Σαλμονέλα: Εκατοντάδες κρούσματα κάθε χρόνο στην Ελλάδα – Τι συμπτώματα προκαλεί

Εκατοντάδες άνθρωποι μολύνονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα από το βακτήριο σαλμονέλλα, το οποίο μεταδίδεται συνήθως με την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων προκαλώντας συμπτώματα σοβαρής γαστρεντερίτιδας.

Το 2025 αρρώστησαν 926 άνθρωποι εξαιτίας της, σύμφωνα με τα δεδομένα του Εθνικού Οργανισμού Δημοσίας Υγείας (ΕΟΔΥ). Έναν χρόνο νωρίτερα τα κρούσματα ή6ταν 1.053.

Από το 2004 έως και το 2025 συνολικώς 14.583 άνθρωποι εκδήλωσαν σαλμονέλλωση, όπως λέγεται η λοίμωξη. Με άλλα λόγια, έχουμε 6,14 κρούσματα ανά 100.000 πληθυσμού ετησίως.

Εκείνα που προσβάλλονται συχνότερα είναι τα μικρά παιδιά (ηλικίες κάτω των 4 ετών). Σε αυτά η αναλογία των κρουσμάτων (επίπτωση) ήταν 48,5 ανά 100.000 πληθυσμού. Σε όλες τις άλλες ηλικιακές ομάδες δεν ξεπερνούσε τα 14,4 κρούσματα ανά 100.000 πληθυσμού.

Η σαλμονέλα είναι ένα βακτήριο που προκαλεί τις περισσότερες τροφικές δηλητηριάσεις το καλοκαίρι. Τα κρούσματα κορυφώνονται τον Αύγουστο και μειώνονται ύστερα σταδιακά.

Στο σχεδόν 16% των περιπτώσεων τα κρούσματα σαλμονέλλωσης δεν είναι μεμονωμένα, αλλά προσβάλλουν τουλάχιστον ακόμα ένα άτομο από το περιβάλλον του ασθενούς.

Πώς μεταδίδεται

Η σαλμονέλα ζει σε πολλά οικόσιτα και άγρια ζώα, στα οποία συμπεριλαμβάνονται πουλερικά, χοίροι και βοοειδή. Ο συχνότερος τρόπος μετάδοσης είναι κατανάλωση ωμού ή μισομαγειρεμένου τροφίμου που έχει μολυνθεί με κόπρανα από αυτά τα ζώα.

Πολύ συχνή πηγή είναι ενδεικτικά τα κοτόπουλα και τα αυγά. Γι’ αυτό και συνιστάται να καταναλώνονται καλομαγειρεμένα. Η σαλμονέλλα καταστρέφεται όταν παραμείνει σε θερμοκρασία μεγαλύτερη των 70°C για τουλάχιστον 2 λεπτά, τονίζει ο ΕΟΔΥ.

Ωστόσο σαλμονέλα μπορεί κάποιος να κολλήσει και από μία ωμή σαλάτα, εάν αυτή επιμολυνθεί από ωμό μολυσμένο κρέας ή αυγά. Η επιμόλυνσή της μπορεί επίσης να συμβεί και από τις μολυσμένες επιφάνειες και σκεύη. Γι’ αυτό π.χ. δεν πρέπει να πλένουμε το κοτόπουλο πριν το μαγειρέψουμε.

Τι συμπτώματα προκαλεί

Από τη στιγμή της μόλυνσης με τη σαλμονέλα έως την έναρξη των συμπτωμάτων (περίοδος επωάσεως) μπορεί να περάσουν από 6 ώρες έως 3 ημέρες. Τα συμπτώματα συνήθως αρχίζουν ξαφνικά και συμπεριλαμβάνουν:

• Διάρροια χωρίς αίμα (στην πλειονότητα των περιπτώσεων) που διαρκεί συνήθως 3-7 ημέρες
• Πυρετό (σχεδόν στο 100% των περιπτώσεων)
• Πόνο στην κοιλιά (κοιλιακό άλγος)
• Πόνο στους μυς (μυαλγία)
• Πονοκέφαλο
• Ναυτία (μπορεί να προηγείται της διάρροιας)
• Έμετο

Η διάρροια και ο έμετος μπορεί να οδηγήσουν στην αφυδάτωση, ιδίως τα μικρά παιδιά και τους ηλικιωμένους. Άλλες επιπλοκές είναι σπάνιες και συμπεριλαμβάνουν:

• Τη σηψαιμία
• Τον σχηματισμό αποστημάτων, κυρίως σε ομάδες υψηλού κινδύνου (βρέφη, ανοσοκατασταλμένοι, άτομα με γαστρική αχλωρυδρία, άτομα με χαμηλή οξύτητα γαστρικού υγρού)

Σε σπάνιες περιπτώσεις, η σαλμονέλλωση μπορεί να αποβεί μοιραία. Αυτό είναι πιθανότερο σε βρέφη, ηλικιωμένους και ανοσοκατεσταλμένα άτομα.

Η θεραπεία της σαλμονέλλωσης είναι κατά κανόνα συμπτωματική (ενυδάτωση και αναπλήρωση ηλεκτρολυτών). Δεν ενδείκνυται η χορήγηση αντιβιοτικών για την αντιμετώπισή της, όταν δεν υπάρχουν επιπλοκές. Και αυτό διότι δεν βραχύνει τη διάρκεια της νόσου, ενώ αντιθέτως σχετίζεται με παράταση της φορίας και αυξημένο κίνδυνο υποτροπών.

Ένδειξη για λήψη αντιβιοτικών υπάρχει σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο βακτηριαιμίας (η σαλμονέλα μπορεί μπει στο αίμα).

Φωτογραφία: iStock