Η σαλμονέλα είναι ένα βακτήριο που αποτελεί κύρια αιτία τροφικής δηλητηρίασης στη χώρα μας και την Ευρώπη. Οι πάσχοντες παρουσιάζουν συμπτώματα γαστρεντερίτιδας (διάρροια, κοιλιακό πόνο, εμέτους, πυρετό).

Μεταδίδεται συνήθως με την κατανάλωση ωμών ή μισομαγειρεμένων μολυσμένων τροφίμων. Μπορεί όμως να μεταδοθεί και μέσω μολυσμένων σκευών μαγειρικής και σερβιρίσματος.

Η ειδικός σε λοιμώξεις Τζέσικα Λουμ, MD, συνεργάτης της Κλινικής του Κλίβελαντ, εξηγεί ποιες τροφές φέρουν σαλμονέλα και πώς να την αποφύγετε.

Μπορείτε να κολλήσετε σαλμονέλα με:

• Κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων και ποτών
• Αγγίζοντας μολυσμένα ζώα, περιττώματα ή άλλες μολυσμένες επιφάνειες (όπως σανίδες κοπής) και στη συνέχεια αγγίζοντας το στόμα σας
• Επαφή με μολυσμένο άτομο

«Τα παιδιά κάτω των 5 ετών, ειδικά τα νεογέννητα, τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα και οι ενήλικες άνω των 50 ετών είναι πιο ευάλωτα σε δηλητηρίαση από σαλμονέλα», λέει η Δρ. Λουμ. «Εξαρτάται επίσης από την ποσότητα των βακτηρίων που καταναλώνονται».

Ποια είναι τα επικίνδυνα τρόφιμα

Κόκκινο κρέας και πουλερικά

Ζώα όπως οι αγελάδες, οι χοίροι, τα κοτόπουλα και οι γαλοπούλες είναι φυσικοί φορείς του βακτηρίου Salmonella. Ως αποτέλεσμα, το κρέας μπορεί να μολυνθεί κατά τη διαδικασία του τεμαχισμού, εάν έρθει σε επαφή με περιττώματα από τα έντερα.

Η σαλμονέλα μπορεί επίσης να πολλαπλασιαστεί σε μη ασφαλή επίπεδα εάν το κρέας καταψυχθεί και στη συνέχεια αποψυχθεί ακατάλληλα. Οι χυμοί ωμού κρέατος μπορούν να προκαλέσουν διασταυρούμενη μόλυνση εάν εισέλθουν σε άλλες επιφάνειες ή τρόφιμα και στη συνέχεια καταναλωθούν.

Για να αποτρέψετε τη μόλυνση του κρέατος από σαλμονέλα, η Δρ. Λουμ συνιστά τα εξής:

• Σφραγίστε και αποθηκεύστε σωστά το άψητο κρέας μακριά από άλλα τρόφιμα (όπως στο δικό του συρτάρι ή συσκευασία).
• Αποθηκεύστε και ψύξτε το κρέας στους 4 βαθμούς Κελσίου.
• Χρησιμοποιήστε μία σανίδα κοπής για το κρέας και μία διαφορετική για φρούτα, λαχανικά και άλλα τρόφιμα.
• Χρησιμοποιήστε ξεχωριστά μαχαίρια και σκεύη για το άψητο κρέας και άλλα είδη.
• Αποφύγετε να ρίχνετε μαρινάδα ωμού κρέατος σε κρέας που είναι ήδη μαγειρεμένο και έτοιμο για κατανάλωση.
• Μην αφήνετε το κρέας σε θερμοκρασία δωματίου για περισσότερο από δύο ώρες.
• Πλύνετε τα χέρια σας πριν και μετά το χειρισμό κρέατος και διατηρήστε τις επιφάνειες καθαρές.
• Ποτέ μην πλένετε το ωμό κοτόπουλο, καθώς αυτό μπορεί να μεταδώσει σαλμονέλα στον νεροχύτη σας και σε άλλες επιφάνειες.
• Μαγειρέψτε το κρέας στις σωστές θερμοκρασίες , όπως 71°C για τον κιμά και 74°C για το κοτόπουλο, την πάπια και τη γαλοπούλα.

Δείτε επίσης: Το λάθος που κάνουμε όταν μαγειρεύουμε κοτόπουλο και βάζουμε σε κίνδυνο την υγεία μας

Αυγά

Η σαλμονέλα μπορεί να αναπτυχθεί σε άπλυτα κελύφη αυγών ή να μολύνει το εσωτερικό του αυγού.

Εάν χειρίζεστε φρέσκα αυγά (δηλαδή αυγά που προέρχονται απευθείας από κότα και όχι από κατάστημα), πλύνετε καλά τα χέρια σας με σαπούνι και νερό μετά το χειρισμό και χρησιμοποιήστε ζεστό νερό, σαπούνι και μια βούρτσα για να πλύνετε τα τσόφλια των αυγών πριν τα βάλετε στο ψυγείο.

Αν αγοράσετε προπλυμένα αυγά από ένα κατάστημα, φυλάξτε τα στα χαρτόκουτά τους, βάλτε τα στο ψυγείο για έως και τρεις εβδομάδες και βεβαιωθείτε ότι είναι καλά μαγειρεμένα.

«Για να αποφύγετε τη σαλμονέλα, πρέπει να μαγειρέψετε το αυγό μέχρι το ασπράδι και ο κρόκος του αυγού να σφίξουν», εξηγεί η Δρ. Λουμ. «Και μην αφήνετε τα μαγειρεμένα αυγά ή τα πιάτα που περιέχουν αυγά έξω για περισσότερο από δύο ώρες ή για περισσότερο από μία ώρα εάν η θερμοκρασία είναι υψηλότερη από 32°C».

Θαλασσινά και οστρακοειδή

Όπως και τα είδη κρέατος, τα θαλασσινά και τα οστρακοειδή (όπως καβούρια, αστακοί, γαρίδες και ωμά στρείδια) μπορούν να μολυνθούν με σαλμονέλα κατά τον χειρισμό και την επεξεργασία.

Η ειδικός συνιστά να τρώτε μαγειρεμένα θαλασσινά και να αποφεύγετε τα ωμά θαλασσινά που έχουν μαριναριστεί σε χυμό εσπεριδοειδών και ξύδι και σερβίρονται ωμά (σεβίτσε).

«Το νερό που περιέχει ζωντανά θαλασσινά ή οστρακοειδή μπορεί επίσης να μολυνθεί εάν έρθει σε επαφή με ανθρώπινα ή ζωικά απόβλητα», αναφέρει η Δρ. Lum. «Για παρόμοιους λόγους, συμβουλεύουμε πάντα να μην πίνετε ακατέργαστο νερό, για να αποφύγετε βακτηριακές λοιμώξεις».

Μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα

Το γάλα είναι ασφαλές για κατανάλωση όταν ψύχεται σωστά και παστεριώνεται, λέει η Δρ. Λουμ.

Η παστερίωση είναι η διαδικασία θέρμανσης του νωπού γάλακτος σε υψηλή θερμοκρασία και στη συνέχεια ταχείας ψύξης του για να εξοντωθούν τυχόν βακτήρια (όπως η σαλμονέλα ) στο γάλα. Το νωπό γάλα και άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως τα τυριά, τα γιαούρτια ή το παγωτό που παρασκευάζονται με μη παστεριωμένο γάλα, διατρέχουν τον κίνδυνο να μολυνθούν με σαλμονέλα.

Δείτε επίσης: Θερίζει η γρίπη, επελαύνει η σαλμονέλα: 46,9% άνοδος στα λοιμώδη νοσήματα, μέσα σε έναν χρόνο στην Ελλάδα

Φρούτα και λαχανικά

Ένα φρούτο ή ένα λαχανικό, αν καλλιεργηθεί σε έδαφος, διατρέχει τον κίνδυνο μόλυνσης από σαλμονέλα εάν έρθει σε επαφή με ζωικά περιττώματα ή μολυσμένο νερό.

Όπως και με άλλες πηγές τροφίμων, εάν τα φρούτα και τα λαχανικά δεν πλένονται, δεν χειρίζονται ή δεν υποβάλλονται σε ακατάλληλη επεξεργασία, διατρέχουν επίσης υψηλό κίνδυνο. Αυτό ισχύει και για τους μη παστεριωμένους χυμούς.

Η Δρ. Λουμ συνιστά να διαβάζετε προσεκτικά τις ετικέτες, να αγοράζετε φρούτα και λαχανικά από αξιόπιστες πηγές και να τα πλένετε στο χέρι πριν τα φάτε.

Άλλες τροφές που μπορούν να μεταφέρουν σαλμονέλα

Το αλεύρι μπορεί να μολυνθεί με σαλμονέλα πριν ή κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας, επομένως είναι καλύτερο να αποφεύγετε την κατανάλωση ωμής ζύμης.

Η σαλμονέλα μπορεί επίσης να βρεθεί σε επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως:

-Νάγκετς κοτόπουλου (κοτομπουκιές)
-Χοτ ντογκ
-Σιτηρά
-Σούπες

«Ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγετε τη δηλητηρίαση από σαλμονέλα είναι να χρησιμοποιείτε την κατάλληλη υγιεινή των τροφίμων και να μαγειρεύετε και να αποθηκεύετε σωστά τα τρόφιμα», καταλήγει η Δρ. Λουμ.

Φωτογραφία iStock