Αντώνιος Ζαμπέλας, πρόεδρος ΕΦΕΤ: Η ενημέρωση και η κριτική σκέψη είναι το κλειδί για ασφαλείς διατροφικές επιλογές

Στην ανάγκη οι καταναλωτές να έχουν πρόσβαση σε σαφείς και επιστημονικά τεκμηριωμένες πληροφορίες για την ασφάλεια των τροφίμων εστιάζει και το 2026 η ευρωπαϊκή εκστρατεία Safe2Eat της EFSA, με την Ελλάδα να συμμετέχει για πέμπτη συνεχή χρονιά μέσω του ΕΦΕΤ.

Ο πρόεδρος του ΔΣ του ΕΦΕΤ και καθηγητής στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αντώνιος Ζαμπέλας, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ανέφερε ότι βασικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ενδυνάμωση των πολιτών ώστε να λαμβάνουν πιο συνειδητές αποφάσεις σχετικά με τη διατροφή και την ασφάλεια των τροφίμων.

Όπως εξήγησε, η φετινή εκστρατεία διατηρεί την έμφαση στην κατανόηση των διατροφικών αναγκών και στην υιοθέτηση ισορροπημένης διατροφής, ενώ παράλληλα επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της σπατάλης τροφίμων, αναδεικνύοντας τόσο την περιβαλλοντική όσο και την κοινωνική του διάσταση. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στα τροφιμογενή νοσήματα, καθώς ολοένα και περισσότεροι πολίτες εκφράζουν ανησυχία για πιθανούς κινδύνους που σχετίζονται με τα τρόφιμα.

Η ασφάλεια τροφίμων επηρεάζει πλέον τις αγοραστικές επιλογές

Ο κ. Ζαμπέλας χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι οι Έλληνες εμφανίζονται πλέον περισσότερο ευαισθητοποιημένοι γύρω από ζητήματα ασφάλειας τροφίμων. Επικαλέστηκε μάλιστα τα στοιχεία του Ειδικού Ευρωβαρόμετρου του 2025, σύμφωνα με τα οποία η ασφάλεια των τροφίμων αποτελεί τον δεύτερο σημαντικότερο παράγοντα που επηρεάζει τις αγοραστικές αποφάσεις των Ελλήνων καταναλωτών, με ποσοστό 61%, πίσω μόνο από το κόστος.

Όπως σημείωσε, οι πολίτες δηλώνουν ότι ανησυχούν κυρίως για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, τα πρόσθετα τροφίμων, τις τροφικές δηλητηριάσεις αλλά και τα κατάλοιπα αντιβιοτικών ή ορμονών στο κρέας.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο ΕΦΕΤ προσπαθεί να μετατρέπει την επιστημονική γνώση της EFSA σε πρακτικές και κατανοητές συμβουλές για την καθημερινότητα των πολιτών. Όπως ανέφερε, μέσα από άρθρα, περιεχόμενο για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συνεργασίες με influencers αλλά και νέες συνεργασίες με ραδιοφωνικούς σταθμούς, επιχειρείται η ενημέρωση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου μέρους του κοινού.

Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη ανάπτυξης κριτικής σκέψης απέναντι στις διατροφικές πληροφορίες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο και στα social media. Όπως είπε, οι πολίτες εκτίθενται καθημερινά σε πληροφορίες που συχνά δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα ή προκύπτουν από παρερμηνείες και άλλες σκοπιμότητες.

Για τον λόγο αυτό, κάλεσε τους καταναλωτές να εξετάζουν την προέλευση των πληροφοριών, να αναζητούν επιβεβαίωση από αξιόπιστους φορείς και να μην αποδέχονται άκριτα ό,τι παρουσιάζεται με βεβαιότητα χωρίς τεκμηρίωση.

Αύξηση 21% στις αναφορές καταναλωτών προς τον ΕΦΕΤ

Σημαντική αύξηση παρουσίασαν το 2025 και οι αναφορές πολιτών προς τον ΕΦΕΤ. Σύμφωνα με τον πρόεδρό του, ο Φορέας παρέλαβε περίπου 2.400 αναφορές, αριθμός αυξημένος κατά 21% σε σχέση με το 2024.

Οι περισσότερες καταγγελίες αφορούσαν την παρουσία ξένων σωμάτων σε προϊόντα και μη ασφαλή τρόφιμα, ενώ ακολούθησαν περιστατικά διατροφικών διαταραχών, προβλήματα επισήμανσης, παραβιάσεις κανόνων υγιεινής και προϊόντα με υπέρβαση της ημερομηνίας διατηρησιμότητας.

Ο κ. Ζαμπέλας υποστήριξε ότι η αποτελεσματικότητα των ελέγχων βασίζεται στη στοχευμένη εποπτεία με βάση την ανάλυση επικινδυνότητας, αλλά και στην εμπειρία και εκπαίδευση του προσωπικού του ΕΦΕΤ. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η χρόνια υποστελέχωση, η υποχρηματοδότηση και οι επικαλύψεις αρμοδιοτήτων δυσκολεύουν σημαντικά το έργο των ελεγκτικών μηχανισμών.

Όπως ανέφερε, βασικές προτεραιότητες για τα επόμενα χρόνια είναι η ενίσχυση του προσωπικού μέσω προσλήψεων, η καλύτερη διασύνδεση των αρμόδιων υπηρεσιών και η προώθηση θεσμικών αλλαγών για την ουσιαστική ενοποίηση των ελέγχων τροφίμων στη χώρα. Παράλληλα, επανέφερε την πρόταση για δημιουργία Ανεξάρτητης Αρχής Τροφίμων και Διατροφικής Πολιτικής, ώστε να αντιμετωπιστούν τα χρόνια προβλήματα κατακερματισμού αρμοδιοτήτων μεταξύ υπηρεσιών και υπουργείων.