Τι άφησε πίσω του το Ταμείο Ανάκαμψης: Τα έργα που χάθηκαν, οι προσθήκες της τελευταίας στιγμής και οι αθέατες παρεμβάσεις στο ΕΣΥ

  • Γιάννα Σουλάκη
έργα, ΕΣΥ, Ταμείο Ανάκαμψης
Τα Φιλιατρά και το Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης, αλλά και οι σωληνώσεις οξυγόνου κι οι καλωδιώσεις των νοσοκομείων, περιλαμβάνονται στην συνολική αποτίμηση των έργων κτιριακής αναβάθμισης του ΕΣΥ, από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας.

Μια από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού των δημόσιων δομών Υγείας των τελευταίων δεκαετιών βρίσκεται σε εξέλιξη, με τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης να χρηματοδοτούν ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ανακαινίσεων, αναβαθμίσεων και ψηφιακού μετασχηματισμού του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ).

Νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας σε ολόκληρη τη χώρα αλλάζουν εικόνα, Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών αναβαθμίζονται, ιατροτεχνολογικός εξοπλισμός ανανεώνεται, ενώ παράλληλα προχωρούν παρεμβάσεις σε ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις και στις ψηφιακές υποδομές των νοσοκομείων.

Για πρώτη φορά από την ίδρυση του ΕΣΥ, όπως υποστηρίζει η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας, πραγματοποιείται μια τόσο εκτεταμένη προσπάθεια ανακαίνισης και εκσυγχρονισμού των δημόσιων υγειονομικών δομών, με παρεμβάσεις που φιλοδοξούν να αλλάξουν την εικόνα των νοσοκομείων, αλλά και τον τρόπο λειτουργίας τους.

Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί της έκτασης των παρεμβάσεων:

  • από τα 350 Κέντρα Υγείας της χώρας, τα 170 έχουν ανακαινιστεί πλήρως,
  • από τα 127 νοσοκομεία έχουν ανακαινιστεί τα 93

Η επιλογή των Κέντρων Υγείας έγινε με κριτήριο την παλαιότητα των εγκαταστάσεων, ενώ στα νοσοκομεία δόθηκε προτεραιότητα στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) και στις κλινικές με τη μεγαλύτερη φθορά.

Ωστόσο, πίσω από τις ανακοινώσεις των έργων που ολοκληρώθηκαν, υπάρχει και μια λιγότερο φωτισμένη πλευρά: παρεμβάσεις που δεν προχώρησαν, έργα που έμειναν εκτός χρονοδιαγράμματος, χρηματοδοτήσεις που χρειάστηκε να αλλάξουν διαδρομή, αλλά και κρίσιμες τεχνικές εργασίες που δεν είναι ορατές στους ασθενείς, αλλά αποτελούν βασική προϋπόθεση για την ασφαλή λειτουργία των νοσοκομείων.

Ο απολογισμός του Ταμείου Ανάκαμψης

Ποια έργα «χάθηκαν»: Φιλιατρά και Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης

Μιλώντας στο συνέδριο GREEN DEAL GREECE 2026 που διοργάνωσε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, αναφέρθηκε όχι μόνο στα έργα που ολοκληρώθηκαν, αλλά και σε όσα δεν πρόλαβαν να γίνουν.

Δύο συγκεκριμένες περιπτώσεις ανέφερε ο υπουργός Υγείας ως παραδείγματα έργων που δεν κατέστη δυνατό να ολοκληρωθούν στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης.

Η πρώτη αφορά το Κέντρο Υγείας Φιλιατρών. Σύμφωνα με τον Άδωνι Γεωργιάδη, κατά τη διαδικασία ανακαίνισης διαπιστώθηκαν σοβαρά στατικά προβλήματα στο κτήριο, τα οποία απαιτούσαν πρόσθετες παρεμβάσεις. Ο διαθέσιμος χρόνος, ωστόσο, δεν επαρκούσε για την επίλυσή τους.

Η δεύτερη περίπτωση αφορά τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης, τα οποία δεν προχώρησαν λόγω δικαστικής διαμάχης μεταξύ εργολάβων, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός Υγείας.

Οι επτά προσθήκες στην Κρήτη: Τα Κέντρα Υγείας που μπαίνουν στο πρόγραμμα

Υπήρξαν, ωστόσο, και έργα που εντάχθηκαν στο «παρά πέντε» Πρόκειται για επτά Κέντρα Υγείας στην Κρήτη, τα οποία προστέθηκαν στο πρόγραμμα ανακαινίσεων, λίγο πριν αυτό εκπνεύσει τον Ιούνιο του 2026.

Ο υπουργός είχε ήδη αναφερθεί, τον περασμένο Σεπτέμβριο στη συνέχιση των παρεμβάσεων σε υγειονομικές δομές που δεν είχαν προλάβει να αναβαθμιστούν στο αρχικό πρόγραμμα, οπότε τα 7 Κέντρα Υγείας της Κρήτης, εντάσσονται άμεσα.

Γεωργιάδης

Οι αόρατες ανακαινίσεις: Οξυγόνο, σωληνώσεις και καλωδιώσεις

Υπήρξαν, ωστόσο, και σημαντικές εργασίες που έγιναν στο ΕΣΥ, οι οποίες δεν έλαβαν την δέουσα δημοσιότητα στις αλλεπάλληλες εκδηλώσεις εγκαινίων, καθώς αυτές μονοπωλούσαν συνήθως τα έργα «βιτρίνας» (π.χ. ΤΕΠ, χειρουργεία) τα οποία ήταν πιο εμφανή.

Ο Άδωνις Γεωργιάδης διαβεβαίωσε, πάντως, ότι έχει κατασκευαστεί νέο δίκτυο οξυγόνου σε όλα τα νοσοκομεία της χώρας, ενώ παράλληλα, όπως ανέφερε, πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες εργασίες στις σωληνώσεις ύδρευσης και αποχέτευσης και στις ηλεκτρολογικές καλωδιώσεις των περισσότερων νοσοκομείων.

Πρόκειται για παρεμβάσεις που -παρά το γεγονός ότι δεν προκάλεσαν «θόρυβο» όπως οι άλλες ανακοινώσεις, ήταν όμως, εξαιρετικά κρίσιμες για την καθημερινή απρόσκοπτη λειτουργία των νοσοκομειακών εγκαταστάσεων.

Οι 400 εργολαβίες και οι τοπικές εταιρείες

Ένα ακόμη στοιχείο που παρουσίασε ο υπουργός Υγείας, αφορά τον τρόπο υλοποίησης των έργων.

Όπως ανέφερε, ο κεντρικός σχεδιασμός έγινε από το υπουργείο Υγείας, ενώ το ΤΑΙΠΕΔ είχε την επίβλεψη και διενήργησε τους διαγωνισμούς. Σύμφωνα με τον ίδιο, ωστόσο, οι περίπου 400 εργολαβίες που ανατέθηκαν στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης δεν κατευθύνθηκαν σε μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες, αλλά σε τοπικές επιχειρήσεις.

Η επιλογή αυτή, όπως την περιέγραψε, επέτρεψε την κατανομή των έργων σε μικρότερους αναδόχους, με συμμετοχή επιχειρήσεων από τις τοπικές κοινωνίες.

Τα έργα που απεντάχθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης, σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ

Το καλοκαίρι του 2026, το Υπουργείο Υγείας είχε δεχθεί πυρά από την αντιπολίτευση για τα εργα στο ΕΣΥ και συγκεκριμένα από το ΠΑΣΟΚ και τον βουλευτή του, Παύλο Γερουλάνο. Παρουσιάζοντας στη Βουλή 12 έργα και παρεμβάσεις στον τομέα της Υγείας, επικαλέστηκε πώς είχαν απενταχθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης ή είχαν υποστεί σημαντικές αλλαγές στους αρχικούς στόχους τους.

Συγκεκριμένα απαρίθμισε τα εξής έργα, που δεν προχώρησαν, σύμφωνα με τον ίδιο:

  • Η προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού για 80 νοσοκομεία, αρχικού προϋπολογισμού 80 εκατ. ευρώ.
  • Η λειτουργική αναδιοργάνωση του ΕΟΔΥ, με αρχικό προϋπολογισμό 34 εκατ. ευρώ.
  • Το πρόγραμμα «Πρωτογενής Πρόληψη», προϋπολογισμού 10,5 εκατ. ευρώ.
  • Η αναβάθμιση γνώσεων και δεξιοτήτων εργαζομένων σε μονάδες ψυχικής υγείας.
  • Παρεμβάσεις που αφορούσαν την υποστήριξη ατόμων με εξαρτήσεις.

Στην ίδια καταγραφή υπήρχαν επίσης αλλαγές σε στόχους για τον προσωπικό γιατρό, την πρωτοβάθμια φροντίδα και τα απογευματινά χειρουργεία.

Στην απάντησή του τον Αύγουστο του 2026 προς τον Παύλο Γερουλάνο, ο υπουργός Υγείας κ Γεωργιάδης υποστήριξε ότι συγκεκριμένες δράσεις μεταφέρθηκαν σε άλλες χρηματοδοτικές πηγές.

Και συγκεκριμένα:

  • Για τον ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό των 80 εκατ. ευρώ, ανέφερε ότι από τις 14 Ιουλίου 2026 το έργο εντάχθηκε στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του υπουργείου Υγείας και ότι οι συμβάσεις βρίσκονταν στο τελικό στάδιο.
  • Για τον ΕΟΔΥ, υποστήριξε ότι τα συμβασιοποιημένα υποέργα, συνολικού προϋπολογισμού 25,5 εκατ. ευρώ, είχαν ολοκληρωθεί ή βρίσκονταν σε εξέλιξη, με χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό του Οργανισμού.
  • Για την Πρωτογενή Πρόληψη, ανέφερε ότι το έργο εντάχθηκε στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του υπουργείου στις 27 Ιουλίου 2026.

Καμία αναφορά δεν έγινε στην εκπαίδευση των εργαζομένων στις μονάδες ψυχικής υγείας και στις παρεμβάσεις στην απεξάρτηση.

Το μεγάλο ερώτημα της στελέχωσης – το 1/3 των γιατρών του ΕΣΥ ασκούν ιδιωτικό έργο

Σύμφωνα με τον υπουργό σήμερα το ΕΣΥ διαθέτει περισσότερο προσωπικό από οποιαδήποτε άλλη περίοδο της ιστορίας του.

Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις σε γιατρούς και νοσηλευτές. Ως αιτίες ανέφερε τη γήρανση του πληθυσμού, την αύξηση του τουρισμού και τις αυξημένες ανάγκες που δημιουργεί η εξέλιξη της ιατρικής επιστήμης.

Αναφέρθηκε, ακόμη, στη δυνατότητα των γιατρών του ΕΣΥ να ασκούν ιδιωτικό έργο, λέγοντας ότι ήδη το 1/3 των γιατρών που παραμένουν στο δημόσιο σύστημα αξιοποιεί αυτή τη δυνατότητα.

Στον ίδιο απολογισμό περιλαμβάνονται και οι ψηφιακές παρεμβάσεις: το βραχιολάκι στις εφημερίες, τα φάρμακα κατ’ οίκον, το MyHealth, ο ηλεκτρονικός ιατρικός φάκελος, το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» και τα συστήματα παρακολούθησης της λειτουργίας των νοσοκομείων.

Ο υπουργός Υγείας, υπερθεμάτισε αναφορικά με την ψηφιακή μεταρρύθμιση στο χώρο της υγείας, τονίζοντας χαρακτηριστικά πως όταν ήταν υπουργός το 2014 δύο νοσοκομεία δε μπορούσαν να συντονιστούν μεταξύ τους.

«Σήμερα ακόμα και εγώ ο ίδιος βλέπω τα πάντα σε πραγματικό χρόνο, πόσες εξετάσεις γίνονται σε κάθε νοσοκομείο και πόσο μας κοστίζουν. Είναι η πρώτη φορά που υπάρχει έλεγχος στα φαρμακεία όλων των δημόσιων νοσοκομείων και ξέρετε τι σημαίνει αυτό, καθώς εκεί γινόταν οι μεγαλύτερη ρεμούλα στην Ελλάδα», κατέληξε ο Άδωνις Γεωργιάδης.

Φωτογραφία: Eurokinissi