Σάκχαρο: Γιατί οι απότομες αυξήσεις του δεν είναι πάντα επικίνδυνες για την υγεία

Οι απότομες αυξήσεις του σακχάρου στο αίμα έχουν βρεθεί τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο της συζήτησης γύρω από τη διατροφή και την υγεία.

Η χρήση συσκευών συνεχούς παρακολούθησης της γλυκόζης έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής, ακόμη και μεταξύ ανθρώπων που δεν πάσχουν από διαβήτη. Παράλληλα, όλο και περισσότεροι επιλέγουν να περιορίσουν ή να αποκλείσουν από τη διατροφή τους υδατάνθρακες, φοβούμενοι τις λεγόμενες «αιχμές» σακχάρου ή αλλιώς μεταγευματική υπεργλυκαιμία.

Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν είναι κάθε αύξηση της γλυκόζης επιβλαβής. Αντίθετα, πρόκειται για μια φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού, η οποία στις περισσότερες περιπτώσεις δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας.

Σάκχαρο : Γιατί αυξάνεται μετά το φαγητό

Όταν καταναλώνουμε τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες και σάκχαρα, όπως ψωμί, ζυμαρικά, φρούτα και γλυκά, ο οργανισμός τα διασπά σε γλυκόζη. Η γλυκόζη περνά στην κυκλοφορία του αίματος, προκαλώντας προσωρινή αύξηση των επιπέδων σακχάρου.

Σε αυτή τη διαδικασία, το πάγκρεας εκκρίνει ινσουλίνη, μια ορμόνη που βοηθά τη γλυκόζη να εισέλθει στα κύτταρα, όπου χρησιμοποιείται ως πηγή ενέργειας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η αύξηση του σακχάρου δεν σχετίζεται αποκλειστικά με τη διατροφή. Η έντονη σωματική άσκηση μπορεί επίσης να αυξήσει προσωρινά τη γλυκόζη, καθώς ο οργανισμός απελευθερώνει επιπλέον ενέργεια για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των μυών.

Σάκχαρο: Πότε πρέπει να μας ανησυχούν οι αυξήσεις

Σύμφωνα με τους ειδικούς, στους υγιείς ανθρώπους το σάκχαρο συνήθως κορυφώνεται περίπου μία ώρα μετά το γεύμα και επιστρέφει στα αρχικά επίπεδα μέσα στις επόμενες δύο ώρες.

Επομένως, μια σύντομη αύξηση της γλυκόζης αποτελεί φυσιολογική αντίδραση και δεν σημαίνει ότι προκαλείται βλάβη στον οργανισμό.

Η ανησυχία προκύπτει όταν τα επίπεδα σακχάρου παραμένουν αυξημένα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Αυτό μπορεί να υποδηλώνει αντίσταση στην ινσουλίνη, μια κατάσταση κατά την οποία τα κύτταρα δεν ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στη συγκεκριμένη ορμόνη.

Η παρατεταμένη διαταραχή της ρύθμισης της γλυκόζης συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο προδιαβήτη και διαβήτη τύπου 2. Στα άτομα με διαβήτη, η ανεπαρκής ρύθμιση του σακχάρου μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, όπως βλάβες στα νεύρα και στα μάτια, καρδιαγγειακά προβλήματα και εγκεφαλικό επεισόδιο.

Σάκχαρο: Είναι απαραίτητη η συνεχής παρακολούθησή του;

Οι συσκευές συνεχούς καταγραφής γλυκόζης (CGM) χρησιμοποιούνται ευρέως από άτομα με διαβήτη. Ωστόσο, η αγορά τους επεκτείνεται και σε ανθρώπους χωρίς διαγνωσμένη μεταβολική διαταραχή.

Οι ειδικοί εκφράζουν επιφυλάξεις για την αναγκαιότητα αυτής της πρακτικής σε υγιή άτομα. Έρευνες δείχνουν ότι τα άτομα που δεν πάσχουν από διαβήτη διατηρούν τα επίπεδα γλυκόζης τους εντός φυσιολογικών ορίων για το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας.

Επιπλέον, η συνεχής παρακολούθηση μπορεί να δημιουργήσει αδικαιολόγητο άγχος και να οδηγήσει σε υπερβολικούς διατροφικούς περιορισμούς, χωρίς να υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα ότι βελτιώνει την υγεία τους.

Σάκχαρο: Πώς να το διατηρούμε πιο σταθερό

Ορισμένες διατροφικές συνήθειες μπορούν να βοηθήσουν στη σταθερότερη διαχείριση του σακχάρου.

Οι ειδικοί προτείνουν:

• Κατανάλωση δημητριακών ολικής άλεσης αντί για επεξεργασμένους υδατάνθρακες.
• Συνδυασμό πρωτεΐνης, φυτικών ινών και υγιεινών λιπαρών στα γεύματα.
• Κατανάλωση λαχανικών και πρωτεΐνης πριν από τους υδατάνθρακες.
• Περιορισμό της υπερβολικής πρόσληψης πρόσθετης ζάχαρης.
• Αποφυγή ακραίων διατροφικών περιορισμών και πλήρους αποκλεισμού των υδατανθράκων.

Δεν χρειάζεται να φοβόμαστε κάθε αύξηση του σακχάρου μετά το φαγητό. Σημασία έχει η συνολική μεταβολική υγεία, η ισορροπημένη διατροφή και η διατήρηση ενός υγιούς τρόπου ζωής, χωρίς περιττό άγχος γύρω από τις φυσιολογικές λειτουργίες του οργανισμού.

Με πληροφορίες από το BBC

Φωτογραφία iStock