Τραυματισμός του νωτιαίου μυελού: Σημαντική ανακάλυψη ανοίγει δρόμο στην έρευνα για την αναγέννησή του

Ο νωτιαίος μυελός μεταφέρει τα νευρικά σήματα ανάμεσα στον εγκέφαλο και το υπόλοιπο σώμα. Όταν τραυματίζεται, αυτή η επικοινωνία μπορεί να διαταραχθεί, ή, σε σοβαρότερες κακώσεις, να διακοπεί, προκαλώντας προβλήματα στην κίνηση, στην αισθητικότητα και σε άλλες λειτουργίες του οργανισμού.

Η βλάβη, όμως, δεν σταματά τη στιγμή του τραυματισμού του νωτιαίου μυελού. Μέσα στις επόμενες ώρες, ο οργανισμός ενεργοποιεί την άμυνά του, οπότε το ανοσοποιητικό σύστημα στέλνει κύτταρα στην τραυματισμένη περιοχή. Αυτά απομακρύνουν άλλα,νεκρά κύτταρα και υπολείμματα του κατεστραμμένου ιστού. Ταυτόχρονα, απελευθερώνουν ουσίες που συντονίζουν την αντίδραση του οργανισμού. Αυτή η διαδικασία προκαλεί τη φλεγμονή.. Στην αρχή λοιπόν η φλεγμονή είναι απαραίτητη, αλλά αν γίνει υπερβολική ή διαρκέσει περισσότερο από όσο χρειάζεται, μπορεί να προκαλέσει πρόσθετη βλάβη.

Σε αυτή ακριβώς τη διαδικασία εστιάζει μια νέα μελέτη. Οι ερευνητές εντόπισαν έναν μηχανισμό με τον οποίο ορισμένα ανοσοκύτταρα περιορίζουν εγκαίρως τη φλεγμονή και εμποδίζουν την αντίδραση του οργανισμού να γίνει καταστροφική. Το εύρημα δεν αποτελεί θεραπεία για τον άνθρωπο, δείχνει όμως έναν βιολογικό μηχανισμό που αξίζει να διερευνηθεί για τη μελλοντική αντιμετώπιση των κακώσεων του νωτιαίου μυελού.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Neuroinflammation και πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου της Δρέσδης και του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου.

Γιατί η φλεγμονή μπορεί να εμποδίσει την επούλωση

Όπως προαναφέρθηκε, μετά από έναν τραυματισμό, στην περιοχή φτάνουν γρήγορα διάφορα κύτταρα του ανοσοποιητικού. Ανάμεσά τους βρίσκονται τα ουδετερόφιλα, τα οποία αποτελούν μέρος της πρώτης γραμμής άμυνας του οργανισμού.

Μέχρι πρόσφατα, οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι τα ουδετερόφιλα είχαν κυρίως έναν ρόλο «καθαρισμού». Ότι απομακρύνουν μικρόβια, νεκρά κύτταρα και υπολείμματα από τον τραυματισμένο ιστό.

Η νέα μελέτη δείχνει ότι μια συγκεκριμένη ομάδα ουδετερόφιλων κάνει κάτι περισσότερο. Παράγει ιντερλευκίνη-4, γνωστή ως IL-4. Πρόκειται για ένα μόριο επικοινωνίας. Με απλά λόγια, είναι ένα χημικό μήνυμα που στέλνει ένα ανοσοκύτταρο σε άλλα κύτταρα, ώστε να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους.

Το μήνυμα της IL-4 φαίνεται ότι λέει στο ανοσοποιητικό σύστημα να μειώσει την ένταση της φλεγμονής. Έτσι, η αντίδραση δεν συνεχίζεται ανεξέλεγκτα και ο τραυματισμένος ιστός μπορεί να περάσει από τη φάση της άμυνας στη φάση της επιδιόρθωσης.

Τραυματισμός του νωτιαίου μυελού -Τι έδειξαν τα πειράματα

Οι ερευνητές μελέτησαν αυτόν τον μηχανισμό σε προνύμφες ζεβρόψαρου. Το συγκεκριμένο ψάρι χρησιμοποιείται συχνά στην αναγεννητική ιατρική, επειδή μπορεί να αποκαταστήσει βλάβες που στον άνθρωπο παραμένουν συνήθως μόνιμες.

Όταν οι επιστήμονες αφαίρεσαν την ομάδα των ουδετερόφιλων που παρήγαγε IL-4, η φλεγμονή εντάθηκε. Οι νευρικές ίνες άργησαν να αναπτυχθούν ξανά, ενώ καθυστέρησε και η ανάκτηση της κίνησης.

Στη συνέχεια, όταν ενίσχυσαν την παρουσία της IL-4, η φλεγμονή μειώθηκε και οι νευρικές ίνες μπόρεσαν να αναπτυχθούν ξανά μέσα από το σημείο του τραυματισμού.

Αυτό ήταν το βασικό εύρημα της μελέτης.  Η IL-4 λειτουργεί σαν μήνυμα που λέει στο ανοσοποιητικό σύστημα πότε πρέπει να περιορίσει τη φλεγμονή, ώστε να μην εμποδίσει την αποκατάσταση της βλάβης.

Τι μπορεί να σημαίνει για τον άνθρωπο

Η σημασία της μελέτης βρίσκεται σε αυτήν ακριβώς την ισορροπία. Για να επουλωθεί ένας τραυματισμένος ιστός, δεν αρκεί να ενισχυθεί ή να κατασταλεί γενικά το ανοσοποιητικό σύστημα. Χρειάζεται να ελεγχθεί με ακρίβεια η ένταση και η διάρκεια της φλεγμονής.

Τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι η IL-4 μπορεί σήμερα να χρησιμοποιηθεί ως θεραπεία για τραυματισμούς του ανθρώπινου νωτιαίου μυελού. Τα πειράματα έγιναν σε ζεβρόψαρα και ο ανθρώπινος οργανισμός είναι πολύ πιο σύνθετος.

Οι επιστήμονες πρέπει τώρα να εξετάσουν αν υπάρχει αντίστοιχη ομάδα ουδετερόφιλων στον άνθρωπο και αν η IL-4 μπορεί να περιορίσει τη φλεγμονή χωρίς να αποδυναμώνει τις απαραίτητες άμυνες του οργανισμού.

Παρόλα αυτά, η μελέτη ανοίγει έναν συγκεκριμένο και πολλά υποσχόμενο ερευνητικό δρόμο. Δείχνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα δεν είναι μόνο αιτία πρόσθετης βλάβης μετά από έναν τραυματισμό. Αν καθοδηγηθεί σωστά, μπορεί να γίνει μέρος της διαδικασίας αποκατάστασης.

Φωτογραφία: (Photo by Costfoto/NurPhoto via Getty Images)