Καλοκαιρινή κατάθλιψη: Γιατί νιώθουμε θλίψη και εξάντληση την πιο φωτεινή εποχή του χρόνου

Το καλοκαίρι συνδέεται συνήθως με ανεμελιά, διακοπές και περισσότερη κοινωνική ζωή. Οι μεγάλες ημέρες, η ηλιοφάνεια και οι υπαίθριες δραστηριότητες δημιουργούν την εικόνα μιας εποχής γεμάτης ενέργεια και καλή διάθεση. Για ορισμένους ανθρώπους όμως, η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική.

Αντί για ευφορία, μπορεί να εμφανιστούν έντονη κόπωση, εκνευρισμός, άγχος ή συναισθηματική απομόνωση. Το φαινόμενο αυτό περιγράφεται συχνά ως «καλοκαιρινή κατάθλιψη» ή «summer blues» και αποτελεί μορφή εποχικής συναισθηματικής διαταραχής (Seasonal Affective Disorder – SAD).

Σύμφωνα με τον Άνταμ Μπόρλαντ, κλινικό ψυχολόγο στην Cleveland Clinic των Ηνωμένων Πολιτειών, η θερινή εποχική κατάθλιψη, είναι λιγότερο συχνή από τη χειμερινή, ωστόσο μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα και την ψυχική ισορροπία των ανθρώπων που τη βιώνουν. Όπως εξηγεί, συνδέεται συχνά με «ευερεθιστότητα, αϋπνία, χαμηλή ενέργεια και έλλειψη κινήτρου».

Γιατί το καλοκαίρι μπορεί να επηρεάζει την ψυχική υγεία

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η καλοκαιρινή κατάθλιψη δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά σε συνδυασμό βιολογικών και περιβαλλοντικών επιδράσεων.

Η υπερβολική ζέστη και η υγρασία μπορεί να προκαλέσουν σωματική εξάντληση και να επηρεάσουν τη διάθεση. Παράλληλα, οι μεγαλύτερες ημέρες συχνά αλλάζουν τις ώρες ύπνου, με αποτέλεσμα διαταραχές στο βιολογικό ρολόι και αίσθημα κόπωσης.

Σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζουν και οι αλλαγές στη ρουτίνα. Οι καλοκαιρινές άδειες, τα διαφορετικά ωράρια και οι αυξημένες οικογενειακές υποχρεώσεις μπορούν να ενισχύσουν το στρες και το άγχος.

Καλοκαιρινή κατάθλιψη – Η πίεση της «τέλειας» καλοκαιρινής εικόνας

Η κοινωνική πίεση αποτελεί επίσης έναν παράγοντα που μπορεί να επιβαρύνει την ψυχολογία. Η συνεχής προβολή εικόνων διακοπών και κοινωνικών δραστηριοτήτων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δημιουργεί σε ορισμένους ανθρώπους την αίσθηση ότι «δεν κάνουν αρκετά» ή ότι μένουν εκτός.

Ο Άνταμ Μπόρλαντ σημειώνει ακόμη ότι οι ανησυχίες για την εικόνα του σώματος κατά τους θερινούς μήνες μπορεί να οδηγήσουν κάποιους ανθρώπους σε αποφυγή κοινωνικών επαφών και απομόνωση.

Τα συμπτώματα που εμφανίζονται συχνότερα

Η θερινή εποχική κατάθλιψη εμφανίζεται συνήθως στα τέλη της άνοιξης ή στις αρχές του καλοκαιριού και υποχωρεί όταν αλλάζει η εποχή.

Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Άγχος και ευερεθιστότητα
• Δυσκολία στον ύπνο ή συχνές αφυπνίσεις
• Πονοκεφάλους και ημικρανίες
• Χαμηλή ενέργεια και κόπωση
• Έλλειψη κινήτρου
• Κοινωνική απομόνωση
• Απώλεια όρεξης

Τι βοηθά στην αντιμετώπιση

Οι ειδικοί προτείνουν μικρές αλλά σταθερές αλλαγές στην καθημερινότητα. Η διατήρηση σταθερού ωραρίου ύπνου, ακόμη και στις διακοπές, μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση της διάθεσης και της ενέργειας.

Χρήσιμο θεωρείται επίσης να παρακολουθεί κάποιος τις μεταβολές στη διάθεσή του, ώστε να εντοπίζει πιθανούς παράγοντες που επιδεινώνουν τα συμπτώματα. Παράλληλα, συνιστάται αποφυγή υπερβολικής έκθεσης στη ζέστη, επαρκής ενυδάτωση και πιο ρεαλιστικές προσδοκίες γύρω από το «ιδανικό καλοκαίρι».

Πότε χρειάζεται να ζητήσουμε  βοήθεια

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η κατάθλιψη, ανεξαρτήτως εποχής, αποτελεί σοβαρή κατάσταση υγείας και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κάτι «παροδικό» ή ασήμαντο.

Αν η διάθεση επηρεάζει την εργασία, τις σχέσεις ή την καθημερινή λειτουργικότητα, είναι σημαντικό να αναζητηθεί βοήθεια από επαγγελματία ψυχικής υγείας. Όπως υπογραμμίζει ο Άνταμ Μπόρλαντ, «η αναζήτηση θεραπείας δείχνει δύναμη, όχι αδυναμία».

ΠΗΓΗ: health.clevelandclinic.org

Φωτογραφία: