Βρογχικό άσθμα: Επηρεάζει 300 εκ. ανθρώπους και προκαλεί περίπου 1.000 θανάτους ημερησίως

  • Αθηνά Γκόρου
άσθμα
Η σημασία της πρόληψης, της θεραπείας και της πρόσβασης στη φροντίδα

«Προτεραιότητα ο έλεγχος του άσθματος» είναι το μήνυμα που προβάλλει η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ) με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος, που τιμάται κάθε χρόνο την πρώτη Τρίτη του Μαΐου. Ο θεσμός καθιερώθηκε το 1998 από την Παγκόσμια Πρωτοβουλία για το Άσθμα (GINA), με στόχο την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του κοινού σε παγκόσμιο επίπεδο.

Βρογχικό άσθμα – Μια νόσος με σημαντικό παγκόσμιο αποτύπωμα

Το βρογχικό άσθμα επηρεάζει περίπου 300 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και συνδέεται με περίπου 1.000 θανάτους καθημερινά. Ο επιπολασμός του αυξάνεται, ιδιαίτερα στα παιδιά, ενώ επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών και επιβαρύνει τα συστήματα υγείας. Παράλληλα, οι προκλήσεις στη διαχείρισή του διαφέρουν ανάλογα με τη χώρα και την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας.

Η σημασία της πρόσβασης στη θεραπεία

Παρά την πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών, πολλοί ασθενείς δεν επωφελούνται από τις διαθέσιμες θεραπείες. Σε αρκετές περιοχές του κόσμου, η πρόσβαση σε βασικά φάρμακα, όπως τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή, παραμένει περιορισμένη. Τα φάρμακα αυτά αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της θεραπείας, ανεξαρτήτως βαρύτητας της νόσου, και η διασφάλιση της πρόσβασής τους αποτελεί βασική προτεραιότητα.

Κάπνισμα: Ένας βασικός επιβαρυντικός παράγοντας

Το κάπνισμα, ενεργητικό και παθητικό, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση και την επιδείνωση του άσθματος. Οι καπνιστές εμφανίζουν χειρότερο έλεγχο της νόσου, μειωμένη ανταπόκριση στη θεραπεία και αυξημένες παροξύνσεις. Επιπλέον, παρουσιάζουν συχνότερα άγχος, κατάθλιψη και μειωμένη ποιότητα ζωής. Ακόμη και το ηλεκτρονικό τσιγάρο φαίνεται να επιδεινώνει τη βρογχική υπεραντιδραστικότητα.

Περιβάλλον και κλιματική αλλαγή

Το άσθμα συνδέεται άμεσα με το περιβάλλον. Η ατμοσφαιρική ρύπανση, τα αιωρούμενα σωματίδια και τα καυσαέρια συμβάλλουν τόσο στην εμφάνιση όσο και στην επιδείνωση της νόσου. Παράλληλα, η κλιματική αλλαγή επηρεάζει την παραγωγή και τη διασπορά αλλεργιογόνων, όπως η γύρη, εντείνοντας τα συμπτώματα. Φαινόμενα όπως η σκόνη από ερήμους και η αυξημένη υγρασία μπορούν επίσης να επιδεινώσουν τις κρίσεις.

Παροξύνσεις και πρόληψη μέσω εμβολιασμού

Οι παροξύνσεις του άσθματος αποτελούν σημαντικό πρόβλημα, καθώς επιβαρύνουν τη λειτουργία των πνευμόνων και την καθημερινότητα των ασθενών. Οι ιογενείς λοιμώξεις είναι από τους βασικούς εκλυτικούς παράγοντες. Για τον λόγο αυτό, ο εμβολιασμός έναντι της γρίπης, της COVID-19 και άλλων λοιμώξεων, όπως ο πνευμονιόκοκκος, αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης και προστασίας.

Αποτελεσματική διαχείριση και ρόλος της παρακολούθησης

Το άσθμα είναι μια χρόνια αλλά ελεγχόμενη νόσος. Η σωστή θεραπεία βασίζεται κυρίως στα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή και τα βρογχοδιασταλτικά φάρμακα, που μειώνουν τη φλεγμονή και βελτιώνουν την αναπνοή. Ωστόσο, η καθυστέρηση ή η διακοπή της θεραπείας μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση της κατάστασης. Η τακτική παρακολούθηση από πνευμονολόγο, η ενημέρωση και η συνεργασία ασθενή-ιατρού αποτελούν βασικούς παράγοντες για τον αποτελεσματικό έλεγχο της νόσου.

Η σημασία της ενημέρωσης και της πρόληψης

Η Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος υπενθυμίζει ότι η σωστή ενημέρωση, η πρόληψη και η έγκαιρη θεραπεία μπορούν να εξασφαλίσουν καλύτερη ποιότητα ζωής στους ασθενείς. Η ελεύθερη αναπνοή δεν είναι δεδομένη — είναι δικαίωμα που πρέπει να διασφαλίζεται για όλους.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ – ΜΠΕ

Φωτογραφία: isock