Καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις: Σε ποια νοσοκομεία του ΕΣΥ θα χειρουργούν ρομπότ

  • Γιάννα Τριανταφύλλη
Καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις
Ο Καρδιοχειρουργός Παναγιώτης Δεδεηλίας μιλά στο iatropedia.gr για τις σημαντικότερες εξελίξεις και τις προκλήσεις της νέας εποχής στη χειρουργική θώρακος και καρδιάς

Η χειρουργική θώρακος και καρδιάς διανύει μια περίοδο εντυπωσιακών τεχνολογικών αλλαγών, παγκοσμίως, με την ελάχιστα επεμβατική και τη ρομποτικά υποβοηθούμενη χειρουργική να διαμορφώνουν σταδιακά μια νέα εποχή στην αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων.

Όλες οι νεότερες επιστημονικές εξελίξεις, οι καινοτόμες χειρουργικές τεχνικές και οι τεχνολογικές εφαρμογές στη χειρουργική θώρακος, καρδιάς και αγγείων θα βρεθούν στο επίκεντρο του 16ου Πανελληνίου Συνεδρίου της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργών Θώρακος – Καρδίας – Αγγείων, που θα πραγματοποιηθεί από τις 19 έως τις 21 Νοεμβρίου 2026, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Οι μικρότερες χειρουργικές τομές, η τρισδιάστατη απεικόνιση, τα εξελιγμένα συστήματα πλοήγησης και η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργούν νέες δυνατότητες, με βασικό ζητούμενο την ασφάλεια του ασθενούς, την ακρίβεια της επέμβασης και την ταχύτερη μετεγχειρητική αποκατάσταση.

Πόσο έχουν αλλάξει οι νέες τεχνολογίες την καθημερινή χειρουργική πρακτική στην Ελλάδα και ποιος θα είναι ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης στο χειρουργείο του μέλλοντος;

Παναγιώτης Δεδεηλίας

Παναγιώτης Δεδεηλίας, καρδιοχειρουργός, διευθυντής του Χειρουργικού Τμήματος Θώρακος – Καρδιάς του Ευαγγελισμού και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργών Θώρακος – Καρδίας – Αγγείων.

Για τις σημαντικές εξελίξεις και τις προκλήσεις της νέας εποχής στη χειρουργική θώρακος και καρδιάς στη χώρα μας μιλά στο iatropedia.gr o Παναγιώτης Δεδεηλίας, καρδιοχειρουργός, διευθυντής του Χειρουργικού Τμήματος Θώρακος – Καρδιάς του Ευαγγελισμού και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργών Θώρακος – Καρδίας – Αγγείων.

«Η Ελληνική Καρδιοχειρουργική και η Θωρακοχειρουργική δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από τα μεγάλα Κέντρα του εξωτερικού. Δεν είναι τυχαίο ότι στα τελευταία ευρωπαϊκά συνέδρια μεταδόθηκαν ζωντανά εικόνες από Ελληνικά χειρουργεία, τα μεγάλα κέντρα της Ευρώπης και της Αμερικής στελεχώνονται και με Έλληνες γιατρούς και τέλος στις κατευθυντήριες οδηγίες συμμετέχουν και Έλληνες γιατροί της διασποράς αλλά και η δική μας Εταιρεία . Υστερούμε σε εξοπλισμό αλλά και αυτό είναι κάτι που λύνεται σταδιακά», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ.Δεδεηλίας.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη.

ΕΡ: Ποιες είναι οι σημαντικότερες εξελίξεις που έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια τη χειρουργική θώρακος, καρδιάς και αγγείων; Ποιες από αυτές θεωρείτε ότι έχουν αλλάξει ουσιαστικά την καθημερινή κλινική πρακτική;

Π.Δ.: Οι σημαντικότερες εξελίξεις στη χειρουργική θώρακος-καρδιάς είναι οι μικρές τομές και οι ολικά ενδοσκοπικές τεχνικές, η χειρουργική των σύμπλοκων παθήσεων της αορτής, η καλύτερη αντιμετώπιση των δομικών παθήσεων της καρδιάς με καλύτερες και ανθεκτικότερες στην εκφύλιση βαλβίδες και οι υβριδικές θεραπείες στην αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονος.

Αυτό που έχει αλλάξει στην καθημερινή κλινική πράξη είναι η αναζήτηση από τους ασθενείς της  αντιμετώπισης της πάθησης τους με μικρότερη τομή, λιγότερο πόνο και εγγυημένο χειρουργικό αποτέλεσμα. Ο συνδυασμός αυτός είναι απαιτητικός και δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε μεγάλη κλίμακα αλλά όλο και περισσότεροι γιατροί εξειδικεύονται πλέον στις τεχνικές αυτές. Επίσης δεν είναι κατάλληλος τρόπος αντιμετώπισης σύμπλοκων παθήσεων ή επειγόντων περιστατικών. Είναι πάντως η σύγχρονη τάση και μας δείχνει το μέλλον της χειρουργικής.

ΕΡ: Οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές υπόσχονται μικρότερες τομές, λιγότερο πόνο και ταχύτερη ανάρρωση. Μπορούν πλέον να εφαρμοστούν σε περισσότερες καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις ή εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί περιορισμοί;

Π.Δ.: Οι μικρές τομές μπορούν να εφαρμοστούν αξιόπιστα στην αντιμετώπιση των δομικών παθήσεων της καρδιάς. Η επιδιόρθωση της μιτροειδούς βαλβίδας μάλιστα έχει και σχετική ένδειξη στις κατευθυντήριες οδηγίες του 2025. Επίσης με τον ίδιο τρόπο μπορεί να αντιμετωπισθεί η αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας και ορισμένοι γιατροί δοκιμάζουν μικρές τομές και στην αορτοστεφανιαία παράκαμψη (το γνωστό bypass).

Επίσης, μπορούν να εφαρμοστούν με κάποιες ανατομικές προϋποθέσεις και σε περιπτώσεις παθήσεων της ανιούσας αορτής ή της αορτικής ρίζας. Δεν είναι όμως κατάλληλες ακόμη για τις περιπτώσεις των ανευρυσμάτων του αορτικού τόξου ή των επειγόντων παθήσεων της αορτής (διαχωρισμοί) ή τέλος στις πολλαπλές βαλβιδοπάθειες τις μεταμοσχεύσεις καρδιάς κλπ

ΕΡ: Ποιος είναι σήμερα ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης στη χειρουργική καρδιάς και θώρακος; Πόσο κοντά βρισκόμαστε στην εποχή όπου ένα μεγάλο μέρος των καρδιοχειρουργικών και θωρακοχειρουργικών επεμβάσεων θα πραγματοποιείται με ρομποτική υποβοήθηση;

Π.Δ.: Σε θεραπευτικό επίπεδο υπάρχουν ενδείξεις ότι πλησιάζει η ώρα που η τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελεί μέρος της χειρουργικής διαδικασίας. Ιδιαίτερα το ταίριασμα της ρομποτικής χειρουργικής με τις δυνατότητες της ΤΝ υπόσχεται πολλά για το μέλλον.

Πως θα γίνει αυτό; Μπορούμε σήμερα να παρακολουθούμε τις ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές με τα ψηφιακά μέσα που διαθέτουμε. Κάθε monitor που βρίσκεται στον ψηφιακό πύργο που συνοδεύει αυτές τις επεμβάσεις διαθέτει σύστημα καταγραφής. Οι πολλές επαναλαμβανόμενες καταγραφές για την ίδια επέμβαση καταχωρούνται στον σκληρό δίσκο του πύργου και στη συνέχεια διοχετεύονται για επεξεργασία στο σύστημα που είναι εξοπλισμένο με δυνατότητες επεξεργασίας με τεχνητή νοημοσύνη.

Ακολούθως από το σύστημα αυτό (computer) δίνονται πληροφορίες στο διαθέσιμο robot που αναλαμβάνει να εκτελέσει μέρος της επέμβασης. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται ένα επίπεδο ποιότητας που βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο εκτέλεσης της συγκεκριμένης χειρουργικής πράξης.

Οι γιατροί είναι απολύτως απαραίτητοι στον χώρο για να ολοκληρώσουν την επέμβαση στα υπόλοιπα μέρη της για να παρακολουθούν τις παραμέτρους του ασθενούς αλλά και να αντιμετωπίσουν τις ενδεχόμενες επιπλοκές.

ΕΡ: Σε ποιο επίπεδο βρίσκεται σήμερα η ελληνική καρδιοχειρουργική και θωρακοχειρουργική σε σχέση με τα μεγάλα ευρωπαϊκά κέντρα; Σε ποιους τομείς έχουμε καταφέρει να ακολουθήσουμε τις διεθνείς εξελίξεις και πού υπάρχουν ακόμη κενά;

Π.Δ.: Η ειδικότητα της χειρουργικής θώρακος-καρδιάς είναι πολύ κοντά σε τέτοιες εξελίξεις που τις παρακολουθούμε στενά. Η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική βρίσκει ευρεία εφαρμογή στις ημέρες μας και τείνει να γενικευθεί σε όλες σχεδόν τις κατηγορίες παθήσεων. Εφαρμόζεται με επιτυχία τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα ικανοποιώντας την επιθυμία των ασθενών για το λιγότερο δυνατόν τραύμα που συνδέεται με λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο χωρίς όμως συμβιβασμό στην ποιότητα  του αποτελέσματος.

Υπάρχουν ήδη robot σε αρκετά ιδιωτικά νοσοκομεία και σιγά-σιγά εξοπλίζονται και τα δημόσια όπως το Μεταξά στον Πειραιά, το Λαϊκό και το ΝΙΜΤΣ ενώ ετοιμάζεται η εγκατάσταση του σε άλλα τρία.

Στο Μεταξά εκτελούνται ρομποτικές θωρακοχειρουργικές επεμβάσεις εδώ και 4 χρόνια και το Ερρίκος Ντυνάν ετοιμάζει ρομποτικές καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις.

Η Ελληνική Καρδιοχειρουργική και η Θωρακοχειρουργική δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από τα μεγάλα Κέντρα του εξωτερικού. Δεν είναι τυχαίο ότι στα τελευταία ευρωπαϊκά συνέδρια μεταδόθηκαν ζωντανά εικόνες από Ελληνικά χειρουργεία, τα μεγάλα κέντρα της Ευρώπης και της Αμερικής στελεχώνονται και με Έλληνες γιατρούς και τέλος στις κατευθυντήριες οδηγίες συμμετέχουν και Έλληνες γιατροί της διασποράς αλλά και η δική μας Εταιρεία . Υστερούμε σε εξοπλισμό αλλά και αυτό είναι κάτι που λύνεται σταδιακά.

ΕΡ: Διαθέτουν τα ελληνικά δημόσια νοσοκομεία τον απαραίτητο τεχνολογικό εξοπλισμό και το εξειδικευμένο προσωπικό για να εφαρμόσουν τις νέες μεθόδους;

Π.Δ.: Τα δημόσια νοσοκομεία της χώρας μας εξοπλίζονται τεχνολογικά με ρομποτικά μηχανήματα, με υβριδικά χειρουργεία και με τα κατάλληλα ψηφιακά μέσα για τις τεχνικές αυτές. Ο Ευαγγελισμός, για παράδειγμα, έχει στη διάθεσή του πλήρες ψηφιακό τρισδιάστατο χειρουργείο που μπορεί να μεταδίδει εικόνες στο αμφιθέατρο του ή και στο εξωτερικό. Επίσης εξοπλίζει το ήδη κατασκευασμένο υβριδικό του χειρουργείο.

Μέσα στο επόμενο έτος θα είναι 6 συνολικά τα δημόσια νοσοκομεία που θα είναι εξοπλισμένα με robot. Το προσωπικό εξειδικεύεται και μάλιστα σε πολύ ποιοτικό βαθμό αλλά υπολείπεται αριθμητικά και αυτό είναι ένα μεγάλο σύγχρονο πρόβλημα που προσπαθεί να λύσει η πολιτεία.

Είναι αλήθεια ότι τα ιδιωτικά νοσοκομεία υιοθετούν πιο γρήγορα τις νέες τεχνολογίες γιατί μπορούν να ξεπεράσουν γρηγορότερα τα εμπόδια του κόστους και τις διαδικασίες των διαγωνισμών. Τα δημόσια νοσοκομεία και τα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα συνήθως ακολουθούν όταν τα κόστη έχουν εκλογικευθεί αλλά προσφέρονται επαρκείς λύσεις για όλες τις περιπτώσεις.

Δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι υπάρχει κενό στην υγειονομική κάλυψη των ασθενών γιατί οι τεχνικές αυτές προσπαθούν να επιτύχουν τα εξαιρετικό αποτέλεσμα των παραδοσιακών μεθόδων με καλύτερο και κοσμικότερο τρόπο.

ΕΡ: Σήμερα ξεκινά το 16ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργών Θώρακος – Καρδίας – Αγγείων. Ποιο είναι το κεντρικό μήνυμα της φετινής διοργάνωσης και ποιες είναι οι βασικές προτεραιότητες που θέλετε να αναδείξετε;

Π.Δ.: Το 16ο Συνέδριο μας γίνεται φέτος στο Μέγαρο Μουσικής των Αθηνών, από 19-21 Νοεμβρίου, και θα παρουσιαστούν όλοι οι προβληματισμοί που αναπτύξαμε στη συζήτηση μας.

Υπάρχει μεγάλη έκθεση των σύγχρονων μηχανημάτων και τεχνολογιών που θα είναι διαθέσιμα για επίδειξη και εξοικείωση (ακόμη και robot) υπάρχουν αρκετά εργαστήρια νέων τεχνικών, πολλές διαλέξεις ξένων και Ελλήνων ομιλητών και αναμένεται ρεκόρ συμμετοχής και επιστημονικής δραστηριότητας.

Το κεντρικό μήνυμα του συνεδρίου μας είναι: υιοθεσία των νέων τεχνολογιών με σεβασμό στη διαφύλαξη της ποιότητας του αποτελέσματος για την δια βίου θεραπεία των παθήσεων θώρακος-καρδιάς-αγγείων.

Φωτογραφία iStock