Καρκίνος: Νέα εποχή στη θεραπεία – Πρώτα τα φάρμακα και μετά το χειρουργείο

Ολοένα περισσότεροι ασθενείς με καρκίνο υποβάλλονται πρώτα σε φαρμακευτικές θεραπείες και ύστερα οδηγούνται στο χειρουργείο, με την προεγχειρητική θεραπεία να τους παρέχει σημαντικά οφέλη, αναφέρουν Έλληνες ειδικοί.

Αυτή η νεοεπικουρική (ή εισαγωγική) θεραπεία, όπως αποκαλείται επιστημονικά, συνίσταται σε χημειοθεραπεία, ανοσοθεραπεία ή ορμονοθεραπεία. Στόχος της είναι να μειωθεί το μέγεθος του όγκου και έτσι να βελτιωθεί η χειρουργική αντιμετώπισή του.

Ταυτοχρόνως, όμως, αξιολογείται η ανταπόκριση του καρκίνου στην φαρμακευτική αγωγή, αναφέρουν οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής ΕΚΠΑ του Νοσοκομείου Αλεξάνδρα Δρ. Μαρία Καπαρέλου, παθολόγος-ογκολόγος και Θάνος Δημόπουλος, καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής και τ. πρύτανης ΕΚΠΑ.

«Η νεοεπικουρική (εισαγωγική) θεραπεία κερδίζει συνεχώς έδαφος στην σύγχρονη Ογκολογία», τονίζουν. «Επιτρέπει λιγότερο επεμβατικές εγχειρήσεις και παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τη βιολογική συμπεριφορά του όγκου».

Τα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν σημαντική αύξηση της χρήσης της σε πολλά είδη καρκίνου, με θετικό αντίκτυπο στην εξατομίκευση της θεραπείας και στα ογκολογικά αποτελέσματα.

Ειδικότερα, η δεύτερη ετήσια έκθεση της Εθνικής Βάσης Δεδομένων Καρκίνου (National Cancer Database – NCDB) των ΗΠΑ, που δημοσιεύθηκε από το Αμερικανικό Κολλέγιο Χειρουργών (American College of Surgeons), αποτυπώνει με σαφήνεια μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο αντιμετώπισης του καρκίνου.

Σύμφωνα με την έκθεση, παρατηρείται εντυπωσιακή αύξηση στη χρήση νεοεπικουρικών (εισαγωγικών) συστηματικών θεραπειών, όπως η χημειοθεραπεία, η ανοσοθεραπεία και η ορμονοθεραπεία, πριν από τη χειρουργική επέμβαση.

Σε ποιες μορφές καρκίνου αυξάνεται

Όπως εξηγούν οι δύο ογκολόγοι, η NCDB αποτελεί μία από τις πληρέστερες ογκολογικές βάσεις δεδομένων παγκοσμίως. Συλλέγει στοιχεία για το σχεδόν 75% των νέων διαγνώσεων καρκίνου στις Ηνωμένες Πολιτείες. Δημιουργήθηκε από κοινού από το Αμερικανικό Κολλέγιο Χειρουργών και την Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου (ACS). Περιλαμβάνει δεδομένα που σπανίως συναντώνται σε άλλες βάσεις, όπως χαρακτηριστικά της βιολογίας του όγκου και διάρκεια νοσηλείας.

Η εφετινή έκθεση συνοψίζει περισσότερα από 22 εκατομμύρια περιστατικά καρκίνου που διαγνώστηκαν σε 1.250 νοσοκομεία την περίοδο 2004–2022.

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα αφορά την αύξηση της νεοεπικουρικής (εισαγωγικής) συστηματικής θεραπείας σε συγκεκριμένες μορφές καρκίνου.

Στους γυναικολογικούς καρκίνους η χρήση της σχεδόν πενταπλασιάσθηκε την περίοδο 2010-2022. Από 7% που ήταν το 2010 έφθασε στο 34% το 2022.

Αντίστοιχα, στον καρκίνο του παγκρέατος υπερτριπλασιάστηκε (από 12% σε 40%). Σε σπανιότερους καρκίνους του περιτοναίου και του μεσεντερίου η νεοεπικουρική θεραπεία σχεδόν διπλασιάστηκε.

Τα στοιχεία αυτά αντικατοπτρίζουν μια μετατόπιση από την παραδοσιακή προσέγγιση «πρώτα χειρουργείο» προς μια πιο ολιστική, εξατομικευμένη στρατηγική, λένε οι ειδικοί.

Τα πλεονεκτήματα

Η νέα έκθεση δημοσιεύθηκε στην έγκριτη ιατρική επιθεώρηση Journal of the American College of Surgeons. Όπως επισημαίνεται, το βασικό πλεονέκτημα της νεοεπικουρικής (εισαγωγικής) θεραπείας είναι διπλό:

Αφ’ ενός μειώνει το μέγεθος του όγκου, καθιστώντας εφικτές λιγότερο εκτεταμένες χειρουργικές επεμβάσεις

Αφ’ ετέρου επιτρέπει στους κλινικούς ιατρούς να αξιολογήσουν την ανταπόκριση της νόσου στη θεραπεία. Η πληροφορία αυτή είναι κρίσιμη, διότι καθοδηγεί τις επόμενες θεραπευτικές αποφάσεις και ενισχύει την έννοια της ιατρικής ακριβείας.

Η έκθεση εξετάζει επίσης εις βάθος τρεις μορφές καρκίνου: τον καρκίνο του προστάτη, τον καρκίνο του οισοφάγου και το μελάνωμα.

• Στον καρκίνο του προστάτη, που είναι ο συχνότερος στους άνδρες, παρατηρείται αύξηση των μη χειρουργικών θεραπειών, ιδίως στα πρώιμα στάδια.
• Στον καρκίνο του οισοφάγου, η ανοσοθεραπεία γνώρισε ραγδαία άνοδο. Ωστόσο, η νόσος συχνά διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για αποτελεσματικά προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου.
• Στο μελάνωμα, η εντόπιση και η παρουσία εξέλκωσης συσχετίστηκαν με την επιβίωση, αναδεικνύοντας τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης.

«Συνολικά, η ετήσια έκθεση της NCDB αναδεικνύει μία εικόνα της ταχύτατα μεταβαλλόμενης κλινικής πραγματικότητας στην Ογκολογία. Η αυξανόμενη χρήση της νεοεπικουρικής (εισαγωγικής) θεραπείας σηματοδοτεί ένα μέλλον πιο στοχευμένων, αποτελεσματικών και εξατομικευμένων θεραπειών για τους ασθενείς με καρκίνο», καταλήγουν οι ιατροί.

Φωτογραφία: iStock