Kακάο και μαύρη σοκολάτα: Μπορούν πράγματι να επιβραδύνουν τη γήρανση και να προστατεύσουν καρδιά και εγκέφαλο;

Η ιδέα ότι ένα απολαυστικό τρόφιμο, όπως το κακάο ή η μαύρη σοκολάτα, μπορεί να συμβάλει στην επιβράδυνση της γήρανσης, μάλλον μοιάζει υπερβολικά καλή για να είναι αληθινή.

Ωστόσο, η σύγχρονη βιοϊατρική έρευνα δείχνει ότι το κακάο, όταν καταναλώνεται στη σωστή μορφή και ποσότητα, έχει θετική επίδραση σε μηχανισμούς που σχετίζονται με τη βιολογική γήρανση, την καρδιαγγειακή υγεία, τη γνωστική λειτουργία και τη μεταβολική ισορροπία.

• Διαβάστε επίσης – Πολυφαινόλες και καρδιαγγειακή υγεία: Με ποιο τρόπο κακάο, καφές και μούρα υποστηρίζουν την καρδιά

Κακάο  και μαύρη σοκολάτα – Βιολογική ηλικία και θεοβρωμίνη

Η βιολογική ηλικία δεν συμπίπτει απαραίτητα με τα χρόνια που έχει ζήσει ένας άνθρωπος. Δεν μετρά απλώς τον χρόνο, αλλά αποτυπώνει τη λειτουργική κατάσταση των κυττάρων, των ιστών και των οργάνων του σώματος. Με άλλα λόγια, εκφράζει το πόσο «φθαρμένος» ή «ανθεκτικός» είναι ο οργανισμός σε μοριακό και κυτταρικό επίπεδο.

Όταν η βιολογική ηλικία είναι χαμηλότερη από τη χρονολογική, αυτό συνήθως μεταφράζεται σε μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων, όπως τα καρδιαγγειακά, ορισμένες μορφές καρκίνου και οι μεταβολικές διαταραχές.

Μέσα σε αυτό το επιστημονικό πλαίσιο αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον ο ρόλος ορισμένων φυσικών ενώσεων της διατροφής. Πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Aging έδειξε ότι άτομα με υψηλότερα επίπεδα θεοβρωμίνης στο αίμα παρουσίαζαν χαμηλότερη βιολογική ηλικία σε σχέση με τη χρονολογική τους.

Η θεοβρωμίνη είναι μία φυσική ένωση που βρίσκεται στο κακάο (και στη μαύρη σοκολάτα ανάλογα με την περιεκτικότητά της σε κακάο) συγγενική της καφεΐνης, αλλά με ηπιότερη δράση.

Η καρδιά και τα αγγεία «δείχνουν» πόσο γερνάμε – Τι ρόλο παίζει το κακάο

Καθώς αυξάνεται η ηλικία, τα αγγεία μας χάνουν σταδιακά την ελαστικότητά τους, ενώ το ενδοθήλιο, το λεπτό στρώμα κυττάρων που ρυθμίζει τη διαστολή και τη σύσπασή τους,  γίνεται λιγότερο αποτελεσματικό. Η μείωση αυτής της αγγειακής ευκαμψίας και η δυσλειτουργία του ενδοθηλίου αποτελούν αναγνωρισμένους δείκτες βιολογικής γήρανσης και σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Στο πλαίσιο αυτό έχει μελετηθεί ιδιαίτερα το κακάο και η μαύρη σοκολάτα, κυρίως λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε φλαβανόλες, φυσικές πολυφαινόλες με αγγειοπροστατευτικές ιδιότητες. Σε κλινική μελέτη, η κατανάλωση μαύρης σοκολάτας οδήγησε σε βελτίωση της ενδοθηλιακής λειτουργίας και σε μείωση αιμοδυναμικών δεικτών που επιβαρύνουν την καρδιά, ακόμη και σε υγιή άτομα.

Κακάο, έντερο και φλεγμονή: μια σημαντική αλλά λιγότερο γνωστή σύνδεση

Τα τελευταία χρόνια η έρευνα δείχνει ότι η δράση του κακάο δεν περιορίζεται μόνο στα αγγεία ή στα αντιοξειδωτικά του. Ένα μεγάλο μέρος των φυσικών ουσιών που περιέχει  – οι πολυφαινόλες – δεν απορροφώνται πλήρως στο στομάχι και στο λεπτό έντερο. Φτάνουν στο παχύ έντερο, όπου έρχονται σε επαφή με τα δισεκατομμύρια μικροοργανισμών που αποτελούν το μικροβίωμα του εντέρου μας.

Εκεί συμβαίνει κάτι ιδιαίτερα ενδιαφέρον: τα βακτήρια «μεταβολίζουν» αυτές τις ουσίες και δημιουργούν νέα παράγωγα, τα οποία μπορούν να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος και να δράσουν στον οργανισμό. Παράλληλα, οι ίδιες οι πολυφαινόλες φαίνεται ότι ενισχύουν την ανάπτυξη ωφέλιμων βακτηρίων και περιορίζουν ορισμένα λιγότερο επιθυμητά μικρόβια. Με άλλα λόγια, το κακάο μπορεί να συμβάλλει σε μια πιο ισορροπημένη εντερική χλωρίδα.

Κακάο και μαύρη σοκολάτα –  εγκέφαλος και διάθεση

Η μαύρη σοκολάτα συχνά συνδέεται με καλή διάθεση. Όμως τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι το θέμα δεν αφορά μόνο την ευχαρίστηση της γεύσης. Σε κλινική μελέτη, άτομα που κατανάλωναν μαύρη σοκολάτα για 30 ημέρες παρουσίασαν βελτίωση σε δοκιμασίες μνήμης και συγκέντρωσης. Παράλληλα αυξήθηκαν στο αίμα ουσίες που σχετίζονται με τη λειτουργία και την υποστήριξη των νευρικών κυττάρων. Ενδιαφέρον είναι ότι μέρος της βελτίωσης διατηρήθηκε ακόμη και μετά τη διακοπή.

Φωτογραφία: istock