Αλάτι: Πώς η έλλειψή του μπορεί να βλάψει τη μνήμη εξίσου με την υπερβολική ποσότητα

Έχουμε συνηθίσει να ακούμε ότι το πολύ αλάτι βλάπτει την υγεία. Μια νέα μελέτη, όμως, δείχνει ότι και η άλλη ακραία περίπτωση, η στέρησή του δηλαδή, μπορεί να έχει επίσης σημαντικές συνέπειες.

• Διαβάστε επίσης – Αλάτι ή υποκατάστατο χαμηλού νατρίου; Ποια επιλογή είναι καλύτερη για την υγεία και για ποιους

Ερευνητές διαπίστωσαν ότι τόσο μια πολύ χαμηλή όσο και μια πολύ υψηλή πρόσληψη αλατιού επηρέασαν αρνητικά τη μνήμη σε ποντίκια. Το ενδιαφέρον είναι ότι οι δύο διατροφικές συνθήκες δεν φάνηκε να δρουν με τον ίδιο τρόπο.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Food Research International και εξέτασε τον λεγόμενο άξονα εντέρου – μεταβολιτών- εγκεφάλου, δηλαδή το πώς οι αλλαγές στη διατροφή επηρεάζουν τα βακτήρια του εντέρου, τις ουσίες που παράγουν και, τελικά, τη λειτουργία του εγκεφάλου.

Αλάτι – Τι έδειξαν τα τεστ μνήμης

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν 32 υγιή αρσενικά ποντίκια. Αρχικά, με αντιβιοτικά απομάκρυναν μεγάλο μέρος της φυσικής εντερικής μικροχλωρίδας τους και στη συνέχεια μετέφεραν μικροβίωμα από δείγματα κοπράνων 10 υγιών ανθρώπων.

Τα ποντίκια χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες και ακολούθησαν διαφορετική διατροφή για 14 εβδομάδες:

• φυσιολογική πρόσληψη αλατιού, 0,5%
• πολύ χαμηλή πρόσληψη, 0,1%
• πολύ υψηλή πρόσληψη, 8%

Στη συνέχεια υποβλήθηκαν σε δοκιμασίες που αξιολογούν τη βραχυπρόθεσμη μνήμη εργασίας και τη μακροπρόθεσμη μνήμη αναγνώρισης.

Τόσο τα ποντίκια με πολύ λίγο αλάτι όσο και εκείνα με πολύ αλάτι είχαν χειρότερες επιδόσεις από την ομάδα που κατανάλωνε φυσιολογική ποσότητα.

Γιατί το πολύ λίγο και το πολύ αλάτι δεν έδρασαν με τον ίδιο τρόπο

Στον ιππόκαμπο, περιοχή του εγκεφάλου που παίζει βασικό ρόλο στη μνήμη, και οι δύο ακραίες δίαιτες συνδέθηκαν με χαμηλότερα επίπεδα πρωτεϊνών που βοηθούν τα νευρικά κύτταρα να επικοινωνούν και να προσαρμόζονται.

Στην περίπτωση της πολύ χαμηλής πρόσληψης αλατιού, οι ερευνητές είδαν μείωση σημαντικών πρωτεϊνών που σχετίζονται με τη δημιουργία και τη σταθεροποίηση αναμνήσεων.

Αντίθετα, η πολύ υψηλή πρόσληψη αλατιού συνδέθηκε περισσότερο με φλεγμονώδη αντίδραση. Αυξήθηκαν προφλεγμονώδη σήματα στο αίμα και το εντερικό μικροβίωμα μετακινήθηκε προς μια πιο φλεγμονώδη κατάσταση.

Παράλληλα, μειώθηκαν στο έντερο ουσίες όπως το προπιονικό και το βουτυρικό, οι οποίες παράγονται από τα βακτήρια του εντέρου και θεωρούνται σημαντικές για τη φυσιολογική επικοινωνία ανάμεσα στο έντερο και τον εγκέφαλο.

Τι σημαίνει αυτό για τον άνθρωπο

Η μελέτη έχει ενδιαφέρον, αλλά χρειάζεται σαφής προσοχή στην ερμηνεία της, καθώς έγινε σε ποντίκια και όχι σε ανθρώπους.

Επομένως, δεν αποδεικνύει ότι μια πολύ χαμηλή πρόσληψη αλατιού προκαλεί προβλήματα μνήμης στους ανθρώπους. Δείχνει όμως ότι η ακραία στέρηση νατρίου μπορεί να έχει βιολογικές επιπτώσεις που μέχρι σήμερα έχουν μελετηθεί πολύ λιγότερο από τις επιπτώσεις της υπερβολικής κατανάλωσης.

Το βασικό μήνυμα των ερευνητών είναι ότι ο εγκέφαλος φαίνεται να χρειάζεται ισορροπία. Το πολύ αλάτι μπορεί να ενισχύει τη φλεγμονή και να διαταράσσει το μικροβίωμα, ενώ το πολύ λίγο μπορεί να στερεί από τον εγκέφαλο σημαντικά βιολογικά σήματα.

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι επόμενες μελέτες πρέπει να διερευνήσουν ποιο είναι το χαμηλότερο ασφαλές επίπεδο πρόσληψης και αν η αποκατάσταση συγκεκριμένων μεταβολιτών του εντέρου μπορεί να περιορίσει τις επιπτώσεις στη μνήμη.

Φωτογραφία: istock