O καφές προστατεύει την ψυχική υγεία, αλλά έχει σημασία πόσο πίνουμε

Ο καφές μπορεί να ασκεί προστατευτική δράση στην ψυχική υγεία, αλλά αυτό εξαρτάται από τις ποσότητες που καταναλώνει κανείς, σύμφωνα με μία νέα μελέτη.

Αναλύοντας δεδομένα από εκατοντάδες χιλιάδες εθελοντές διαπίστωσαν ότι η μέτρια κατανάλωση είναι προστατευτική. Αντιθέτως, η υπερκατανάλωση μάλλον ευνοεί την ανάπτυξη διαταραχών της ψυχικής διάθεσης και του στρες, όπως:

• Η κατάθλιψη
• Η διπολική διαταραχή
• Η διαταραχή μετατραυματικού στρες
• Οι αγχώδεις διαταραχές
• Η διαταραχή οξέος στρες

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Journal of Affective Disorders. Όπως γράφουν οι ερευνητές, οι ψυχικές διαταραχές αποτελούν σημαντικό πρόβλημα σε όλο τον κόσμο. Η ανάπτυξή τους είναι μοναδική για κάθε πάσχοντα, αφού διαμορφώνονται από συνδυασμό κοινωνικών, περιβαλλοντικών και γενετικών παραγόντων και τρόπου ζωής.

Επειδή οι ψυχικές διαταραχές είναι πολλές και πολύ συχνές, οι επιστήμονες μελετούν τη διατροφή για την πρόληψη και την διαχείρισή τους. Στο πλαίσιο αυτό έχουν διεξαχθεί πληθυσμιακές μελέτες για τον πιθανό ρόλο του καφέ. Ωστόσο τα ευρήματά τους ήταν αντικρουόμενα.

Για να διερευνήσουν καλύτερα το θέμα, οι επιστήμονες εξέτασαν δεδομένα από 461.586 εθελοντές της μεγάλης βάσης βιοϊατρικών δεδομένων UK Biobank. Οι εθελοντές εντάχθηκαν σε αυτήν την περίοδο 2006-2010. Εκείνη την εποχή είχαν ηλικία 40-69 ετών. Συμφώνησαν να παρέχουν σε τακτά χρονικά διαστήματα πληροφορίες για την υγεία και τον τρόπο ζωής τους, κάτι που συνεχίζεται ακόμα.

Στη νέα μελέτη, οι επιστήμονες εξέτασαν δεδομένα σχεδόν 14 ετών παρακολούθησης. Από τους εθελοντές της βάσης δεδομένων που ενέταξαν στη μελέτη τους, το 46% ήσαν άνδρες. Η μέση ηλικία τους ήταν τα 57 έτη.

Τα ευρήματα

Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, οι 18.220 από τους εθελοντές έπασχαν από διαταραχές της ψυχικής διάθεσης. Άλλοι 18.547 είχαν διαταραχές σχετιζόμενες με το στρες.

Οι ερευνητές εξέτασαν τις διατροφικές συνήθειές τους, εστιάζοντας στην κατανάλωση καφέ. Όπως διαπίστωσαν, ο καφές ήταν προστατευτικός όταν καταναλωνόταν σε μέτριες ποσότητες (2 έως 3 φλιτζάνια ημερησίως).

Αντιθέτως, η υψηλή κατανάλωση (5 ή περισσότερα φλιτζάνια την ημέρα) σχετίσθηκε με αυξημένο κίνδυνο ψυχικών διαταραχών.

Η μελέτη έδειξε ακόμα ότι η συσχέτιση του καφέ με την ψυχική υγεία ήταν πιο ισχυρή στους άνδρες.

Πώς μπορεί, όμως, ο καφές να επηρεάζει την ψυχική υγεία; Οι ειδικοί αναφέρουν ότι ο καφές περιέχει χιλιάδες βιοενεργά συστατικά, όπως:

• Η καφεΐνη
• Οι πολυφαινόλες
• Οι μελανοϊδίνες (σχηματίζονται κατά το καβούρδισμα του καφέ)
• Τα διτερπένια

Άλλα από αυτά είναι ωφέλιμα για την υγεία και άλλα (π.χ. τα διτερπένια) επιβλαβή. Η νέα μελέτη υποδηλώνει ότι συστατικά του καφέ, όπως η καφεΐνη και το χλωρογενικό οξύ, ασκούν αντιφλεγμονώδη δράση. Η δράση αυτή μπορεί να εξηγεί εν μέρει την προστατευτική δράση που ασκεί ο καφές όταν καταναλώνεται σε μέτριες ποσότητες.

Προγενέστερες μελέτες έχουν δείξει ότι η αντιφλεγμονώδης δράση της καφεΐνης σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο έκπτωσης των νοητικών λειτουργιών και άνοιας.

Φωτογραφία: istock