Βρεφικό γάλα: Ο FDA αναθεωρεί τις προδιαγραφές μετά από 30 χρόνια – Τι ισχύει στην Ελλάδα

Σε μια εκτεταμένη αναθεώρηση των προδιαγραφών για τη σύνθεση του βρεφικού γάλακτος προχωρούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά την τελευταία συνολική επανεξέταση των υποχρεωτικών ορίων για τα θρεπτικά συστατικά του. Ωστόσο, ορισμένα από τα όρια που προτείνει τώρα ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) εφαρμόζονται ήδη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έχει θεσπίσει αυστηρότερες απαιτήσεις για συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά στο βρεφικό γάλα. Οι αλλαγές, επομένως, δεν επηρεάζουν τα γάλατα που κυκλοφορούν στην Ελλάδα, καθώς αυτά υπόκεινται στην ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η βιταμίνη D, για την οποία ο FDA προτείνει να διπλασιαστεί η ελάχιστη απαιτούμενη ποσότητα, φθάνοντας στο επίπεδο που ισχύει στην Ευρώπη από το 2020. Παράλληλα, οι αμερικανικές αρχές σχεδιάζουν να εξετάσουν εάν πρέπει να γίνει υποχρεωτική η προσθήκη DHA, ενός ωμέγα-3 λιπαρού οξέος σημαντικού για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και της όρασης των βρεφών. Στην Ελλάδα, όπως και στην υπόλοιπη ΕΕ, η προσθήκη του είναι ήδη υποχρεωτική.

Η αναθεώρηση, που ανακοινώθηκε στις 29 Οκτωβρίου από το αμερικανικό υπουργείο Υγείας, αποσκοπεί στην προσαρμογή των προδιαγραφών στα νεότερα επιστημονικά δεδομένα. Πρόκειται για διαδικασία που θα εξελιχθεί σε περισσότερες φάσεις και θα εξετάσει συνολικά τις απαιτήσεις για τη θρεπτική σύνθεση των βρεφικών γαλάτων.

Τι προτείνει ο FDA να αλλάξει στο βρεφικό γάλα

Η πρώτη φάση επικεντρώνεται σε οκτώ θρεπτικά συστατικά, με αλλαγές στα επιτρεπόμενα επίπεδα τεσσάρων από αυτά:

• της βιταμίνης D,
• της βιταμίνης Α,
• του ιωδίου
• και του μαγγανίου.

Για τη βιταμίνη D, που είναι απαραίτητη για την απορρόφηση του ασβεστίου και την ανάπτυξη των οστών, προτείνεται διπλασιασμός της ελάχιστης απαιτούμενης ποσότητας. Παράλληλα, προβλέπεται αύξηση του ανώτατου επιτρεπόμενου ορίου.

Στο ιώδιο, που συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς και στην ανάπτυξη του νευρικού συστήματος, η ελάχιστη απαιτούμενη ποσότητα προτείνεται να τριπλασιαστεί, ενώ το ανώτατο όριο να μειωθεί.

Αλλαγές προβλέπονται και για τη βιταμίνη Α, με μείωση τόσο της ελάχιστης όσο και της μέγιστης επιτρεπόμενης ποσότητας, καθώς και για το μαγγάνιο, όπου προτείνεται χαμηλότερο ελάχιστο επίπεδο και καθιέρωση ανώτατου ορίου.

Αντίθετα, οι υφιστάμενες απαιτήσεις για νάτριο, κάλιο, σελήνιο και χλώριο προτείνεται να διατηρηθούν, σύμφωνα με την αναλυτική παρουσίαση του FDA

Τι προβλέπει ήδη η ευρωπαϊκή νομοθεσία

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναθεωρήσει τις προδιαγραφές για το βρεφικό γάλα με βάση επιστημονικές γνωμοδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA). Ο ευρωπαϊκός κανονισμός 2016/127, που εφαρμόζεται από τον Φεβρουάριο του 2020, καθορίζει τις ελάχιστες και μέγιστες ποσότητες βιταμινών, ανόργανων στοιχείων και άλλων θρεπτικών συστατικών που πρέπει να περιέχουν τα βρεφικά γάλατα. Για τα προϊόντα που παρασκευάζονται από υδρολυμένες πρωτεΐνες, η εφαρμογή του ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2022.

Η σύγκριση με τις νέες αμερικανικές προτάσεις δείχνει ότι σε ορισμένα συστατικά η Ευρώπη εφαρμόζει ήδη αντίστοιχες ή αυστηρότερες απαιτήσεις.

Για παράδειγμα, τα νέα όρια της βιταμίνης D που προτείνει ο FDA είναι ίδια με τα ευρωπαϊκά. Στο ιώδιο, η ελάχιστη απαιτούμενη ποσότητα είναι επίσης ίδια, αλλά η Ευρώπη επιτρέπει χαμηλότερη μέγιστη περιεκτικότητα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες είναι αυστηρότεροι σε όλα τα συστατικά στο βρεφικό γάλα. Στο μαγγάνιο, για παράδειγμα, ο FDA προτείνει χαμηλότερο ανώτατο όριο από εκείνο που ισχύει σήμερα στην ΕΕ.

Τι ισχύει για τα συστατικά που βοηθούν στην ανάπτυξη του εγκεφάλου

Μια ακόμη σημαντική διαφορά ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη αφορά το DHA, ένα ωμέγα-3 λιπαρό οξύ που συμβάλλει στη φυσιολογική ανάπτυξη του εγκεφάλου και της όρασης.

Το DHA υπάρχει φυσικά στο μητρικό γάλα και προστίθεται στο βρεφικό γάλα. Ωστόσο, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση η προσθήκη του είναι υποχρεωτική από το 2020, στις Ηνωμένες Πολιτείες οι κατασκευαστές δεν υποχρεούνται ακόμη να το περιλαμβάνουν στα προϊόντα τους.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία καθορίζει επίσης την ποσότητα που πρέπει να περιέχουν τα προϊόντα, ενώ ο FDA σχεδιάζει να αξιολογήσει σε επόμενη φάση εάν θα πρέπει να θεσπίσει αντίστοιχη υποχρέωση.

Στην ίδια αξιολόγηση περιλαμβάνονται δύο ακόμη συστατικά: το αραχιδονικό οξύ (ARA), ένα λιπαρό οξύ που υπάρχει επίσης στο μητρικό γάλα και συμμετέχει στη φυσιολογική ανάπτυξη των κυττάρων, και η L-καρνιτίνη, μια ουσία που βοηθά τον οργανισμό να χρησιμοποιεί τα λιπαρά για την παραγωγή ενέργειας.

Η προσθήκη ARA δεν είναι υποχρεωτική ούτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η L-καρνιτίνη περιλαμβάνεται ήδη στις ευρωπαϊκές απαιτήσεις για τα βρεφικά γάλατα που προορίζονται για τους πρώτους μήνες της ζωής.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για τους γονείς στην Ελλάδα

Τα βρεφικά γάλατα που πωλούνται νόμιμα στην Ελλάδα, είτε παράγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση είτε εισάγονται από άλλες χώρες, πρέπει να πληρούν τις ίδιες ευρωπαϊκές προδιαγραφές σύνθεσης και ασφάλειας.

Οι προδιαγραφές αυτές καθορίζουν ποια θρεπτικά συστατικά πρέπει να περιέχουν τα προϊόντα και σε ποιες ποσότητες, ώστε να καλύπτουν τις ανάγκες των βρεφών. Παράλληλα, θέτουν όρια για ορισμένα συστατικά, καθώς τόσο η ανεπαρκής όσο και η υπερβολική πρόσληψή τους μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία καθορίζει επίσης τι επιτρέπεται να αναγράφουν οι εταιρείες στις συσκευασίες και πώς μπορούν να διαφημίζουν τα βρεφικά γάλατα. Για παράδειγμα, στα γάλατα που προορίζονται για τους πρώτους μήνες της ζωής δεν επιτρέπονται ισχυρισμοί ότι κάποιο συστατικό τους προσφέρει ιδιαίτερα οφέλη στην υγεία ή στη διατροφή του μωρού. Στόχος είναι να μην παραπλανώνται οι γονείς και να μην ενθαρρύνεται η επιλογή βρεφικού γάλακτος αντί του μητρικού θηλασμού μέσω τέτοιων ισχυρισμών.

Φωτογραφία: istock

.