Φάρμακα: Οι παγίδες που κρύβουν στη ζέστη, σύμφωνα με τον βρετανικό οργανισμό φαρμάκων

Καθώς η ζέστη αυξάνεται αργά αλλά σταθερά, καλό είναι να ρίξετε μια ματιά στα φάρμακά σας. Οι υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητά τους, αλλά και να αυξήσουν ορισμένους κινδύνους που σχετίζονται με τη λήψη τους.

Αυτό τονίζει σε πρόσφατη ανακοίνωσή της η βρετανική Ρυθμιστική Αρχή Φαρμάκων & Προϊόντων Υγειονομικής Περίθαλψης (MHRA), υπενθυμίζοντας ότι η ζέστη αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά ο ανθρώπινος οργανισμός στα φάρμακα.

Η αλλαγή αυτή μπορεί να επηρεάσει τη διαχείριση των μακροχρόνιων παθήσεων, οδηγώντας σε μερικές περιπτώσεις ακόμα και στην τροποποίηση της φαρμακευτικής αγωγής.

«Όταν κάνει πολλή ζέστη, οι περισσότεροι σκέφτονται πώς θα δροσιστούν. Είναι εύκολο όμως να ξεχάσουν ότι τα φάρμακα που εκτίθενται στις υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να μην είναι αποτελεσματικά όταν τα χρειασθούν», αναφέρει η Dr. Alison Cave, επικεφαλής Ασφαλείας στην MHRA.

Αυτό μπορεί λ.χ. να συμβεί εάν αφήσετε τα φάρμακά σας στο αυτοκίνητο ή τα έχετε μέσα στην τσάντα με την οποία κυκλοφορείτε στον ήλιο. Το ίδιο και αν τα έχετε μαζί σας στην παραλία.

Ορισμένα φάρμακα, εξ άλλου, αυξάνουν τον κίνδυνο ηλιακού εγκαύματος. Άλλα ευνοούν την αφυδάτωση ή την ζάλη, ιδίως σε ασθενείς με παθήσεις όπως το άσθμα, η καρδιοπάθεια ή ο διαβήτης.

Οι βασικοί κανόνες

Για να είστε ασφαλείς στη ζέστη εάν παίρνετε φάρμακα, η MHRA συνιστά τα εξής:

• Να διατηρείτε τα φάρμακά σας σε χώρους δροσερούς, χωρίς υγρασία, μακριά από το φως του ήλιου
• Μάθετε τα συμπτώματα της αφυδάτωσης και της εξάντλησης από τον ήλιο
• Να πίνετε άφθονα υγρά και να ακούτε το σώμα σας
• Να παίρνετε έξτρα μέτρα προστασίας από τον ήλιο, εάν ένα φάρμακο αυξάνει την φωτοευαισθησία του δέρματός τους
• Πάνω απ’ όλα, να διαβάζετε το φύλλο οδηγιών χρήσεως των φαρμάκων. Σε περίπτωση αμφιβολίας, ρωτήστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας αν πρέπει να προσέχετε κάτι στη ζέστη.

Τι παθαίνουν τα φάρμακα στις υψηλές θερμοκρασίες

Τα περισσότερα φάρμακα πρέπει να φυλάσσονται σε θερμοκρασίες κάτω από 25 βαθμούς Κελσίου (25^oC). Εν τούτοις, στα αυτοκίνητα, τα τραίνα και τα λεωφορεία η θερμοκρασία μπορεί να είναι πολύ υψηλότερη. Το ίδιο και σε δωμάτια με άμεση έκθεση στον ήλιο.

Ακόμα και οι τσάντες και οι τσέπες των ρούχων ζεσταίνονται αρκετά, ώστε να δημιουργηθεί πρόβλημα. Όσο περισσότερο, δε, βρίσκεστε σε υπαίθριους ή άλλους ζεστούς χώρους, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος.

Η MHRA εξηγεί ότι η θερμότητα μπορεί να διασπάσει τις δραστικές ουσίες των φαρμάκων. Έτσι μπορεί να μειωθεί η αποτελεσματικότητά τους. Αυτό μπορεί να συμβεί σε δισκία, εισπνεόμενα φάρμακα, ορμονικά επιθέματα, στυλό ινσουλίνης και κάθε άλλο είδος φαρμάκων.

Σε μερικά από αυτά υπάρχουν σαφείς οδηγίες φύλαξης στη συσκευασία. Άλλα όμως δεν έχουν εμφανείς συστάσεις.

Εξαιρετικά ευάλωτα στη ζέστη είναι τα φάρμακα που πρέπει να φυλάσσονται στο ψυγείο, όπως οι ινσουλίνες και ορισμένα υγρά αντιβιοτικά. Εάν τα αφήσετε για πολλή ώρα εκτός ψυγείου ή τα αποθηκεύσετε με λάθος τρόπος, μπορεί να μην λειτουργήσουν αποτελεσματικά όταν τα λάβετε.

Πώς θα καταλάβετε ότι υπάρχει πρόβλημα

Εάν το φάρμακό σας επηρεαστεί από την ζέστη, μπορεί να παρουσιάσει αλλοιώσεις όπως:

• Αλλαγή στο χρώμα του
• Ασυνήθιστη μυρωδιά
• Αλλαγή στην υφή
• Αλλαγή στην όψη του

Σε τέτοιες περιπτώσεις ρωτήστε τον φαρμακοποιό σας τι να κάνετε. Σε κάθε περίπτωση, να θυμάστε τα εξής:

• Τα φάρμακα στο σπίτι σας πρέπει να αποθηκεύονται στο πιο δροσερό δωμάτιο
• Μην αφήνετε τα φάρμακα κοντά ή κάτω από παράθυρα του σπιτιού, όπου μπορεί να τα «βρει» ο ήλιος
• Μην αποθηκεύετε φάρμακα στο μπάνιο
• Αν ταξιδεύετε, μην αφήνετε τα φάρμακα στο ντουλαπάκι του ΙΧ ή στο πόρτμπαγκαζ
• Αν πρόκειται να είστε πολλές ώρες σε υπαίθριους ή ζεστούς χώρους, φυλάξτε τα φάρμακά σας σε μία ισοθερμική τσάντα.

Η απορρόφηση και οι ιατρικές συσκευές

Εξίσου σημαντικό είναι να θυμάστε πως η ζέστη μπορεί να επηρεάσει και την απορρόφηση των φαρμάκων από τον οργανισμό σας. Αυτό θα έχει ως συνέπεια να γίνει το φάρμακό σας πιο αδύναμο ή πιο ισχυρό από το επιθυμητό.

Εάν παρατηρήσετε κάποια αλλαγή στο πως αισθάνεστε ή στο πόσο καλά σας «πιάνουν» τα φάρμακά σας, μιλήστε με τον γιατρό σας.

Μην ξεχνάτε επίσης τις ιατρικές συσκευές. Ορισμένες, όπως οι μετρητές γλυκόζης (σακχάρου), είναι εξαιρετικά ευάλωτες στη ζέστη. Εάν παραθερμανθούν, δεν θα παρέχουν αξιόπιστες μετρήσεις και αυτό θα έχει επιπτώσεις στη ρύθμιση του σακχάρου σας.

Οι μετρητές γλυκόζης, οι ταινίες και όλα τα αναλώσιμα για τον σακχαρώδη διαβήτη πρέπει να φυλάσσονται σε δροσερό χώρο, χωρίς υγρασία. Δεν είναι κατάλληλα για μεταφορά σε κοινή τσάντα στην παραλία.

Για να είστε ήσυχοι, καλό είναι να προστατεύετε με ανάλογο τρόπο από τη ζέστη όλες τις φορητές ιατρικές συσκευές.

Φωτογραφία: istock