Καρκίνος του μαστού: Η έγκαιρη διάγνωση και η εξατομικευμένη θεραπεία αλλάζουν την πορεία της νόσου

Γράφει η Δρ. Χάρις Μάργαρη, Ογκολόγος Παθολόγος, Επιστημονική Συνεργάτις Ιατρικό Ψυχικού

Η έγκαιρη διάγνωση, η ακριβής ταυτοποίηση του όγκου και η εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση έχουν αλλάξει ουσιαστικά την αντιμετώπιση της νόσου και την πορεία πολλών ασθενών.

Η έγκαιρη διάγνωση αλλάζει την πρόγνωση

Καθοριστικό ρόλο εξακολουθούν να έχουν η πρόληψη και ο προσυμπτωματικός έλεγχος. Όταν ο καρκίνος του μαστού εντοπίζεται σε πρώιμο στάδιο, η πρόγνωση μπορεί να είναι εξαιρετική και, σε πολλές περιπτώσεις, η θεραπεία να έχει ως στόχο την ίαση. Γι’ αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό κάθε γυναίκα να γνωρίζει το σώμα της, να παρατηρεί τυχόν αλλαγές στον μαστό της και να ακολουθεί συστηματικά τον προληπτικό της έλεγχο.

Πρόληψη και προσυμπτωματικός έλεγχος: Το πρώτο καθοριστικό βήμα

Η μαστογραφία αποτελεί βασική εξέταση του προσυμπτωματικού ελέγχου, ενώ, ανάλογα με την ηλικία, την πυκνότητα των μαστών, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό και τον συνολικό κίνδυνο κάθε γυναίκας, μπορεί να χρειαστούν συμπληρωματικές απεικονιστικές εξετάσεις, όπως υπερηχογράφημα ή μαγνητική μαστογραφία.

Παράλληλα, η εξοικείωση της γυναίκας με τη φυσιολογική εικόνα και σύσταση των μαστών της είναι σημαντική, ώστε να μπορεί να αναγνωρίσει μια νέα ή ασυνήθιστη αλλαγή και να απευθυνθεί έγκαιρα στον ιατρό της.

Από τη βιοψία στη «βιολογική ταυτότητα» του όγκου

Όταν μια απεικονιστική εξέταση αναδείξει ένα ύποπτο εύρημα, το επόμενο βήμα είναι η ιστολογική επιβεβαίωση, συνήθως μέσω βιοψίας. Με τη βιοψία καθορίζουμε ουσιαστικά την «ταυτότητα» του νεοπλάσματος.

Η ιστολογική εξέταση, η ανοσοϊστοχημεία και, όταν υπάρχει ένδειξη, οι σύγχρονες μοριακές εξετάσεις μάς επιτρέπουν να γνωρίζουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια τα χαρακτηριστικά του όγκου και, κατά συνέπεια, να σχεδιάζουμε την κατάλληλη θεραπευτική στρατηγική.

Εξατομικευμένη θεραπεία: Δεν είναι όλοι οι καρκίνοι του μαστού ίδιοι

Σήμερα δεν αντιμετωπίζουμε όλους τους καρκίνους του μαστού με τον ίδιο τρόπο. Εξετάζουμε, μεταξύ άλλων, την έκφραση των ορμονικών υποδοχέων, την κατάσταση του HER2 και δείκτες κυτταρικού πολλαπλασιασμού, όπως το Ki-67, ενώ σε επιλεγμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούμε γονιδιακές υπογραφές ή άλλους μοριακούς και γενετικούς δείκτες.

Τα στοιχεία αυτά, σε συνδυασμό με το στάδιο της νόσου και τα χαρακτηριστικά της ασθενούς, συμβάλλουν στην επιλογή της καταλληλότερης θεραπευτικής στρατηγικής. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να προηγηθεί συστηματική θεραπεία πριν από το χειρουργείο ή να πραγματοποιηθεί πρώτα η χειρουργική επέμβαση. Στη θεραπευτική φαρέτρα περιλαμβάνονται σήμερα η χημειοθεραπεία, η ενδοκρινική θεραπεία, η ανοσοθεραπεία, οι στοχευμένες θεραπείες ή/και η ακτινοβολία.

Πρόκειται πλέον για μια πραγματικά εξατομικευμένη προσέγγιση, προσαρμοσμένη τόσο στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε όγκου όσο και στις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Σύγχρονη χειρουργική: Λιγότερο επεμβατική, όταν αυτό είναι ογκολογικά ασφαλές

Σημαντικές αλλαγές έχουν συντελεστεί και στη χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού. Σε σχέση με το παρελθόν, η σύγχρονη προσέγγιση επιδιώκει, όπου αυτό είναι ογκολογικά ασφαλές, λιγότερο εκτεταμένες επεμβάσεις.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προηγηθεί φαρμακευτική θεραπεία, με στόχο τη μείωση του μεγέθους του όγκου και τη βελτίωση των χειρουργικών επιλογών, ώστε να καταστεί εφικτή μια επέμβαση διατήρησης του μαστού όπου αυτό είναι δυνατό.

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται επίσης στη χειρουργική αντιμετώπιση της μασχάλης, με στόχο να αποφεύγονται, όπου είναι ασφαλές, εκτεταμένες επεμβάσεις που μπορεί να συνδέονται με επιπλοκές, όπως το λεμφοίδημα.

Κάθε γυναίκα έχει τη δική της θεραπευτική διαδρομή

Κάθε γυναίκα αποτελεί μια διαφορετική περίπτωση. Η συνολική κατάσταση της υγείας της, τυχόν άλλα νοσήματα, τα βιολογικά χαρακτηριστικά και το στάδιο του όγκου, αλλά και η ανταπόκριση στις θεραπείες διαμορφώνουν μια μοναδική θεραπευτική διαδρομή.

Εξίσου σημαντική είναι και η ψυχολογική υποστήριξη, καθώς η διάγνωση του καρκίνου επηρεάζει όχι μόνο το σώμα αλλά και την καθημερινότητα και την ψυχολογία της ασθενούς. Η ουσιαστική σχέση με την ιατρική ομάδα και η αίσθηση ότι η γυναίκα δεν είναι μόνη σε αυτή τη διαδρομή έχουν ιδιαίτερη σημασία.

Η φροντίδα συνεχίζεται και μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, μέσα από οργανωμένη παρακολούθηση και τους ενδεδειγμένους επανελέγχους. Σε περιπτώσεις πρώιμης διάγνωσης, πολλές γυναίκες ολοκληρώνουν επιτυχώς τη θεραπευτική τους πορεία και επιστρέφουν στην καθημερινότητά τους, συνεχίζοντας τη συστηματική παρακολούθηση της υγείας τους.

Ολοκληρωμένη και διεπιστημονική φροντίδα

Στο Ιατρικό Ψυχικού, κάθε γυναίκα μπορεί να υποστηριχθεί από τα πρώτα στάδια της διερεύνησης έως τη διάγνωση, τη θεραπεία και τη μετέπειτα παρακολούθηση. Η δυνατότητα διενέργειας βιοψιών, ιστολογικού και κυτταρολογικού ελέγχου, σύγχρονων απεικονιστικών εξετάσεων, καθώς και η συνεργασία διαφορετικών ιατρικών ειδικοτήτων, επιτρέπουν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της νόσου.

Το μήνυμα σήμερα: Περισσότερες θεραπευτικές επιλογές, καλύτερες προοπτικές

Το σημαντικότερο μήνυμα είναι ότι σήμερα διαθέτουμε πολλές και εξαιρετικά εξειδικευμένες θεραπευτικές επιλογές. Ο καρκίνος του μαστού δεν αντιμετωπίζεται πλέον με ένα ενιαίο θεραπευτικό μοντέλο.

Η έγκαιρη διάγνωση, η βαθύτερη κατανόηση της βιολογίας της νόσου, η επιστημονική πρόοδος και η εξατομικευμένη φροντίδα μάς δίνουν τη δυνατότητα να προσεγγίζουμε κάθε γυναίκα ξεχωριστά, με περισσότερα θεραπευτικά μέσα  και με ουσιαστικές δυνατότητες για μια πολύ καλή έκβαση.

Διαβάστε περισσότερα άρθρα για θέματα που αφορούν την υγεία σας, εδώ

Φωτογραφία: iStock