Η ανοσοθεραπεία πριν από την εγχείρηση «φρενάρει» τον καρκίνο του εντέρου

Ελπίδες για καλύτερη αντιμετώπιση του καρκίνου του παχέος εντέρου δίνει ένα νέο θεραπευτικό σχήμα, κατά το οποίο οι ασθενείς υποβάλλονται σε ανοσοθεραπεία πριν υποβληθούν στην χειρουργική αφαίρεση του όγκου τους.

Η ανοσοθεραπεία συνίσταται στην χορήγηση φαρμάκων, τα οποία «εκπαιδεύουν» το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει καλύτερα τα καρκινικά κύτταρα.

Σε μικρή μελέτη όπου δοκιμάστηκε η νέα μέθοδος, φάνηκε να είναι εξαιρετικά αποτελεσματική. Ωστόσο δοκιμάστηκε μόνο σε ασθενείς που έχουν όγκους με συγκεκριμένο γενετικό προφίλ. Επομένως δεν είναι ακόμα γνωστό αν θα αποδίδει σε όλους.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, κανένας από τους ασθενείς στους οποίους χορηγήθηκε δεν παρουσίασε επιδείνωση ή υποτροπή, μολονότι έχουν περάσει σχεδόν 3 χρόνια από αυτήν!

Τα ευρήματα αυτά θα παρουσιασθούν στο επερχόμενο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Έρευνας του Καρκίνου (AACR 2026). Ωστόσο σύνοψή τους ανακοίνωσαν οι ερευνητές από το University College του Λονδίνου (UCL), όπου διεξάγεται η σχετική μελέτη.

Η μελέτη έχει ονομαστεί NEOPRISM-CRC. Συμμετέχουν 32 πάσχοντες από καρκίνο του παχέος εντέρου σταδίου 2 ή σταδίου 3. Οι όγκοι τους έχουν συγκεκριμένο γενετικό προφίλ (MMR deficient/ MSI high).

Τα καρκινικά κύτταρα με αυτό το χαρακτηριστικό σημαίνει ότι έχουν αδυναμία επιδιόρθωσης του DNA τους. Υπολογίζεται ότι το 10-15% των πασχόντων από σταδίου 2 ή 3 καρκίνο του παχέος εντέρου έχουν αυτού του είδους το γενετικό προφίλ.

Η μελέτη

Όπως αναφέρουν οι επιστήμονες στην ανακοίνωσή τους, χορήγησαν επί 9 εβδομάδες προεγχειρητική ανοσοθεραπεία με το φάρμακο πεμπρολιζουμάμπη (pembrolizumab) στους ασθενείς τους.

Η θεραπεία οδήγησε σε σημαντική συρρίκνωση των καρκινικών όγκων. Στην πραγματικότητα, στο 59% των περιπτώσεων δεν απέμεινε ίχνος του καρκίνου μετά και την εγχείρηση που ακολούθησε. Στους υπόλοιπους υπήρχε μετεγχειρητικά υπολειπόμενη νόσος.

Ωστόσο 33 μήνες αργότερα, κανένας από τους ασθενείς αυτούς δεν έχει παρουσιάσει εξέλιξη της νόσου του. Αυτό ισχύει και για εκείνους στους οποίους ο καρκίνος εξαφανίστηκε και για εκείνους με υπολειπόμενη νόσο. Με άλλα λόγια, ο καρκίνος τους ούτε υποτροπίασε, ούτε αναπτύχθηκε εκ νέου ή εξαπλώθηκε.

Το γεγονός αυτό είναι εξαιρετικά ελπιδοφόρο, λένε οι ερευνητές. Με την καθιερωμένη θεραπεία, που συνίσταται σε προεγχειρητική χημειοθεραπεία και εγχείρηση, το περίπου 25% των ασθενών υποτροπιάζουν στα 3 χρόνια.

Η νέα μελέτη όμως υποδηλώνει ότι λίγη ανοσοθεραπεία πριν από την εγχείρηση μπορεί να παράσχει πιο μακροχρόνιο έλεγχο του καρκίνου του παχέος εντέρου.

«Το να βλέπουμε ότι κανένας ασθενής δεν υποτροπίασε μετά από σχεδόν 3 χρόνια παρακολούθησης, είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικό. Ενισχύει επίσης την πεποίθησή μας ότι η πεμπρολιζουμάμπη είναι μία ασφαλής και πολύ αποτελεσματική θεραπεία για τους ασθενείς με υψηλού κινδύνου καρκίνο του παχέος εντέρου», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Dr Kai-Keen Shiu, ομότιμος αναπληρωτής καθηγητής Ογκολογίας στο UCL.

Και προγνωστική δυνατότητα

Στο πλαίσιο της μελέτης, οι επιστήμονες υπέβαλλαν τους συμμετέχοντες σε εξειδικευμένες αναλύσεις αίματος για να κατανοήσουν καλύτερα:

• Γιατί ήταν τόσο αποτελεσματική η ανοσοθεραπεία
• Ποιοι ασθενείς ήταν πιθανότερο να ωφεληθούν

Με βάση τα ευρήματά τους σχεδίασαν εξατομικευμένες αιματολογικές εξετάσεις, οι οποίες δείχνουν νωρίς στην πορεία της θεραπείας:

• Εάν το φάρμακο αποδίδει
• Εάν έχουν απομείνει υπολειπόμενα καρκινικά κύτταρα στο αίμα των πασχόντων

«Αυτό που είναι ιδιαιτέρως συναρπαστικό ότι πλέον μπορούμε να προβλέπουμε ποιος θα ανταποκριθεί στην ανοσοθεραπεία, χρησιμοποιώντας εξατομικευμένες μεθόδους», πρόσθεσε ο Dr. Shiu. «Τα εργαλεία αυτά θα μας βοηθήσουν να προσαρμόσουμε την προσέγγισή μας, αναγνωρίζοντας ποιοι ασθενείς θα πάνε καλά και χρειάζονται λιγότερη θεραπεία και ποιοι θα χρειασθούν πρόσθετες θεραπείες».

Φωτογραφία: iStock