Ανθεκτικά μικρόβια στα λύματα νοσοκομείων – Ποια κοινά αντιβιοτικά ενισχύουν την μικροβιακή αντοχή

Νέα επιστημονική μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ αποκαλύπτει ότι τα αντιβιοτικά που αποβάλλονται από τους ασθενείς μέσω των ούρων και άλλων σωματικών εκκρίσεων ευνοούν την ανάπτυξη ανθεκτικών μικροβίων στα νοσοκομειακά αποχετευτικά συστήματα.

Οι ερευνητές μελέτησαν λύματα και δείγματα από δημοτικές εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων από 10 νοσοκομεία σε οκτώ σουηδικές πόλεις της Σουηδίας.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications, έδειξαν ότι τα λύματα και των δέκα νοσοκομείων που εξετάστηκαν ευνοούσαν την ανάπτυξη ανθεκτικών βακτηρίων. Αντίθετα, δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχη επίδραση στα λύματα των δημοτικών εγκαταστάσεων.

Ανθεκτικά μικρόβια: Ποια αντιβιοτικά ευνοούν την ανάπτυξη αντοχής

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν κυρίως δύο κατηγορίες αντιβιοτικών: οι φθοριοκινολόνες και τα β-λακταμικά αντιβιοτικά.

Ειδικότερα, ως σημαντικός παράγοντας αναδείχθηκε η σιπροφλοξασίνη (ciprofloxacin), ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο αντιβιοτικό της κατηγορίας των φθοριοκινολονών, το οποίο χορηγείται συχνά για την αντιμετώπιση λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος.

Παράλληλα, σημαντική συμβολή διαπιστώθηκε για την κεφοταξίμη (cefotaxime), ένα αντιβιοτικό της κατηγορίας των κεφαλοσπορινών, το οποίο χρησιμοποιείται κυρίως σε νοσοκομειακό περιβάλλον.

Ανθεκτικά μικρόβια: Γιατί τα ευρήματα είναι σημαντικά για τη δημόσια υγεία

Η συγκεκριμένη μελέτη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς προσφέρει άμεσες ενδείξεις από πραγματικές περιβαλλοντικές συνθήκες ότι τα φαρμακευτικά κατάλοιπα που αποβάλλονται από τον άνθρωπο μπορούν να συμβάλουν στην επιλογή ανθεκτικών βακτηρίων.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, πρόκειται για μία από τις σπάνιες περιπτώσεις όπου τεκμηριώνεται άμεσα στο πεδίο η σύνδεση μεταξύ φαρμακευτικών ουσιών ανθρώπινης χρήσης και περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Η σημασία αυτών των ευρημάτων είναι μεγάλη, καθώς η μικροβιακή αντοχή αποτελεί μία από τις σημαντικότερες απειλές για τη σύγχρονη ιατρική. Η εξάπλωση ανθεκτικών μικροοργανισμών μπορεί να περιορίσει τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές και να καταστήσει δυσκολότερη την αντιμετώπιση κοινών λοιμώξεων.

Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι παρεμβάσεις θα πρέπει να επικεντρωθούν στα νοσοκομειακά λύματα πριν αυτά καταλήξουν στις δημοτικές εγκαταστάσεις επεξεργασίας.

Η επεξεργασία των λυμάτων σε μεταγενέστερο στάδιο μπορεί να περιορίσει τη διασπορά φαρμακευτικών καταλοίπων, δεν μπορεί όμως να αναιρέσει την επιλογή ανθεκτικών βακτηρίων που έχει ήδη πραγματοποιηθεί μέσα στο νοσοκομειακό αποχετευτικό δίκτυο.

Φωτογραφία  iStock