορεί να «κοιμηθεί» για 22 χρόνια και να ξυπνήσει συνεχίζοντας από εκεί ακριβώς όπου σταμάτησε, τότε ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα της επιστήμης δεν είναι πλέον πόσο μπορεί να παγώσει ο χρόνος, αλλά πόσο μακριά μπορεί να τον μετακινήσει ο άνθρωπος», κατέληξε.

Φωτογραφία: iStock