Καταγγελίες ΕΣΑμεΑ για τον «Προσωπικό βοηθό»: Αφήνει εκτός τους πιο ευάλωτους με άδικους αποκλεισμούς

Την άμεση αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για τον «Προσωπικό Βοηθό» ζητά η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ), υποστηρίζοντας ότι οι ισχύοντες κανόνες οδηγούν σε αποκλεισμούς ανθρώπων που έχουν πραγματική ανάγκη υποστήριξης.

Το ζήτημα επανέρχεται λίγες εβδομάδες μετά την έναρξη του μόνιμου προγράμματος σε ολόκληρη τη χώρα. Η πλατφόρμα για νέες αιτήσεις άνοιξε στις 26 Αυγούστου 2026, μετά τη μετάβαση του «Προσωπικού Βοηθού» από την πιλοτική εφαρμογή σε μόνιμη υπηρεσία εθνικής εμβέλειας. Το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας έχει ανακοινώσει ότι η ένταξη γίνεται με συγκεκριμένα ηλικιακά, αναπηρικά και εισοδηματικά κριτήρια και ακολουθεί εξατομικευμένη αξιολόγηση των αναγκών του αιτούντος.

Η ΕΣΑμεΑ αναφέρει, ωστόσο, ότι μετά την έναρξη των αιτήσεων δέχεται καθημερινά διαμαρτυρίες από άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή σπάνιες παθήσεις και τις οικογένειές τους, οι οποίοι δηλώνουν ότι αποκλείονται από το πρόγραμμα.

Ποιοι αποκλεισμοί καταγγέλλονται

Ένα από τα βασικά προβλήματα αφορά τις πιστοποιήσεις αναπηρίας. Η Συνομοσπονδία αναφέρει ως χαρακτηριστικές περιπτώσεις ανθρώπους που διαθέτουν πιστοποίηση ΚΕΠΑ με συγκεκριμένη χρονική διάρκεια, παρότι έχει κριθεί ότι χρειάζονται βοήθεια άλλου προσώπου.

Παράλληλα, καταγγέλλει αποκλεισμούς ακόμη και ατόμων με 100% αναπηρία εφ’ όρου ζωής, όταν η πιστοποίηση έχει εκδοθεί από την Ανώτατη Στρατιωτική Υγειονομική Επιτροπή (ΑΣΥΕ) αλλά δεν έχει ψηφιοποιηθεί.

Η ΕΣΑμεΑ υποστηρίζει ότι ούτε η διάρκεια ενός πιστοποιητικού ούτε τεχνικές εκκρεμότητες γύρω από την ψηφιοποίηση θα πρέπει να καθορίζουν την πρόσβαση σε μια υπηρεσία που βασίζεται στις πραγματικές και εξατομικευμένες ανάγκες υποστήριξης του ανθρώπου.

Εισόδημα και ηλικιακό όριο

Σημαντικό μέρος των παραπόνων αφορά και τα εισοδηματικά κριτήρια. Σύμφωνα με το υπουργείο, το βασικό όριο για το νοικοκυριό είναι 35.000 ευρώ τον χρόνο, με προσαυξήσεις ανάλογα με τη σύνθεση της οικογένειας. Στο πρόγραμμα μπορούν γενικά να συμμετέχουν άτομα ηλικίας 16 έως 67 ετών, ενώ υπάρχει ειδική πρόβλεψη έως τα 75 έτη για συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Η ΕΣΑμεΑ είχε ήδη ζητήσει, πριν από την ψήφιση του σχετικού νόμου, να διατηρηθούν τα εισοδηματικά όρια που ίσχυαν στην πιλοτική εφαρμογή και να επεκταθεί το ηλικιακό όριο έως τα 75 έτη για όλα τα άτομα που είχαν καταστεί δικαιούχοι αναπηρικού επιδόματος πριν από τα 65. Οι προτάσεις αυτές, όπως επισημαίνει, δεν υιοθετήθηκαν.

Παράπονα καταγράφονται, σύμφωνα με τη Συνομοσπονδία, και για τη λειτουργία του help desk του προγράμματος.

«Η πρόσβαση να κρίνεται από τις πραγματικές ανάγκες»

Με επιστολή της προς την υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου, η ΕΣΑμεΑ ζητά τώρα να επανεξεταστούν οι συγκεκριμένοι περιορισμοί.

Βασική της θέση είναι ότι η πρόσβαση στον Προσωπικό Βοηθό πρέπει να καθορίζεται από τις πραγματικές ανάγκες υποστήριξης κάθε ανθρώπου και όχι από οριζόντια διοικητικά, ηλικιακά ή οικονομικά κριτήρια που μπορεί να οδηγούν σε αποκλεισμούς.

Φωτογραφία: istock