Σπόροι τσία (chia): Προσοχή στην κατανάλωση αν παίρνετε φάρμακα για πίεση, σάκχαρο ή αντιπηκτικά

Οι σπόροι τσία (chia) θεωρούνται από τις πιο θρεπτικές προσθήκες στη διατροφή. Περιέχουν πολλές φυτικές ίνες, φυτικά ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και αντιοξειδωτικές ουσίες και μπορούν εύκολα να προστεθούν σε γιαούρτι, βρώμη ή smoothies και να φτιάξουν ένα οφέλιμο σνακ.

Αυτές ακριβώς οι ιδιότητες, όμως, σημαίνουν ότι χρειάζεται λίγη περισσότερη προσοχή όταν καταναλώνονται συστηματικά και σε μεγάλες ποσότητες από ανθρώπους που λαμβάνουν συγκεκριμένα φάρμακα.

Το ζήτημα δεν είναι ότι οι σπόροι chia είναι «επικίνδυνοι». Είναι ότι ορισμένες επιδράσεις τους στον οργανισμό μπορεί να λειτουργήσουν προσθετικά με τη δράση μιας θεραπείας.

Σπόροι τσία και φάρμακα για την πίεση

Η πιο σαφής ένδειξη αφορά την αρτηριακή πίεση. Πρόσφατη μετα-ανάλυση οκτώ τυχαιοποιημένων κλινικών μελετών, με συνολικά 372 συμμετέχοντες, έδειξε ότι η κατανάλωση τσία συνδέθηκε με μείωση τόσο της συστολικής όσο και της διαστολικής πίεσης. Οι ερευνητές επισημαίνουν, πάντως, ότι χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες για να επιβεβαιωθεί το μέγεθος αυτής της επίδρασης.

Για έναν άνθρωπο που παίρνει ήδη αντιυπερτασικά φάρμακα, αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσει να τρώει τσία. Σημαίνει όμως ότι η συστηματική κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων μπορεί θεωρητικά να προσθέσει στη δράση της θεραπείας και να χρειάζεται παρακολούθηση της πίεσης.

Τι ισχύει για τον διαβήτη

Οι φυτικές ίνες των σπόρων τσία επιβραδύνουν την πέψη και την απορρόφηση των υδατανθράκων. Μικρές κλινικές μελέτες δείχνουν ότι, όταν καταναλώνονται μαζί με ένα γεύμα, μπορεί να περιορίζουν την απότομη άνοδο του σακχάρου μετά το φαγητό. Αυτό μπορεί να είναι ευνοϊκό για τον γλυκαιμικό έλεγχο.

Χρειάζεται όμως προσοχή όταν κάποιος λαμβάνει φάρμακα που μειώνουν τη γλυκόζη του αίματος, ιδιαίτερα ινσουλίνη ή ορισμένες σουλφονυλουρίες, επειδή αυτές οι θεραπείες μπορούν να προκαλέσουν υπογλυκαιμία. Αν η συστηματική κατανάλωση τσία περιορίσει επιπλέον την άνοδο του σακχάρου μετά το γεύμα, μπορεί να χρειάζεται στενότερη παρακολούθηση των τιμών της γλυκόζης.

Αυτό δεν σημαίνει, επίσης, ότι τα άτομα με διαβήτη πρέπει να βγάλουν τελείως από το διαιτολόγιό τους τούς σπόρους . Σημαίνει, όμως ότι όσοι χρησιμοποιούν τέτοιες θεραπείες καλό είναι να μην αυξάνουν απότομα την κατανάλωση τσία, χωρίς να παρακολουθούν το σάκχαρό τους και, εφόσον χρειάζεται, να συμβουλεύονται τον γιατρό τους.

Αντιπηκτικά: Χρειάζεται μεγαλύτερη επιφύλαξη

Για τα αντιπηκτικά και αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα τα στοιχεία είναι πολύ πιο περιορισμένα. Πειραματικές μελέτες έχουν δείξει ότι οι σπόροι τσία μπορεί να επηρεάζουν μηχανισμούς που σχετίζονται με την πήξη του αίματος. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή κλινικά δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι η συνηθισμένη κατανάλωσή τους αυξάνει τον κίνδυνο αιμορραγίας σε ανθρώπους που λαμβάνουν αυτές τις θεραπείες. Συμπερασματικά, η σωστή προσέγγιση είναι προσοχή και συνεννόηση με γιατρό ή φαρμακοποιό, ιδιαίτερα όταν κάποιος καταναλώνει καθημερινά αρκετή ποσότητες ή χρησιμοποιεί συμπληρώματα με τσία.

Οι πολλές φυτικές ίνες μπορεί να επηρεάσουν και την απορρόφηση

Οι σπόροι τσία,  είναι ιδιαίτερα πλούσιοι σε φυτικές ίνες και για τον λόγο αυτόν υπάρχει η θεωρητική πιθανότητα οι αυξημένες ποσότητες cνα επηρεάζουν την ταχύτητα ή τον βαθμό απορρόφησης ορισμένων φαρμάκων από το έντερο.

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν εκτεταμένες κλινικές μελέτες που να έχουν εξετάσει ειδικά την αλληλεπίδραση των συγκεκριμένων σπόρων με φάρμακα. Γνωρίζουμε, ωστόσο, ότι άλλοι τύποι φυτικών ινών μπορούν να επηρεάσουν την απορρόφηση συγκεκριμένων φαρμάκων και ότι το αποτέλεσμα εξαρτάται τόσο από το είδος της ίνας όσο και από το ίδιο το φάρμακο.

Σε μικρή μελέτη σε ανθρώπους, για παράδειγμα, η γλυκομαννάνη, μια διαλυτή φυτική ίνα που σχηματίζει επίσης παχύρρευστο τζελ στο πεπτικό σύστημα, επηρέασε την απορρόφηση της γλιβενκλαμίδης, φαρμάκου για τον διαβήτη.

Αντίστοιχα, μελέτη σε υγιείς εθελοντές έδειξε ότι η προσθήκη πίτουρου, επίσης πλούσιου σε φυτικές ίνες, προκάλεσε μικρή μείωση στην απορρόφηση της διγοξίνης. Οι ερευνητές έκριναν πάντως ότι η μεταβολή αυτή πιθανότατα δεν είχε κλινική σημασία. Άλλη μελέτη με πίτουρο και διγοξίνη δεν βρήκε σημαντική επίδραση, γεγονός που δείχνει ότι δεν επηρεάζουν όλες οι φυτικές ίνες όλα τα φάρμακα με τον ίδιο τρόπο.

Σε κάθε περίπτωση, κάποιος που καταναλώνει συστηματικά αυξημένες ποσότητες τσία και λαμβάνει καθημερινά φάρμακα, είναι  καλό να ρωτήσει τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό του.

Με πληροφορίες από eatingwell

Φωτογραφία: istock