Ρήξη ανευρύσματος: Γιατί κάθε λεπτό μετράει – Η έγκαιρη αντιμετώπιση μπορεί να σώσει τη ζωή

Η ρήξη ενός εγκεφαλικού ανευρύσματος αποτελεί επείγουσα ιατρική κατάσταση που μπορεί να απειλήσει άμεσα τη ζωή του ασθενούς. Ωστόσο, η ύπαρξη ενός ανευρύσματος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα οδηγήσει σε ρήξη.

«Παρότι η λέξη «ανεύρυσμα» προκαλεί φόβο, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι πρόκειται για μια αγγειακή νόσο πολύ συχνότερη απ’ όσο πιστεύει ο κόσμος και δεν οδηγεί πάντα σε ρήξη», επισημαίνει ο Διευθυντής Νευροχειρουργός στο Metropolitan Hospital και Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Κολωνίας στη Γερμανία, Παντελής Σταυρινού.

Σε αντίθεση με το ισχαιμικό εγκεφαλικό, όπου διακόπτεται η αιμάτωση μιας περιοχής του εγκεφάλου, η ρήξη ανευρύσματος προκαλεί αιμορραγία, καθώς το τοίχωμα του αγγείου υποχωρεί και το αίμα διαχέεται γύρω από τον εγκέφαλο.

Ακόμη όμως και όταν το ανεύρυσμα αντιμετωπιστεί με εμβολισμό ή χειρουργική επέμβαση, ο κίνδυνος δεν έχει περάσει.

«Ο εγκέφαλος αντιδρά στην παρουσία του αίματος προκαλώντας αγγειόσπασμο. Τα αγγεία στενεύουν, μειώνεται η αιμάτωση και αυξάνεται ο κίνδυνος ισχαιμικού εγκεφαλικού», εξηγεί ο ειδικός.

Ο αγγειόσπασμος εμφανίζεται συνήθως μετά το πρώτο 48ωρο, κορυφώνεται μεταξύ της 5ης και της 7ης ημέρας και σταδιακά υποχωρεί μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες.

Ρήξη ανευρύσματος – Οι πρώτες ημέρες είναι καθοριστικές

Η σοβαρότητα της κατάστασης δεν περιορίζεται μόνο στην αρχική αιμορραγία, αλλά και στις επιπλοκές που μπορεί να ακολουθήσουν.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία:

• η συνολική θνησιμότητα φτάνει περίπου το 50%
• περίπου το ένα τρίτο των ασθενών αναρρώνει πλήρως
• ένα ακόμη τρίτο επιστρέφει σε καλή λειτουργική κατάσταση, αλλά μπορεί να παρουσιάζει προβλήματα μνήμης ή συγκέντρωσης
• το υπόλοιπο ένα τρίτο αντιμετωπίζει σοβαρές μόνιμες νευρολογικές βλάβες.

«Η έγκαιρη διάγνωση, η άμεση μεταφορά σε εξειδικευμένο κέντρο και η σωστή νευροχειρουργική και εντατική παρακολούθηση παίζουν καθοριστικό ρόλο στην τελική έκβαση», τονίζει ο κ. Σταυρινού.

Ποιοι πρέπει να κάνουν προληπτικό έλεγχο

Δεν χρειάζεται όλοι οι άνθρωποι να υποβάλλονται σε προληπτικό έλεγχο για ανεύρυσμα. Ο έλεγχος συνιστάται κυρίως σε όσους έχουν δύο συγγενείς πρώτου βαθμού με ιστορικό εγκεφαλικού ανευρύσματος, καθώς σε αυτές τις περιπτώσεις ο κίνδυνος είναι σημαντικά αυξημένος.

Υπάρχουν παράγοντες που δεν μπορούν να αλλάξουν, όπως η ηλικία, το φύλο και η θέση του ανευρύσματος. Υπάρχουν όμως και παράγοντες που μπορούν να τροποποιηθούν.

Οι σημαντικότεροι είναι:

• η αρρύθμιστη αρτηριακή πίεση
• το κάπνισμα.

Όπως επισημαίνει ο ειδικός, πολλαπλές επιστημονικές μελέτες έχουν αναδείξει αυτούς τους δύο παράγοντες ως τους σημαντικότερους που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ρήξης.

Όσον αφορά το άγχος, δεν έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί άμεσα ρήξη ανευρύσματος. Μπορεί όμως να επιβαρύνει έμμεσα την κατάσταση, επειδή αυξάνει την αρτηριακή πίεση.

Η ταχύτητα μπορεί να κάνει τη διαφορά

Η ρήξη ανευρύσματος είναι μια από τις πιο απαιτητικές καταστάσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η νευροχειρουργική. Η επιτυχής έκβασή της εξαρτάται από την έγκαιρη διάγνωση, την άμεση αντιμετώπιση και τη στενή συνεργασία νευροχειρουργών, εντατικολόγων και εξειδικευμένου νοσηλευτικού προσωπικού.

Όπως υπογραμμίζει ο κ. Σταυρινού, η μετάβαση από την κρίσιμη φάση της αιμορραγίας στην ασφαλή ανάρρωση απαιτεί εμπειρία, συνεχή παρακολούθηση και σωστό συντονισμό, ώστε να περιοριστούν οι επιπλοκές και να αυξηθούν οι πιθανότητες επιστροφής του ασθενούς στην καθημερινότητά του.

Φωτογραφία: istock