Τα ψέματα είναι συνήθως φυσιολογικά στους ανηλίκους – Πότε να ανησυχήσετε

Ο σκύλος δεν έφαγε το τετράδιο της αριθμητικής. Εκείνος άρχισε τον καυγά και όχι η αδελφή του. Το τηλέφωνό του δεν είχε μείνει από μπαταρία όταν δεν τον βρίσκατε. Τα ψέματα που λένε οι ανήλικοι μπορεί να φέρουν στα όριά τους τούς γονείς. Ωστόσο συνήθως δεν κρύβουν κάτι ανησυχητικό, σύμφωνα με μία νέα μελέτη.

Όπως έδειξε, το περιστασιακό ψέμα είναι πολύ συχνό στα παιδιά όλων των σχολικών βαθμίδων. Ωστόσο δεν σημαίνει πως μεγαλώνοντας θα αποκτήσουν ποινικό μητρώο, ούτε ότι θα διαγνωστούν με κάποιο πρόβλημα ψυχικής υγείας.

Προβλήματα συμπεριφοράς μπορεί στην πραγματικότητα να έχουν μόνον οι ανήλικοι οι οποίοι:

• Λένε συχνά ψέματα ή/και
• Τα ψέματά τους αυξάνονται με τον καιρό

Οι ανήλικοι αυτοί είναι πιθανότερο να εκδηλώσουν πρώιμη επιθετικότητα και παρορμητική συμπεριφορά, γράφουν οι ερευνητές. Σε τέτοιες περιπτώσεις αυξάνεται ο κίνδυνος να επιδείξουν μετά την ενηλικίωσή τους αντικοινωνική συμπεριφορά και παραβατικότητα.

Η μελέτη

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Development and Psychopathology. Η μελέτη διεξήχθη σε 3.017 παιδιά από τον Καναδά. Κατά την έναρξη της μελέτης είχαν ηλικία περίπου 6 ετών. Το 47% ήταν κορίτσια.

Οι ερευνητές ρωτούσαν τους γονείς και τους δασκάλους τους για τα ψέματα που έλεγαν έως την ηλικία των 19 ετών. Στη συνέχεια εξέτασαν τους ιατρικούς φακέλους τους αναζητώντας προβλήματα ψυχικής υγείας στην ηλικία των 22 ετών. Κατέγραψαν επίσης τυχόν παραβατική συμπεριφορά από την ηλικία των 13 ετών έως και τα 25 τους χρόνια.

Γονείς και δάσκαλοι των ανηλίκων συμπλήρωναν επίσης ειδικά ερωτηματολόγια που αφορούσαν την επιθετικότητα και την παρορμητική συμπεριφορά των παιδιών/μαθητών.

Με βάση τις απαντήσεις των ενηλίκων, οι ερευνητές χώρισαν τους ανηλίκους σε ομάδες αναλόγως με τα ψέματα που έλεγαν με την πάροδο του χρόνου. Οι ομάδες ήταν:

• Περιστατικά ή συχνά
• Αυξανόμενα ή μειούμενα

Ύστερα συνέκριναν αυτές τις τάσεις με αρνητικά χαρακτηριστικά των ανηλίκων, όπως η επιθετικότητα. Τέλος, τις συνέκριναν και με την ψυχική υγεία και την παραβατικότητα στην νεαρή ενήλικη ζωή.

Τα ευρήματα

Όπως αναφέρουν οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο McGill του Καναδά, τα παιδιά δεν ακολουθούν τον ίδιο αναπτυξιακό δρόμο όσον αφορά τα ψέματα.

Τα περισσότερα έλεγαν λίγες ή ολοένα λιγότερες ανακρίβειες καθώς μεγάλωναν. Αυτή η τάση δεν συσχετίσθηκε ούτε με ψυχικά, ούτε με νομικά προβλήματα αργότερα στη ζωή.

Ωστόσο εκείνα που έλεγαν συνεχώς ψέματα ή/και ολοένα περισσότερα, ήταν πιθανό να παρουσιάσουν προβλήματα μεγαλώνοντας. Στην πραγματικότητα, το επίμονο και αυξανόμενο ψέμα κατά τη διάρκεια της ανήλικης ζωής μπορεί να υποδηλώνει ανάγκη στήριξης και παρέμβασης, λένε οι ερευνητές.

Η ανάγκη αυτή είναι ακόμα εντονότερη όταν συνδυάζεται με επιθετικότητα και παρορμητικότητα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, μια απλή τιμωρία δύσκολα θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα, τονίζουν.

Οι ερευνητές θέλουν τώρα να εξακριβώσουν αν και πώς συσχετίζεται η ανειλικρίνεια στην παιδική και εφηβική ηλικία με την ψυχική υγεία και την παραβατικότητα στην προχωρημένη ενήλικη ζωή.

Φωτογραφία: iStock