Κλινικές μελέτες: Δες το βίντεο που εξηγεί όλα όσα πρέπει να ξέρεις γι’ αυτές

«Κλινικές μελέτες; Δεν ήξερα τι είναι…», «Δεν ήμουν σίγουρη… Φοβήθηκα». Σε αυτές τις αυθόρμητες απαντήσεις των ασθενών στο άκουσμα των λέξεων «κλινική μελέτη» αποτυπώνεται ανάγλυφα ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για την ενίσχυση της κλινικής έρευνας στην Ελλάδα.

Η έλλειψη ενημέρωσης, ο διάχυτος φόβος και η χαμηλή εμπιστοσύνη μιας σημαντικής μερίδας του πληθυσμού, στερούν από τη χώρα μας τη δυνατότητα να καταγράψει υψηλά ποσοστά συμμετοχής στις διεθνείς κλινικές μελέτες, αφήνοντας έτσι ανεκμετάλλευτες πολύτιμες επιστημονικές, αλλά κυρίως θεραπευτικές ευκαιρίες για τους ίδιους τους ασθενείς.

Οι ίδιοι οι ασθενείς που αρχικά δίσταζαν, περιγράφουν πως η πρόσβαση σε έγκυρη πληροφόρηση λειτούργησε ως καταλυτικός παράγοντας. Ήταν οι σαφείς απαντήσεις και η επιστημονική καθοδήγηση που τελικά τους καθησύχασαν, αποδεικνύοντας ότι η γνώση είναι το ισχυρότερο αντίδοτο στον φόβο.

• Δείτε ολόκληρο το πρόσφατο αφιέρωμα του newsit.gr για τις Κλινικές Μελέτες, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Κλινικών Μελετών στις 20 Μαΐου 

Η γέννηση της Συμμαχίας και η νέα εκστρατεία ενημέρωσης

Επιδιώκοντας να ανατρέψει ριζικά αυτή την εικόνα μέσα από την παροχή ορθής πληροφόρησης, γεννήθηκε η «Συμμαχία για την Προώθηση της Αξίας των Κλινικών Μελετών».

Πρόκειται για μια στρατηγική σύσταση δυνάμεων από κομβικούς φορείς του κλάδου: την Ένωση Ασθενών Ελλάδας (ΕΝΑΣΕΛ), τον Σύλλογο Επιχειρήσεων Διεξαγωγής Κλινικών Μελετών Ελλάδας (HACRO) και την Ιατρική Εταιρεία Αθηνών (ΙΕΑ).

Αποστολή της νεοσύστατης Συμμαχίας είναι η ουσιαστική διαμόρφωση μιας νέας κουλτούρας κατανόησης γύρω από την κλινική έρευνα στην Ελλάδα, μέσα από συντονισμένες δράσεις εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης που απευθύνονται τόσο στο ευρύ κοινό όσο και σε εξειδικευμένες ομάδες (Σύλλογοι Ασθενών, Επαγγελματίες Υγείας, Δημοσιογράφοι).

Ως πρώτη θεσμική παρέμβαση, η Συμμαχία ανακοινώνει τη διενέργεια μεγάλης καμπάνιας ενημέρωσης με τίτλο «Συμμετέχω γιατί έχω… Γνώση – Όφελος – Εμπιστοσύνη».

Ενημερωθείτε αναλυτικά παρακολουθώντας το κεντρικό spot της εκστρατείας:

Επίσημη έναρξη τον Σεπτέμβριο

Η εκστρατεία τελεί υπό την αρωγή και στήριξη του Υπουργείου Υγείας, με επίσημη έναρξη τον προσεχή Σεπτέμβριο, και επικεντρώνεται στους εξής άξονες:

• Εκπαίδευση του κοινού, των ασθενών και των επαγγελματιών υγείας σχετικά με την αντικειμενική αξία και τα αυστηρά πρωτόκολλα ασφάλειας των κλινικών μελετών.
• Άρση των προκαταλήψεων και της παραπληροφόρησης, με στόχο την ενίσχυση της εμπιστοσύνης απέναντι στην ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των καινοτόμων θεραπειών.
• Ενδυνάμωση των ασθενών ώστε να κατανοήσουν τα δικαιώματά τους και να συμμετέχουν συνειδητά και ενεργά στις διαδικασίες της σύγχρονης ιατρικής έρευνας.

• Δείτε επίσης – Κλινικές μελέτες: Αρχίζει μεγάλη ενημερωτική εκστρατεία στη χώρα μας – Στόχος να αναπτυχθούν περισσότερο
• Δείτε επίσης – Γεωργιάδης: Εξαπλασιάστηκαν οι κλινικές μελέτες στην Ελλάδα – Το 2026 έτοιμο το ψηφιακό μητρώο βιοϊατρικής έρευνας

• Δείτε παρακάτω τη συνέντευξη της προέδρου του HACRO κας Ευαγγελίας Κοράκη στο Health Talks του iatropedia.gr και ανακαλύψτε γιατί «Οι κλινικές μελέτες φέρνουν στην Ελλάδα τις θεραπείες του μέλλοντος»

Το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον στις κλινικές μελέτες στην Ελλάδα

Αξίζει να σημειωθεί, πώς οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και η έλλειψη κεντρικού σχεδιασμού μέχρι και πριν από μερικά χρόνια, καθιστούσαν τη χώρα μας «ουραγό» στην Ευρώπη, στην απορρόφηση κονδυλίων για τη διεξαγωγή κλινικών μελετών. Μια συνθήκη που έχει ήδη αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με κάποια καίρια θεσμικά βήματα, στα οποία προχώρησε το Υπουργείο Υγείας.

Πιο συγκεκριμένα, από το 2019 μέχρι και τους πρώτους μήνες του τρέχοντος έτους, η Πολιτεία έχει προχωρήσει σε ένα συγκεκριμένο πλέγμα ενεργειών με στόχο την άρση των διαχρονικών εμποδίων:

• Θέσπιση του επενδυτικού clawback: Ο συγκεκριμένος μηχανισμός λειτούργησε ως εργαλείο επανεπένδυσης, μετατρέποντας έναν αυστηρό δημοσιονομικό περιορισμό σε ισχυρό κίνητρο καινοτομίας για τους χορηγούς.
• Οικονομικά κίνητρα για τα δημόσια νοσοκομεία: Θεσμοθετήθηκε η διάθεση των εσόδων από τις κλινικές μελέτες απευθείας για την αναβάθμιση των υποδομών και του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού των δημόσιων ερευνητικών δομών.
• Άρση εμποδίων για το ιατρικό προσωπικό: Επιτράπηκε επισήμως η συμμετοχή επικουρικών και ειδικευόμενων ιατρών στη βιοϊατρική έρευνα. Παράλληλα, οι αμοιβές των ιατρών του ΕΣΥ από ερευνητικά προγράμματα εξαιρέθηκαν από το πλαφόν αποδοχών τους.
• Εκσυγχρονισμός του κανονιστικού πλαισίου συμβάσεων: Με τη νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις αρχές του 2026, επιβλήθηκαν αυστηρότερα χρονικά όρια για την υπογραφή συμβάσεων και εισήχθησαν διαφοροποιημένα πρότυπα ανά κατηγορία μελέτης, με στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών.
• Δημιουργία του Εθνικού Μητρώου Βιοϊατρικής Έρευνας (ΕΜηΒΕ): Το έργο έχει παραδοθεί και οδεύει προς την πλήρη παραγωγική του λειτουργία. Θα επιτρέπει την ηλεκτρονική υποβολή και υπογραφή συμβάσεων, διασφαλίζοντας διαφάνεια και άμεση πρόσβαση σε δεδομένα για χορηγούς, ερευνητικά κέντρα και ασθενείς.
• Ίδρυση Αυτοτελών Τμημάτων Κλινικών Μελετών: Σε 16 νοσοκομεία σχεδόν όλων των Υγειονομικών Περιφερειών έχει ήδη ολοκληρωθεί ή δρομολογηθεί η σύσταση ειδικών τμημάτων, αυξάνοντας τη διαχειριστική και οργανωτική ικανότητα του συστήματος.
• Όλα τα παραπάνω είχαν ως αποτέλεσμα, το έτος 2025 οι νέες αιτήσεις κλινικών δοκιμών με φάρμακα να ανέλθουν σε 272 έναντι συνολικά 212 νέων αιτήσεων το έτος 2024, καταγράφοντας σαφή ανοδική πορεία.

Παράλληλα, η Ελλάδα κατατάσσεται στη 14η θέση μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ ως προς τις αιτήσεις μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος CTIS, γεγονός που αποτυπώνει τη σταδιακή ενίσχυση της εμπιστοσύνης στο εθνικό ερευνητικό οικοσύστημα.

Εντωμεταξύ, αναμένεται η παράδοση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Εθνικού Μητρώου Βιοϊατρικής Έρευνας (ΕΜηΒΕ) για ελεύθερη χρήση από το ευρύ κοινό και τους ασθενείς, στο οποίο -με την καθοδήγηση του γιατρού τους- θα μπορούν να εντοπίζουν ποια κλινική μελέτη είναι κατάλληλη για την πάθησή τους και που θα πρέπει να απευθυνθούν.

Έως τότε, όσοι ασθενείς ενδιαφέρονται να ενταχθούν σε κάποια κλινική μελέτη που «τρέχει» σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, μπορούν να απευθυνθούν στο Clinical Trials in the European Union, το οποίο λειτουργεί μέσω του Συστήματος Πληροφοριών Κλινικών Δοκιμών (CTIS) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA).

Η αναζήτηση χωρίζεται ανάλογα με την ημερομηνία έναρξης της μελέτης, με βάση τη χώρα, την ιατρική πάθηση, τη φάση της δοκιμής ή τον χορηγό.

• Μπείτε στον Διαδραστικό Χάρτη EU Clinical Trials Map και σε συνεννόηση με τον γιατρό σας, αναζητήστε την καταλληλότερη μελέτη για την πάθησή σας, ΕΔΩ 

Δείτε περισσότερες πληροφορίες στο σχετικό βίντεο του HACRO:

• Δείτε επίσης – Λίλιαν Βιλδιρίδη: Η νέα δυναμική των κλινικών μελετών στην Ελλάδα

Οι δεσμεύσεις των εκπροσώπων της Συμμαχίας για το μέλλον της έρευνας

Η ανάδειξη της πολλαπλασιαστικής αξίας των κλινικών μελετών για το Σύστημα Υγείας, την εθνική οικονομία και την επιστημονική πρόοδο απαιτεί τη συστράτευση όλων των πλευρών.

Η κα. Κατερίνα Κουτσογιάννη, Α’ Αντιπρόεδρος Ένωσης Ασθενών Ελλάδας (ΕΝΑΣΕΛ) αναφέρει χαρακτηριστικά:

«Η συμμετοχή των ασθενών στις κλινικές μελέτες αποτελεί θεμέλιο για την πρόοδο της ιατρικής επιστήμης και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Μέσω αυτής της συμμαχίας, επιδιώκουμε να ενισχύσουμε τόσο τη δυνατότητα όσο και τη διάθεση των ασθενών να συμμετέχουν ενεργά στις κλινικές μελέτες. Στόχος μας είναι όλοι οι ασθενείς να κατανοούν τη σημασία της συμμετοχής τους και, μέσα από σαφή και πλήρη ενημέρωση, να αισθάνονται ασφαλείς — γνωρίζοντας ότι η
προστασία τους διασφαλίζεται τόσο από την ερευνητική ομάδα όσο και από τις αυστηρές, θεσμοθετημένες διαδικασίες που διέπουν κάθε μελέτη».

Η κα. Ευαγγελία Κοράκη, Πρόεδρος Συλλόγου Επιχειρήσεων Διεξαγωγής Κλινικών Μελετών Ελλάδας (HACRO), εξηγεί τη σημασία της εκστρατείας:

«Η ενίσχυση της συμμετοχής σε κλινικές μελέτες απαιτεί συνεργασία μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Η Συμμαχία αυτή αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τη δημιουργία μιας κουλτούρας εμπιστοσύνης, κατανόησης και σεβασμού, όπου ο ενημερωμένος ασθενής θα βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας και της προόδου της χώρας μας».

Ο κ. Λευτέρης Θηραίος, Πρόεδρος Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών (ΙΕΑ), επισημαίνει τα εξής:

«Σήμερα, οι κλινικές μελέτες αποτελούν το κύριο μέσο, μέσα από το οποίο η βασική επιστημονική έρευνα μεταφράζεται σε καινοτόμες ιατρικές θεραπείες, για τη βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης. Μέσω αυτής της συνεργασίας, στοχεύουμε στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που θα προάγει την επιστημονική αριστεία και θα ενισχύει την εμπιστοσύνη του κοινού στις κλινικές μελέτες».

Η Συμμαχία απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα σε όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς, τους επαγγελματίες του κλάδου και τους πολίτες να πλαισιώσουν ενεργά αυτή την προσπάθεια. Όραμα παραμένει μια χώρα που δεν φιλοξενεί απλώς την έρευνα, αλλά συνδιαμορφώνει ισότιμα το μέλλον της παγκόσμιας ιατρικής κοινότητας, θέτοντας πάντα στο επίκεντρο τον άνθρωπο.

• Δείτε περισσότερες πληροφορίες στην επίσημη πλατφόρμα: https://klinikesmeletes.gr