Καρότα vs παντζάρια; Ποια είναι καλύτερα για την αρτηριακή πίεση και ποια για την υγεία των ματιών

Τα παντζάρια και τα καρότα θεωρούνται δύο ιδιαίτερα θρεπτικά λαχανικά και μπορούν να υποστηρίξουν τόσο την καρδιαγγειακή όσο και την οφθαλμική υγεία. Δεν προσφέρουν, όμως, ακριβώς τα ίδια οφέλη.

Τα παντζάρια φαίνεται να έχουν σαφέστερο πλεονέκτημα όσον αφορά την αρτηριακή πίεση, κυρίως χάρη στα φυσικά νιτρικά που περιέχουν. Τα καρότα, από την άλλη, υπερέχουν για την υγεία των ματιών, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε β-καροτένιο, το οποίο ο οργανισμός μετατρέπει σε βιταμίνη Α.

• Διαβάστε επίσης – Καρότα ωμά ή βρασμένα; Ποια επηρεάζουν περισσότερο το σάκχαρο στο αίμα

Γιατί τα παντζάρια βοηθούν περισσότερο την αρτηριακή πίεση

Τα παντζάρια περιέχουν σημαντικές ποσότητες φυσικών νιτρικών ενώσεων. Στον οργανισμό, οι ενώσεις αυτές μετατρέπονται τελικά σε μονοξείδιο του αζώτου, μια ουσία που βοηθά τα αιμοφόρα αγγεία να χαλαρώνουν και να διαστέλλονται.

Η διαδικασία ξεκινά ήδη από το στόμα: βακτήρια μετατρέπουν τα νιτρικά σε νιτρώδη και στη συνέχεια ο οργανισμός τα μετατρέπει σε μονοξείδιο του αζώτου. Όταν τα αγγεία διαστέλλονται, το αίμα κυκλοφορεί ευκολότερα και η πίεση στα τοιχώματά τους μπορεί να μειωθεί.

Ανασκόπηση του 2024, στην οποία συμμετείχαν συνολικά 349 ενήλικες με υπέρταση, έδειξε ότι ο χυμός παντζαριού συνδέθηκε με μείωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης κατά περίπου 5 mmHg κατά μέσο όρο.

Τα παντζάρια περιέχουν επίσης κάλιο, ένα μέταλλο που βοηθά τους νεφρούς να αποβάλλουν περίσσεια νατρίου μέσω των ούρων, συμβάλλοντας έτσι στον καλύτερο έλεγχο της πίεσης.

Και τα καρότα μπορούν να βοηθήσουν

Τα καρότα μπορούν επίσης να υποστηρίξουν την υγεία των αγγείων, αν και η επίδρασή τους στην πίεση είναι λιγότερο άμεση.

Περιέχουν κάλιο, αλλά και άλλες ουσίες που μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της καλής λειτουργίας των αιμοφόρων αγγείων.

Μεταξύ αυτών:

Φυτικές ίνες: ορισμένες μορφές τους διασπώνται από τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου και παράγουν ουσίες που μπορεί να συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής και στη διατήρηση της ελαστικότητας των αγγείων.

Β-καροτένιο: είναι το αντιοξειδωτικό που δίνει στα καρότα το χαρακτηριστικό πορτοκαλί χρώμα και μπορεί να συμβάλλει στην προστασία των αγγείων από το οξειδωτικό στρες.

Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν ότι η κατανάλωση καρότων μειώνει άμεσα την αρτηριακή πίεση στον ίδιο βαθμό με τα παντζάρια. Ωστόσο, η ένταξή τους σε μια συνολικά υγιεινή διατροφή μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης υπέρτασης.

Γιατί τα καρότα υπερέχουν για τα μάτια

Το μεγάλο πλεονέκτημα των καρότων είναι η υψηλή περιεκτικότητά τους σε β-καροτένιο, το οποίο ο οργανισμός μετατρέπει σε βιταμίνη Α.

Η βιταμίνη Α είναι απαραίτητη για την καλή λειτουργία της όρασης και παίζει σημαντικό ρόλο σε αρκετές λειτουργίες των ματιών.

Συγκεκριμένα:

• βοηθά τον αμφιβληστροειδή να λειτουργεί σωστά σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού,
• συμβάλλει στη διατήρηση της υγείας του κερατοειδούς,
• βοηθά στην πρόληψη προβλημάτων όρασης που σχετίζονται με ανεπάρκεια βιταμίνης Α.

Η έλλειψη βιταμίνης Α μπορεί να οδηγήσει σε νυχτερινή τύφλωση, δηλαδή δυσκολία στην όραση όταν ο φωτισμός είναι χαμηλός. Σε σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να προκαλέσει ακόμη και μόνιμη βλάβη στην όραση.

Τα καρότα, ωστόσο, δεν μπορούν να διορθώσουν προβλήματα όπως η μυωπία ή η υπερμετρωπία ούτε να καταργήσουν την ανάγκη για γυαλιά.

Έχουν και τα παντζάρια οφέλη για τα μάτια;

Τα παντζάρια περιέχουν, όπως προαναφέρθηκε, αντιοξειδωτικές ουσίες, μεταξύ των οποίων οι βεταλαΐνες, οι χρωστικές που τους δίνουν το έντονο κόκκινο χρώμα. Οι ενώσεις αυτές συμβάλλουν στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες, το οποίο με την πάροδο του χρόνου μπορεί να προκαλέσει βλάβες και στους ιστούς των ματιών. Τα παντζάρια περιέχουν επίσης μικρές ποσότητες βιταμίνης C.

Ωστόσο, μέχρι σήμερα υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία ότι τα παντζάρια μπορούν να προστατεύσουν από παθήσεις όπως ο καταρράκτης ή η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Σε αυτόν τον τομέα, τα καρότα έχουν σαφέστερο διατροφικό πλεονέκτημα λόγω του β-καροτενίου και της βιταμίνης Α.

Παντζάρια ή καρότα;

Η απάντηση εξαρτάται από το όφελος που εξετάζουμε:

• Για την αρτηριακή πίεση: τα παντζάρια έχουν σαφέστερο πλεονέκτημα.
• Για την υγεία των ματιών: τα καρότα υπερέχουν.

Αυτό δεν σημαίνει, πάντως, ότι πρέπει να επιλέξει κανείς μόνο το ένα από τα δύο. Μια διατροφή με ποικιλία πολύχρωμων λαχανικών προσφέρει διαφορετικές βιταμίνες, μέταλλα, αντιοξειδωτικά και φυτικές ίνες.

Και τα δύο μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας διατροφής που υποστηρίζει την καρδιαγγειακή και την οφθαλμική υγεία, αλλά δεν αποτελούν θεραπεία για την υπέρταση ή για προβλήματα όρασης και δεν αντικαθιστούν φαρμακευτική αγωγή ή ιατρική παρακολούθηση.

Φωτογραφία: (Photo by Mayra Beltran/Houston Chronicle via Getty Images)