Αποξηραμένα δαμάσκηνα: Δεν βοηθούν μόνο στη δυσκοιλιότητα – Ποια άλλα οφέλη μας προσφέρουν

Τα αποξηραμένα δαμάσκηνα περιέχουν φυτικές ίνες και μια φυσική αλκοόλη σακχάρου που ονομάζεται σορβιτόλη, οι οποίες μαζί βοηθούν στη διατήρηση της κινητικότητας του εντέρου. Αλλά οι ειδικοί λένε ότι η φήμη τους ως «καθαρτικό της φύσης» έχει άδικα επισκιάσει τα ευρύτερα οφέλη τους για την υγεία.

Παρά το γεγονός ότι είναι γεμάτα με βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά που μπορούν να βοηθήσουν στην προστασία από ασθένειες της γήρανσης, τα δαμάσκηνα παραμένουν παραμελημένα.

Σύμφωνα με την Hanieh Vidmar, διατροφολόγο και σεφ, μπορεί να είναι ιδιαίτερα πολύτιμα για την υγεία των γυναικών. «Είναι εκπληκτικά ιδανικά για την υγεία των οστών – ειδικά για τις γυναίκες – και λειτουργούν ως ένα ήπιο πρεβιοτικό που τροφοδοτεί τα καλά βακτήρια του εντέρου. Αυτό σημαίνει ότι υποστηρίζουν την υγεία του εντέρου μακροπρόθεσμα, δεν προσφέρουν μόνο γρήγορη ανακούφιση».

Τι προσφέρουν, λοιπόν, στην πραγματικότητα τα δαμάσκηνα από διατροφικής άποψης – και πώς πρέπει να τα τρώμε για να τα αξιοποιήσουμε στο έπακρο;

Διατροφική αξία

Τα δαμάσκηνα προέρχονται συνήθως από ευρωπαϊκές ποικιλίες που επιλέγονται για τη φυσικά υψηλή περιεκτικότητά τους σε ζάχαρη, η οποία τους επιτρέπει να αποξηραίνονται χωρίς ζύμωση.

Από διατροφικής άποψης, τέσσερα ή πέντε δαμάσκηνα παρέχουν περίπου 280 mg καλίου – περίπου το 12% των ημερήσιων αναγκών σας – μαζί με βιταμίνη Κ, διαλυτές φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικές ενώσεις.

Το κάλιο βοηθά στη ρύθμιση της νευρικής λειτουργίας και των μυϊκών συσπάσεων, ενώ η βιταμίνη Κ είναι απαραίτητη για την πήξη του αίματος και την υγεία των οστών. Τα δαμάσκηνα περιέχουν επίσης χαλκό, ο οποίος υποστηρίζει την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων και την ανοσία, και μικρές ποσότητες βιταμίνης C, η οποία βοηθά στην προστασία των κυττάρων και βελτιώνει την απορρόφηση σιδήρου.

Μια τυπική χούφτα πέντε δαμάσκηνων περιέχει περίπου 104 θερμίδες, 1 γραμμάριο πρωτεΐνης, καθόλου λίπος, 28 γραμμάρια υδατανθράκων, 3 γραμμάρια φυτικών ινών και 17 γραμμάρια φυσικών σακχάρων.

Δείτε επίσης: Αποξηραμένα φρούτα: Τα πολλαπλά οφέλη, αλλά και οι πιθανοί κίνδυνοι για την υγεία

Βοηθούν τα δαμάσκηνα στη δυσκοιλιότητα;

Το πιο γνωστό όφελος των δαμάσκηνων είναι η ικανότητά τους να διατηρούν την πέψη σε ομαλή λειτουργία.

Η υψηλή περιεκτικότητά τους σε φυτικές ίνες, σε συνδυασμό με ένα φυσικό σάκχαρο που ονομάζεται σορβιτόλη, βοηθά στην απορρόφηση νερού στο έντερο και στη μαλάκυνση των κοπράνων – δίνοντάς τους την ήπια καθαρτική τους δράση.

Μελέτες δείχνουν ότι η κατανάλωση οκτώ έως δώδεκα δαμάσκηνων την ημέρα (περίπου 50-100 γραμμάρια) μπορεί να ανακουφίσει την ήπια έως μέτρια δυσκοιλιότητα, σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνώντας τα εμπορικά συμπληρώματα φυτικών ινών.

Ο χυμός δαμάσκηνου μπορεί να έχει παρόμοιο αποτέλεσμα, αν και οι ειδικοί συμβουλεύουν να πίνετε ένα μικρό ποτήρι την ημέρα για να αποφύγετε την υπερβολική ζάχαρη και τις θερμίδες.

Εκτός από αυτό, μελέτες δείχνουν ότι η κατανάλωση δαμάσκηνων ως σνακ βοηθά στη διαχείριση της όρεξης καλύτερα από άλλα σνακ, οδηγώντας σε μειωμένη πείνα και χαμηλότερη πρόσληψη θερμίδων στα επόμενα γεύματα. Η τακτική κατανάλωση δαμάσκηνων μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη του φουσκώματος και της δυσφορίας, αλλά όπως συμβαίνει με κάθε τροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, είναι καλύτερο να ξεκινήσετε αργά και να πίνετε άφθονο νερό για να μπορέσει ο οργανισμός σας να προσαρμοστεί.

«Η καλύτερη ώρα για να φάτε δαμάσκηνα είναι το πρωί και να πιείτε και άφθονο νερό», λέει η διατροφολόγος.

Είναι τα δαμάσκηνα καλά για την υγεία των οστών;

Ο συνδυασμός αντιοξειδωτικών, αντιφλεγμονωδών ενώσεων και βιταμίνης Κ που βρίσκονται στα δαμάσκηνα τα καθιστά φυσικό σύμμαχο στην καταπολέμηση της οστεοπόρωσης. Έρευνες δείχνουν ότι η τακτική κατανάλωση μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της απώλειας οστικής πυκνότητας στο ισχίο, στη μείωση των φλεγμονωδών δεικτών που διασπούν τα οστά, ακόμη και στη βελτίωση του σχηματισμού των οστών.

Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, μελέτες δείχνουν ότι 50 γραμμάρια την ημέρα (περίπου πέντε έως έξι δαμάσκηνα) μπορούν να αποτρέψουν την απώλεια της συνολικής οστικής πυκνότητας του ισχίου σε διάστημα έξι έως δώδεκα μηνών.

«Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι η ημερήσια πρόσληψη δαμάσκηνων μπορεί να βελτιώνουν στην πραγματικότητα τους δείκτες οστικής πυκνότητας σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες», υποστηρίζει η Vidmar.

«Αυτό πιστεύεται ότι οφείλεται στις πολυφαινόλες που περιέχουν, οι οποίες μειώνουν τη δραστηριότητα των οστεοκλαστών (διάσπαση των οστών), παράλληλα με θρεπτικά συστατικά όπως η βιταμίνη Κ, το κάλιο και το βόριο που υποστηρίζουν τον μεταβολισμό των οστών», προσθέτει.

Δείτε επίσης: Μύρτιλα: Ο διατροφικός θησαυρός για καρδιά, εγκέφαλο και έντερο

Μπορούν τα δαμάσκηνα να μειώσουν τον κίνδυνο καρκίνου;

Αν και τα μέχρι τώρα στοιχεία είναι περιορισμένα και απαιτούνται περισσότερες μελέτες σε ανθρώπους, τα δαμάσκηνα μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου ορισμένων μορφών καρκίνου, ιδιαίτερα του καρκίνου του εντέρου.

Αυτό το πιθανό όφελος αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε φυτικές ίνες και φαινολικές ενώσεις, οι οποίες προάγουν ένα υγιές εντερικό περιβάλλον και παρέχουν αντιοξειδωτικές επιδράσεις.

Τα δαμάσκηνα μπορούν να προωθήσουν τη διατήρηση ωφέλιμων βακτηρίων και τον μικροβιακό μεταβολισμό σε όλο το παχύ έντερο, γεγονός που σχετίζεται με μειωμένη συχνότητα εμφάνισης προκαρκινικών αλλοιώσεων σε μελέτες σε ζώα. Τα δαμάσκηνα περιέχουν φαινολικές ενώσεις που δρουν ως αντιοξειδωτικά. Αυτές οι ενώσεις βοηθούν στην εξουδετέρωση των ελεύθερων ριζών, οι οποίες είναι ασταθή μόρια που μπορούν να βλάψουν το DNA και τα κύτταρα, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη καρκίνου.

Περιορισμένες μελέτες σε ανθρώπους δείχνουν ότι η κατανάλωση αποξηραμένων φρούτων μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου του στομάχου, του παγκρέατος και του εντέρου, αν και δεν υπάρχουν ακόμη οριστικά στοιχεία ειδικά για τα δαμάσκηνα.

Δείτε επίσης: Όχι μόνο ο καρκίνος του εντέρου: Αυξάνονται και άλλοι γαστρεντερικοί καρκίνοι στους νέους

Είναι ασφαλές να τρώω δαμάσκηνα κάθε μέρα;

Σύμφωνα με την διατροφολόγο, η κατανάλωση δαμάσκηνων κάθε μέρα είναι υγιεινή και είναι απίθανο να προκαλέσει προβλήματα. «Θα συνιστούσα να τρώτε μεταξύ τριών και πέντε μερίδων για γενική υποστήριξη και επιπλέον πρόσληψη φυτικών ινών», λέει.

«Ωστόσο, αν τρώτε τακτικά περισσότερα από 10 την ημέρα, μπορεί να αρχίσετε να έχετε φούσκωμα ή χαλαρά κόπρανα. Το καλύτερο που έχετε να κάνετε θα ήταν να συνδυάσετε τα δαμάσκηνα με πρωτεΐνες ή λίπη για να εξισορροπήσετε το σάκχαρο στο αίμα, για παράδειγμα, γιαούρτι, ξηρούς καρπούς, χυλό και σπόρους», συμβουλεύει.

«Πάντα να παραμένετε καλά ενυδατωμένοι όταν τρώτε δαμάσκηνα ως μέρος μιας υγιεινής, ισορροπημένης διατροφής, για να διασφαλίσετε ότι οι φυτικές ίνες κάνουν τη δουλειά τους. Από μόνες τους είναι μια χαρά, αλλά ο συνδυασμός τους διατηρεί την ενέργεια πιο σταθερή».

Ποιος πρέπει να αποφεύγει τα δαμάσκηνα;

Τα δαμάσκηνα είναι ασφαλή για τους περισσότερους ανθρώπους, αλλά δεν είναι τέλεια για όλους. Για όσους πάσχουν από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ή έχουν τάση για διάρροια, η υψηλή περιεκτικότητα του φρούτου σε φυτικές ίνες και σορβιτόλη μπορεί να οδηγήσει σε αέρια, φούσκωμα ή επιδείνωση της πεπτικής διαταραχής.

Τα άτομα με χρόνια νεφρική νόσο ή νεφρική ανεπάρκεια πρέπει να είναι προσεκτικά, καθώς τα δαμάσκηνα έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε κάλιο, το οποίο μπορεί να είναι δύσκολο να διαχειρστούν.

Περιέχουν επίσης μέτρια έως υψηλά επίπεδα βιταμίνης Κ, μιας θρεπτικής ουσίας που προάγει την πήξη του αίματος και μπορεί να επηρεάσει τα αντιπηκτικά φάρμακα όπως η βαρφαρίνη. Όποιος παίρνει αυτά τα φάρμακα θα πρέπει να συμβουλευτεί τον γιατρό του πριν προσθέσει δαμάσκηνα στη διατροφή του.

Δείτε επίσης: Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου: Αλλαγές σε τρόπο ζωής και διατροφή, ανακουφίζουν από τα συμπτώματα

Επιπλέον, άτομα με αλλεργίες στα πυρηνόκαρπα φρούτα ή άλλες πεπτικές ευαισθησίες θα πρέπει να τα καταναλώνουν με φειδώ. Αν και είναι γενικά ασφαλή, τα δαμάσκηνα είναι καλύτερο να απολαμβάνουν με προσοχή όσοι έχουν ορισμένες ιατρικές παθήσεις ή διατροφικές ανησυχίες.

Πηγή: Daily Mail / Φωτογραφία iStock