Καρκίνος του πνεύμονα: Νέα συνδυασμένη θεραπεία μειώνει τον κίνδυνο θανάτου κατά 58%

Ελπίδες για σημαντική παράταση της ζωής στους ασθενείς με μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα εκτεταμένου σταδίου δίνει η προσθήκη μιας νέας ανοσοθεραπείας, στην θεραπεία συντήρησης που χορηγείται στους ασθενείς.

Ο μικροκυτταρικός καρκίνος αντιπροσωπεύει το περίπου 10-15% όλων των κακοηθών όγκων του πνεύμονα. Σχετίζεται στενά με το κάπνισμα και είναι επιθετικός, αναφέρουν δύο ειδικοί από την Θεραπευτική Κλινική ΕΚΠΑ στο Νοσοκομείο Αλεξάνδρα.

Ο μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα εκτεταμένου σταδίου (ES-SCLC) είναι αυτός ο οποίος έχει εξαπλωθεί εκτός του τμήματος του θώρακα (ημιθωράκιο) όπου έχει αναπτυχθεί. Η διασπορά του μπορεί να έχει γίνει στο αντίθετο ημιθωράκιο ή σε απομακρυσμένα όργανα.

Οι πάσχοντες από αυτήν την μορφή καρκίνου συχνά έχουν φτωχή πρόγνωση. Ωστόσο μια νέα μελέτη, που παρουσιάσθηκε στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Ογκολογίας ESMO 2026, δείχνει πως η επιβίωσή τους μπορεί να παραταθεί σημαντικά.

Η μελέτη είναι τελικού σταδίου (φάσης ΙΙΙ) και ονομάστηκε DeLLphi-305. Όπως έδειξε, ο συνδυασμός του φαρμάκου ταρλαταμάμπη (tarlatamab) με δουρβαλουμάμπη (durvalumab), ως θεραπεία συντήρησης μετά την αρχική χημειοθεραπεία και ανοσοθεραπεία, μειώνει τον κίνδυνο θανάτου κατά 58%.

Παρατείνει επίσης σημαντικά την επιβίωση σε σύγκριση με την καθιερωμένη θεραπεία συντήρησης μόνο με δουρβαλουμάμπη.

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν και στην ιατρική επιθεώρηση New England Journal of Medicine. Η παθολόγος-ογκολόγος Αριστίνα Παπανώτα και ο κ. Θάνος Δημόπουλος, καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής και τ. πρύτανης ΕΚΠΑ, εκτιμούν ότι τα ευρήματα αυτά δημιουργούν νέες προοπτικές για τους ασθενείς με εκτεταμένου σταδίου νόσο.

Όπως εξηγούν, ο μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα χαρακτηρίζεται από ταχεία ανάπτυξη, πρώιμη εμφάνιση μεταστάσεων και ιδιαίτερα επιθετική βιολογική συμπεριφορά. Παρότι εμφανίζει συχνά σημαντική αρχική ανταπόκριση στη χημειοθεραπεία, η υποτροπή είναι συχνή και η πρόγνωση παραμένει δυσμενής.

Η καθιερωμένη θεραπεία

Όπως εξηγούν, επί περισσότερες από τρεις δεκαετίες η θεραπευτική αντιμετώπιση βασιζόταν κυρίως στον συνδυασμό του φαρμάκου ετοποσίδη με πλατινούχο χημειοθεραπευτικό παράγοντα.

Η προσθήκη ανοσοθεραπείας (δουρβαλουμάμπη ή ατεζολιζουμάμπη) στην αρχική χημειοθεραπεία, με συνέχισή της ως θεραπείας συντήρησης, αποτέλεσε σημαντικό θεραπευτικό ορόσημο.

Ωστόσο, παρά την πρόοδο αυτή, η πλειονότητα των ασθενών εξακολουθεί να εμφανίζει εξέλιξη της νόσου σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει την ανάγκη για αποτελεσματικότερες θεραπευτικές στρατηγικές.

Η συνδυασμένη θεραπεία

Μία νέα θεραπευτική προοπτική δημιουργήθηκε με την ανάπτυξη της ταρλαταμάμπης. Είναι ένας καινοτόμος διειδικός ενεργοποιητής των Τ- λεμφοκυττάρων (σ.σ. είναι κύτταρα του ανοσοποιητικού), που έχει ήδη αναδείξει σημαντικό όφελος επιβίωσης σε ασθενείς με υποτροπιάζον μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα. Η ταρλαταμάμπη ενεργοποιεί την καταστροφή των καρκινικών κυττάρων, καθώς συνδέεται ταυτοχρόνως:

• Με την πρωτεΐνη DLL3, η οποία εκφράζεται συχνά στην επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων,
• Με τον υποδοχέα CD3 των Τ-λεμφοκυττάρων

Αντίστοιχα, η δουρβαλουμάμπη αναστέλλει την πρωτεΐνη PD-L1. Με αυτό τον τρόπο εμποδίζει έναν από τους μηχανισμούς μέσω των οποίων ο όγκος διαφεύγει από την ανοσολογική επιτήρηση.

Επομένως, αυτή η συνδυασμένη θεραπεία αξιοποιεί διαφορετικούς και συμπληρωματικούς μηχανισμούς ενίσχυσης της αντικαρκινικής ανοσίας.

Η νέα μελέτη

Στη μελέτη DeLLphi-305 συμμετείχαν 563 ασθενείς με μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα εκτεταμένου σταδίου. Οι ασθενείς δεν είχαν παρουσιάσει πρόοδο της νόσου μετά από τέσσερις κύκλους αρχικής θεραπείας με ετοποσίδη, πλατινούχο παράγοντα και δουρβαλουμάμπη.

Οι ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν (σ.σ. χωρίσθηκαν τυχαία σε ομάδες) ώστε να λάβουν:

• Είτε τον συνδυασμό ταρλαταμάμπης και δουρβαλουμάμπης
• Είτε μόνο δουρβαλουμάμπη ως θεραπεία συντήρησης

Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακά. Η διάμεση συνολική επιβίωση από την έναρξη της συντήρησης έφτασε τους 21,1 μήνες με τον συνδυασμό. Μόνο με τη δουρβαλουμάμπη ως θεραπεία συντήρησης ήταν 12,7 μήνες. Καταγράφηκε διαφορά 8,4 μηνών και μείωση του κινδύνου θανάτου κατά 58%.

Επιπλέον, η διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου αυξήθηκε από 1,9 σε 7,4 μήνες. Αντιστοιχεί σε μείωση κατά 66% του κινδύνου εξέλιξης ή θανάτου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα αποτελέσματα στους ασθενείς με μετρήσιμη υπολειπόμενη νόσο μετά την αρχική θεραπεία. Το ποσοστό αντικειμενικής ανταπόκρισης έφτασε το 26,4% με τον συνδυασμό. Ωστόσο με την δουρβαλουμάμπη ήταν μόλις 4,1%.

Η μελέτη έδειξε ακόμα ότι η διάρκεια της ανταπόκρισης ήταν κατά μέσον όρο 12,7 μήνες, έναντι 5,6 μηνών αντίστοιχα.

Τα δεδομένα αυτά υποδηλώνουν ότι η προσθήκη της ταρλαταμάμπης δεν περιορίζεται στη διατήρηση του ελέγχου της νόσου. Μπορεί να επιτύχει περαιτέρω συρρίκνωση του όγκου και περισσότερο παρατεταμένες ανταποκρίσεις.

Και αυξημένη τοξικότητα

Το σημαντικό όφελος στην αποτελεσματικότητα συνοδεύτηκε από αυξημένη τοξικότητα. Ανεπιθύμητες ενέργειες βαθμού 3 ή μεγαλύτερου που σχετίζονταν με τη θεραπεία καταγράφηκαν:

• Στο 20,9% των ασθενών που έλαβαν τον συνδυασμό
• Στο 10,8% όσων έλαβαν μόνο δουρβαλουμάμπη

Το σύνδρομο απελευθέρωσης κυτταροκινών (μία φλεγμονώδης αντίδραση που σχετίζεται με την ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος), εμφανίστηκε περίπου στους μισούς ασθενείς. Ωστόσο είχε κυρίως ήπια ή μέτρια βαρύτητα.

Δεν αναδείχθηκαν νέα, μη αναμενόμενα σήματα τοξικότητας. Η νέα θεραπεία, όμως, απαιτεί κατάλληλη κλινική παρακολούθηση.

Η πρακτική σημασία

Η σημασία της DeLLphi-305 υπερβαίνει τη βελτίωση των δεικτών επιβίωσης. Η μελέτη αναδεικνύει τη δυνατότητα αξιοποίησης μιας ιδιαίτερα δραστικής ανοσοθεραπευτικής προσέγγισης νωρίτερα στην πορεία της νόσου, πριν από την εμφάνιση υποτροπής, όταν οι ασθενείς έχουν ήδη επιτύχει έλεγχο του καρκίνου με την αρχική θεραπεία.

Τα αποτελέσματα της ενδιάμεσης ανάλυσης δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια ουσιαστική αλλαγή στη θεραπευτική αντιμετώπιση του μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα. Ο συνδυασμός ταρλαταμάμπης και δουρβαλουμάμπης αναδεικνύεται ως δυνητικό νέο θεραπευτικό πρότυπο συντήρησης πρώτης γραμμής. Υπό την προϋπόθεση, όμως, ότι θα υπάρξουν οι απαραίτητες εγκρίσεις από τις ρυθμιστικές Αρχές.

«Σε μια νόσο όπου η θεραπευτική πρόοδος υπήρξε επί δεκαετίες περιορισμένη, η σημαντική παράταση της επιβίωσης αποτελεί ένα νέο ορόσημο», τονίζουν οι δύο ειδικοί. «Προσφέρει ουσιαστική ελπίδα για μεγαλύτερη διάρκεια ζωής στους ασθενείς με εκτεταμένου σταδίου μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα».

Φωτογραφία: iStock