Άσκηση και ανάπτυξη στην παιδική ηλικία: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς

Γράφει ο Διαγόρας Ζαργάνης, Παιδίατρος, Συντονιστής Διευθυντής Παιδιατρικής Κλινικής, Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών

Ωστόσο, συχνά ερχόμαστε αντιμέτωποι με ερωτήματα γονέων που ανησυχούν για το αν η άσκηση μπορεί να «φρενάρει» την ανάπτυξη του παιδιού τους. Είναι καιρός να διαχωρίσουμε τους μύθους από την επιστημονική πραγματικότητα.

Ο μεγάλος μύθος: «Τα βάρη σταματούν το ύψος»

Ένας από τους πιο διαδεδομένους μύθους είναι ότι η άσκηση με αντιστάσεις ή βάρη εμποδίζει το παιδί να ψηλώσει. Στην πραγματικότητα, όταν γίνεται σωστά, με κατάλληλη καθοδήγηση και προσαρμογή στην ηλικία του παιδιού, δεν έχει φανεί να επηρεάζει αρνητικά την ανάπτυξή του. Αντίθετα, μπορεί να συμβάλλει στην ενδυνάμωση του μυοσκελετικού συστήματος και στη βελτίωση της οστικής υγείας.

Το ζητούμενο δεν είναι αν το παιδί θα αθληθεί, αλλά να αθληθεί με ασφάλεια, σωστή τεχνική και την απαραίτητη επίβλεψη. Ένα παιδί που αθλείται σωστά, όχι μόνο δεν μένει «κοντό», αλλά βοηθά τον οργανισμό του να φτάσει στο μέγιστο του γενετικού του δυναμικού, κερδίζοντας συχνά αυτό το «κάτι παραπάνω» στο τελικό του ύψος.

Η παγίδα της υπερεντατικής άσκησης

Ενώ η άσκηση είναι ωφέλιμη, η υπερεντατική άθληση μπορεί να λειτουργήσει ανασταλτικά. Όταν το σώμα πιέζεται πέρα από τις δυνατότητές του, εισέρχεται σε μια κατάσταση «απειλής» (stress mode). Σε αυτή τη φάση, ο οργανισμός ιεραρχεί τις λειτουργίες του για επιβίωση και αναστέλλει δευτερεύουσες διαδικασίες:

• Καθυστέρηση ανάπτυξης: Η ενέργεια που θα χρησιμοποιούνταν για το ύψος, αναλώνεται στην υπερπροσπάθεια.
• Ορμονικές διαταραχές: Βλέπουμε συχνά κορίτσια που χάνουν την περίοδό τους ή αγόρια με σημαντική καταπόνηση που επηρεάζει τη σεξουαλική τους ωρίμανση.

Τα «Building Blocks» της ανάπτυξης

Η προπόνηση είναι, στην πραγματικότητα, μια ελεγχόμενη καταπόνηση. Για να μετατραπεί αυτή η καταπόνηση σε ανάπτυξη, το σώμα χρειάζεται δύο πράγματα, χρόνο και υλικά.

1. Ανάπλαση: Ο οργανισμός χρειάζεται επαρκή χρόνο ξεκούρασης για να αναδομηθεί μετά την άσκηση.
2. Διατροφή: Χωρίς τα κατάλληλα «δομικά υλικά» (πρωτεΐνες, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία), το σώμα δεν μπορεί να «ξαναχτίσει» το κορμί μετά την προπόνηση. Αν η διατροφή είναι ελλιπής, η ανάπτυξη θα καθυστερήσει και το τελικό αποτέλεσμα θα υπολείπεται του αναμενόμενου.

Άσκηση vs Πρωταθλητισμός

Είναι σημαντικό να γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα στην άσκηση και τον πρωταθλητισμό. Ο πρωταθλητισμός αποτελεί μια ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία, που προϋποθέτει εξειδικευμένη καθοδήγηση από κατάλληλα καταρτισμένους δασκάλους και προπονητές, ώστε να προστατεύεται το παιδί από πιθανούς τραυματισμούς ή μόνιμες βλάβες.

Η κίνηση είναι ζωή, αρκεί να γίνεται με μέτρο και σωστή καθοδήγηση.

Πριν από την έναρξη οποιασδήποτε αθλητικής δραστηριότητας, είναι απαραίτητο το παιδί να εξετάζεται από παιδίατρο. Ο προληπτικός έλεγχος συμβάλλει, ώστε η άθληση να παραμένει πηγή υγείας, χαράς και σωστής ανάπτυξης, και όχι αιτία προβλημάτων.

Στο Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών στεκόμαστε δίπλα στους μικρούς αθλητές με εξειδικευμένα τμήματα και κορυφαία τεχνολογία, διασφαλίζοντας ότι η ανάπτυξή τους εξελίσσεται με απόλυτη ασφάλεια.

Διαβάστε περισσότερα άρθρα για θέματα που αφορούν την υγεία σας, εδώ

Φωτογραφία: istock