Το στρες νωρίς στη ζωή μπορεί να επηρεάσει για χρόνια την υγεία του πεπτικού

To έντονο στρες νωρίς στη ζωή μπορεί να οδηγήσει σε πεπτικά προβλήματα στο μέλλον, τα οποία άγονται από αλλαγές στο έντερο και στο νευρικό σύστημα, αναφέρουν επιστήμονες από τις ΗΠΑ.

Σε μελέτες που πραγματοποίησαν στο εργαστήριο και σε παιδιά διαπίστωσαν ότι τα πρώιμα στρεσογόνα γεγονότα μπορεί να έχουν αληθινό αντίκτυπο στην ανάπτυξη των παιδιών. Μπορεί επίσης να επηρεάσουν την υγεία του εντέρου μακροπρόθεσμα.

Προγενέστερες μελέτες έχουν δείξει ότι στρεσογόνα γεγονότα όταν η συναισθηματική παραμέληση ασκούν βαθιά επίδραση στην ανάπτυξη των παιδιών. Και αυτό διότι μπορεί να διαμορφώσουν τον σχηματισμό του εγκεφάλου, ενώ σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο αναπτύξεως προβλημάτων ψυχικής υγείας όπως:

• Οι αγχώδεις διαταραχές
• Η κατάθλιψη

Επιστήμονες από το Ερευνητικό Κέντρο Πόνου στο Κολλέγιο Οδοντιατρικής του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης (NYU) θέλησαν να εξετάσουν εάν οι επιδράσεις στον εγκέφαλο επηρεάζουν την υγεία και τη λειτουργία του εντέρου. Όταν η αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο δυσλειτουργεί, η συνέπεια είναι πεπτικά προβλήματα όπως:

• Το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου
• Ο πόνος στην κοιλιά
• Διαταραχές της κινητικότητας του εντέρου (π.χ. δυσκοιλιότητα ή διάρροια)

«Όταν επηρεάζεται ο εγκέφαλος, το ίδιο είναι πιθανό να συμβεί στο έντερο. Το νευρικό και το πεπτικό σύστημα επικοινωνούν ασταμάτητα μεταξύ τους», δήλωσε η ερευνήτρια Dr. Kara Margolis, καθηγήτρια Παθοβιολογίας στο NYU.

Όπως εξήγησε, υπάρχουν μερικά δεδομένα που δείχνουν ότι το στρες νωρίς στη ζωή μπορεί να σχετίζεται με εντερικές διαταραχές. Εν τούτοις, «θέλαμε να εξετάσουμε εις βάθος τους μηχανισμούς που διέπουν αυτή τη συσχέτιση», πρόσθεσε.

Ευρήματα στο εργαστήριο…

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Gastroenterology. Στα πειράματα στο εργαστήριο, οι ερευνητές χώριζαν νεογέννητα ποντίκια από τις μητέρες τους για αρκετές ώρες καθημερινά. Αυτό ισοδυναμεί με πηγή πρώιμου στρες.

Όταν οι ερευνητές εξέτασαν τα ποντίκια αρκετούς μήνες αργότερα, όταν πια είχαν ενηλικιωθεί, διαπίστωσαν ότι είχαν περισσότερες αγχώδεις συμπεριφορές. Είχαν επίσης εντονότερο πόνο στο έντερο και προβλήματα με την κινητικότητα του εντέρου τους.

Τα προβλήματα αυτά διέφεραν αναλόγως με το φύλο. Τα θηλυκά ποντίκια είχαν διάρροια και τα αρσενικά δυσκοιλιότητα.

Περαιτέρω έλεγχοι έδειξαν ότι ρόλο στα συμπτώματά τους έπαιζαν διάφοροι μηχανισμοί, όπως οι ορμόνες του φύλου και η σεροτονίνη που παράγει ο εγκέφαλος.

…και στους ανθρώπους

Ανάλογα ευρήματα είχαν και δύο μεγάλες μελέτες σε ανθρώπους. Στη μία, οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα από τη Δανία που αφορούσαν περισσότερα από 40.000 βρέφη. Τα μωρά αυτά τα είχαν παρακολουθήσει οι επιστήμονες έως την ηλικία των 15 ετών.

Τα μισά από αυτά είχαν γεννηθεί από μητέρες με κατάθλιψη στη διάρκεια ή μετά την εγκυμοσύνη, για την οποία δεν έκαναν θεραπεία. Η κατάθλιψη της μητέρας είναι γνωστό ότι αποτελεί πηγή έντονου στρες στα μωρά.

Όπως έδειξαν τα στοιχεία, τα μωρά των γυναικών με κατάθλιψη είχαν αυξημένες πιθανότητες να διαγνωστούν στην παιδική ηλικία με πεπτικά προβλήματα όπως:

• Ναυτία και έμετος
• Λειτουργική δυσκοιλιότητα
• Κολικούς
• Σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου

Προγενέστερη μελέτη της ίδιας ερευνητικής ομάδας είχε δείξει ότι και η λήψη αντικαταθλιπτικών στην εγκυμοσύνη συνδέεται με πεπτικά προβλήματα στα παιδιά. Ειδικότερα φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο λειτουργικής δυσκοιλιότητας.

Η διαφορά είναι ότι τα πεπτικά προβλήματα στα παιδιά ήταν πιο έντονα όταν η κατάθλιψη της μητέρας τους είχε μείνει χωρίς θεραπεία, διευκρίνισε η Dr. Margolis.

Και δεύτερη μελέτη σε παιδιά

Οι ερευνητές συνέχισαν την έρευνά τους, αναλύοντας στοιχεία από σχεδόν 12.000 παιδιά στις ΗΠΑ. Σε αυτό το στάδιο εξέτασαν την πιθανή συσχέτιση με τα πεπτικά προβλήματα πηγών βρεφικού στρες όπως:

• Η κακοποίηση
• Η παραμέληση
• Τα προβλήματα ψυχικής υγείας των γονέων

Οι ερευνητές εστιάσθηκαν στα πεπτικά προβλήματα των παιδιών όταν πια είχαν ηλικία 9 και 10 ετών.

Όπως διαπίστωσαν, τα γαστρεντερικά προβλήματά τους αυξάνονταν με οποιοδήποτε είδος βρεφικού στρες κι αν είχαν βιώσει.

Στις μελέτες στα παιδιά και τους εφήβους δεν παρατηρήθηκαν διαφορές μεταξύ αγοριών και κοριτσιών, αντίστοιχες με εκείνες στην έρευνα στο εργαστήριο. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι οι δυσκολίες κατά τα πρώτα, κρίσιμα στάδια της ζωής επηρεάζουν οριζόντια το έντερο και τη σύνδεση εγκεφάλου-εντέρου, εκτιμούν οι επιστήμονες.

Φωτογραφία: iStock