Είναι αλήθεια ότι μας παχαίνει το στρες; Τι έχει δείξει η επιστήμη

Είναι μία άποψη που σίγουρα την έχετε ακούσει περισσότερες από μία φορές: το στρες μας παχαίνει και η καταπολέμησή του είναι απαραίτητη για την διαχείριση του σωματικού βάρους. Πόσο ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα όμως;

Ως φαίνεται αρκετά, κατά την Dr. Caroline Apovian, πρόσεδρη καθηγήτρια Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης και διευθύντρια στο Κέντρο Διατροφής & Διαχείρισης Σωματικού Βάρους στο Ιατρικό Κέντρο του.

Όπως αναφέρει, ναι μεν το στρες μπορεί να οδηγήσει στην αύξηση του σωματικού βάρους, αλλά αυτό συμβαίνει περισσότερο με έμμεσο τρόπο. Αυτό που ατ’ αλήθεια συμβαίνει είναι ότι πολύς κόσμος στρέφεται στο φαγητό για να ηρεμήσει, όταν αντιμετωπίζει στρεσογόνα γεγονότα.

Η τάση αυτή έχει βιολογικές ρίζες. Όταν ο οργανισμός μας νιώθει στρες, σημαίνει πως εκλαμβάνει κάτι που συμβαίνει ως απειλή. Σε τέτοια περίπτωση, διεγείρει την παραγωγή ορισμένων ορμονών, μία εκ των οποίων είναι η κορτιζόλη.

Η κορτιζόλη αυξάνει τον καρδιακό παλμό και την αρτηριακή πίεση, θέτοντας τον οργανισμό μας σε κατάσταση συναγερμού. Η αντίδραση αυτή ενεργοποιείται για να τον προετοιμάσει να παλέψει εναντίον της δυνητικής απειλής ή να τρέξει να φύγει μακριάς της.

Εάν η δυνητική απειλή ήταν κανένα άγριο ζώο, η αντίδραση αυτή θα μπορούσε ίσως να μας βοηθήσει να απομακρυνθούμε από αυτό ή να παλέψουμε μαζί του. Είναι όμως λιγότερο βοηθητική με τις σύγχρονες απειλές, όπως μια προθεσμία που πλησιάζει στην λήξη της. Και εδώ έγκειται το πρόβλημα.

«Εφ’ όσον δεν χρειάζεται να τρέξουμε, απομένουμε σε μία κατάσταση ενεργοποίησης που με κάποιον τρόπο πρέπει να εκτονωθεί. Το φαγητό μπορεί να συμβάλλει σε αυτό, διότι ενεργοποιεί το σύστημα επιβράβευσης του εγκεφάλου που δρα καταπραϋντικά», λέει η Dr. Apovian.

Ποια τρόφιμα είναι πιο καταπραϋντικά

Ωστόσο δεν ενεργοποιούν όλα τα τρόφιμα εξίσου το σύστημα αυτό. Την ισχυρότερη δράση ασκούν όσα περιέχουν πολλή ζάχαρη και πολλά λιπαρά. Είναι δηλαδή τα ίδια ακριβώς τρόφιμα τα οποία μπορούν να μας παχύνουν, εάν τα τρώμε καθημερινά.

Μάλιστα μελέτες έχουν δείξει ότι το σύστημα επιβράβευσης του εγκεφάλου διεγείρεται περισσότερο από τρόφιμα που συνδυάζουν πολλά λιπαρά με υδατάνθρακες. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι τηγανητές πατάτες, τα κέικ, τα πατατάκια και οι σοκολάτες.

Όλ’ αυτά πρακτικά σημαίνουν πως όταν τρώμε παχυντικά τρόφιμα, νιώθουμε λίγο πιο ήρεμοι. Αλλά η επίδραση αυτή είναι βραχυπρόθεσμη. Έτσι, αν συνεχιστεί το στρες, πρέπει να τα καταναλώνουμε ξανά και ξανά, για να ηρεμεί ο οργανισμός μας.

Ωστόσο όσο περισσότερο καιρό υπερκαταναλώνουμε τέτοιου είδους τρόφιμα, τόσο πιθανότερο είναι να αυξηθεί το σωματικό βάρος. Και όσο περισσότερο καιρό μένει αυξημένο, τόσο περισσότερο εδραιώνεται. Χώρια που μας γίνεται συνήθεια η κατανάλωση τροφής «για παρηγοριά».

Το αποτέλεσμα μακροπρόθεσμα μπορεί να είναι καταστροφικό για το σωματικό βάρος. Αν επομένως έχετε στρες, προτιμότερο είναι να πάτε για περπάτημα με γρήγορο βήμα, αντί να ορμήσετε στο ψυγείο. Και αν αυτό δεν αποδώσει, δοκιμάστε τον διαλογισμό, συνιστά η Dr. Apovian.

Φωτογραφία: iStock