Η θεραπευτική δύναμη του να «δίνεις»: Πώς η ανιδιοτελής προσφορά θωρακίζει την ψυχική υγεία – 3 τρόποι να το ζήσεις
Σε έναν κόσμο που συχνά μας ωθεί να επικεντρωνόμαστε αποκλειστικά στον εαυτό μας και στην επιτυχία της στιγμής, η επιστήμη έρχεται να επιβεβαιώσει κάτι βαθύτερο: ότι έχουμε ανάγκη να νιώθουμε χρήσιμοι στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο. Πρόσφατη διεθνής μελέτη σε 3.000 ενήλικες (International Journal of Mental Health and Addiction), δείχνει ότι οι άνθρωποι που καλλιεργούν την αίσθηση του «θετικού αποτυπώματος», μέσω της οικογένειας, της καθοδήγησης άλλων ή της δημιουργίας, παρουσιάζουν καλύτερη ψυχική υγεία και χαμηλότερα ποσοστά εθισμών.
Πώς όμως μια απλή, ανθρώπινη στάση ζωής καταφέρνει να «θωρακίσει» τη χημεία του εγκεφάλου μας απέναντι στο άγχος και τις εξαρτήσεις;
Η δύναμη του να αφήνεις το «ίχνος» σου (χωρίς να χρειάζεται να γίνεις διάσημος)
Όταν ακούμε φράσεις όπως «να αφήσω το στίγμα μου», το μυαλό μας πάει αυτόματα σε μεγάλα επιτεύγματα, σε εφευρέσεις ή μεγάλες περιουσίες. Η αλήθεια όμως είναι πολύ πιο απλή και ανθρώπινη. Το αποτύπωμα που αφήνουμε στις ζωές των άλλων δεν κρύβεται στα μεγάλα επιτεύγματα, αλλά στις μικρές, καθημερινές στιγμές.
Το να μοιραστείς μια συμβουλή με έναν νεότερο συνάδελφο, να προσφέρεις τον χρόνο σου κάπου που σε χρειάζονται, να αγκαλιάσεις τα παιδιά ή τα εγγόνια σου, ή ακόμα και να φροντίζεις με αγάπη μια γωνιά στον κήπο ή στο μπαλκόνι σου.
Ο εγκέφαλός μας λατρεύει αυτή την αίσθηση της συνέχειας. Όταν νιώθουμε ότι συνδεόμαστε με τους άλλους και γινόμαστε κομμάτι κάτι μεγαλύτερου, ο οργανισμός χαλαρώνει, βρίσκει νόημα και τα επίπεδα του άγχους πέφτουν φυσικά. Αντί να παγιδευόμαστε στον κύκλο των αρνητικών σκέψεων και της απομόνωσης, στρέφουμε την προσοχή μας στο «εμείς», ενεργοποιώντας τα φυσικά κυκλώματα ανταμοιβής και ηρεμίας του νου.
Τελικά, η ψυχική υγεία δεν είναι μόνο η απουσία του στρες, αλλά η παρουσία του νοήματος. Το να φροντίζουμε να συνδεόμαστε με τους γύρω μας μέσα από απλές πράξεις προσφοράς είναι, αποδεδειγμένα πλέον, ένα από τα πιο όμορφα δώρα που μπορούμε να κάνουμε στον ίδιο μας τον εαυτό.
Γιατί μας προστατεύει από τους εθισμούς και την κατάθλιψη;
Η έρευνα κατέληξε στο εντυπωσιακό εύρημα ότι όσοι νιώθουν πως η ζωή τους έχει ευρύτερο νόημα και προσφορά, εμφανίζουν σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά σε κάθε είδους εξαρτήσεις. Όταν κλεινόμαστε στον εαυτό μας και στις δυσκολίες μας, παγιδευόμαστε εύκολα σε έναν φαύλο κύκλο αρνητικών σκέψεων, τον οποίο συχνά προσπαθούμε να «μουδιάσουμε» αναζητώντας πρόσκαιρες διεξόδους.
Αντίθετα, τη στιγμή που η προσοχή μας στρέφεται στους γύρω μας και στη χαρά του να προσφέρουμε, ενεργοποιούνται τα φυσικά κυκλώματα ανταμοιβής του εγκεφάλου και απελευθερώνεται ντοπαμίνη με έναν υγιή, γαλήνιο και σταθερό τρόπο.
Ψυχική υγεία – Τρεις απλοί τρόποι να ενισχύσουμε το θετικό μας «αποτύπωμα»
Δεν χρειάζονται δραματικές αλλαγές ζωής για να νιώσουμε αυτή την ψυχική τόνωση. Η πρακτική εφαρμογή είναι απλή:
Γίνε μέντορας: Η εμπειρία και οι γνώσεις που έχεις μαζέψει μέχρι σήμερα μπορούν να γίνουν πολύτιμο στήριγμα για κάποιον που τώρα κάνει τα πρώτα του βήματα. Είτε πρόκειται για έναν νεότερο συνάδελφο στο γραφείο, είτε για ένα παιδί στη γειτονιά ή την οικογένεια, το να δείξεις τον δρόμο και να δώσεις μια ειλικρινή συμβουλή χωρίς αντάλλαγμα δημιουργεί μια υπέροχη αίσθηση σύνδεσης, κάνοντάς σε να νιώθεις πως όσα έμαθες πιάνουν πραγματικά τόπο.
Δωσε λίγο από τον χρόνο σου για τους άλλους: Δεν χρειάζεται να αλλάξεις τη ζωή σου ούτε να αφιερώσεις ατέλειωτες ώρες για να νιώσεις αυτή την αλλαγή. Αρκεί να χαρίσεις λίγο από τον χρόνο σου σε μια ιδέα που σε αγγίζει ή σε κάποιον που το έχει ανάγκη πραγματικά. Eίτε αυτό είναι να στηρίξεις μια ομάδα που το έχει ανάγκη, είτε να βοηθήσεις σε μια φιλοζωική, είτε απλώς να είσαι εκεί για έναν άνθρωπο γύρω σου. Είναι εκπληκτικό πώς, όταν προσφέρεις λίγη από την προσοχή και την ενέργειά σου στους άλλους, τελικά αυτός που γεμίζει και ηρεμεί περισσότερο είναι ο δικός σου εσωτερικός κόσμος.
Άφησε «έργο» στην καθημερινότητα: Το να φτιάχνεις κάτι με τα χέρια ή τη φαντασία σου, που ξέρεις ότι θα μείνει και θα το χαρούν οι δικοί σου άνθρωποι, δίνει μια μοναδική αίσθηση πληρότητας. Είτε φτιάξεις ένα χειροποίητο δώρο, είτε καταγράψεις τις οικογενειακές σας συνταγές και ιστορίες, είτε ομορφύνεις έναν κοινόχρηστο χώρο, βάζεις τη δική σου ζεστή σφραγίδα στην καθημερινότητα, δημιουργώντας όμορφες αναμνήσεις που αντέχουν στον χρόνο.
Στο τέλος της ημέρας, η ψυχική μας ηρεμία δεν εξαρτάται μόνο από το να διώξουμε το άγχος, αλλά από το να γεμίσουμε τη ζωή μας με νόημα. Το να προσφέρεις απλόχερα και ανιδιοτελεια σε όσους το έχουν ανάγκη δεν είναι απλώς μια καλή πράξη για τους άλλους· είναι τελικά το πιο όμορφο και λυτρωτικό δώρο που μπορούμε να κάνουμε στον ίδιο μας τον εαυτό.
Φωτογραφία: istock




