Βιταμίνη Α, ασβαγκάντα κι άλλα 2 συμπληρώματα που μπορεί να βλάψουν το συκώτι

Η λήψη συμπληρωμάτων διατροφής έχει γίνει καθημερινή συνήθεια για εκατομμύρια ανθρώπους. Ωστόσο, το γεγονός ότι ένα προϊόν είναι διαθέσιμο χωρίς ιατρική συνταγή, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι και ακίνδυνο. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ορισμένα από τα πιο δημοφιλή συμπληρώματα της αγοράς, μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να επιβαρύνουν το συκώτι.

Όπως επισημαίνει η Ρέσαμ Ραμκισούν (Resham Ramkissoon), ηπατολόγος μεταμοσχεύσεων στα University Hospitals Cleveland Medical Center, το ήπαρ παίζει καθοριστικό ρόλο στον μεταβολισμό των ουσιών που λαμβάνουμε καθημερινά. Όταν ορισμένα φάρμακα ή συμπληρώματα επηρεάζουν αυτή τη διαδικασία, μπορεί να προκληθούν μεταβολικές διαταραχές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σοβαρές ανεπιθύμητες επιπτώσεις στην υγεία.

Σύμφωνα με στοιχεία από τις ΗΠΑ, τα φυτικά και διατροφικά συμπληρώματα ευθύνονται πλέον για περισσότερο από το 16% των περιστατικών φαρμακογενούς ηπατικής βλάβης, ποσοστό που παρουσιάζει αυξητική τάση.

Εκχύλισμα πράσινου τσαγιού: Όχι το ίδιο με ένα φλιτζάνι τσάι

Το πράσινο τσάι θεωρείται γενικά ασφαλές και ωφέλιμο όταν καταναλώνεται ως ρόφημα. Η εικόνα όμως είναι διαφορετική, όταν πρόκειται για τα συμπυκνωμένα εκχυλίσματα, που κυκλοφορούν σε μορφή συμπληρώματος.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το εκχύλισμα πράσινου τσαγιού συγκαταλέγεται στα φυτικά σκευάσματα που έχουν συσχετιστεί συχνότερα με αναφορές ηπατικής βλάβης. Η βασική δραστική ουσία, η επιγαλλοκατεχίνη-3-γαλλικό (EGCG), μπορεί να περιέχεται σε πολύ υψηλότερες συγκεντρώσεις σε μία κάψουλα σε σύγκριση με ένα φλιτζάνι τσάι.

Η διαιτολόγος και ιδρύτρια της Simply Wellness, Σάμι Πίτερσον (Sammy Peterson), επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων έχει θέσει ένα όριο ασφαλείας για τα συμπληρώματα εκχυλίσματος πράσινου τσαγιού. Όπως αναφέρει, οι πολύ υψηλές δόσεις των δραστικών συστατικών του πράσινου τσαγιού, όπως αυτές που περιέχονται σε ορισμένα συμπληρώματα αδυνατίσματος ή «αποτοξίνωσης», μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο επιβάρυνσης του ήπατος.

Βιταμίνη Α: Όταν το «περισσότερο» δεν είναι καλύτερο για το συκώτι

Η βιταμίνη Α είναι απαραίτητη για την όραση, το ανοσοποιητικό σύστημα και τη φυσιολογική λειτουργία των κυττάρων. Ωστόσο, επειδή αποθηκεύεται στον οργανισμό και δεν αποβάλλεται εύκολα, η μακροχρόνια λήψη μεγάλων ποσοτήτων, μέσω συμπληρωμάτων, μπορεί να προκαλέσει τοξικότητα, φλεγμονή και βλάβες στο ήπαρ.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η μέγιστη ασφαλής ημερήσια πρόσληψη για τους ενήλικες αντιστοιχεί σε περίπου 10.000 διεθνείς μονάδες (IU) ή 3.000 μικρογραμμάρια βιταμίνης Α από όλες τις πηγές, δηλαδή τόσο από τα συμπληρώματα όσο και από τη διατροφή.

Παράλληλα, τονίζουν ότι οι περισσότεροι άνθρωποι καλύπτουν ήδη τις ανάγκες τους μέσω τροφών όπως τα αυγά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα πορτοκαλί ή κίτρινα λαχανικά. Γεγονός που καθιστά συχνά περιττή την επιπλέον λήψη συμπληρωμάτων χωρίς ιατρική σύσταση.

Κουρκουμάς με μαύρο πιπέρι: Ένας συνδυασμός που χρειάζεται προσοχή

Ο κουρκουμάς έχει αποκτήσει μεγάλη δημοτικότητα χάρη στις πιθανές αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές του. Ωστόσο, τα συμπυκνωμένα εκχυλίσματα κουρκουμίνης σε συνδυασμό με πιπερίνη, τη δραστική ουσία του μαύρου πιπεριού, έχουν βρεθεί στο επίκεντρο επιστημονικού ενδιαφέροντος.

Η κλινική διαιτολόγος Τζιλ ΜακΝατ (Jill McNutt), η οποία εργάζεται στο Scripps Cancer Center της Καλιφόρνιας, σημειώνει ότι η πιπερίνη μπορεί να αναστείλει μηχανισμούς μεταβολισμού στο ήπαρ, οδηγώντας σε υψηλότερα επίπεδα κουρκουμίνης στον οργανισμό. Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί αυξανόμενες αναφορές ηπατικής βλάβης που σχετίζονται με τέτοια σκευάσματα, ακόμη και ένα περιστατικό θανατηφόρας οξείας ηπατικής ανεπάρκειας.

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η χρήση του κουρκουμά ως μπαχαρικού στη μαγειρική δεν φαίνεται να ενέχει τους ίδιους κινδύνους.

Ασβαγκάντα: Δημοφιλής για το στρες, αλλά όχι χωρίς κινδύνους για το συκώτι

Η ασβαγκάντα (ashwagandha) χρησιμοποιείται ευρέως για τη διαχείριση του στρες και τη βελτίωση του ύπνου. Παρότι θεωρείται ασφαλής για τους περισσότερους ανθρώπους, στις συνήθεις δόσεις, έχουν καταγραφεί περιστατικά ηπατικής βλάβης τόσο στις ΗΠΑ όσο και διεθνώς.

Οι ειδικοί αναφέρουν ότι το ακριβές όριο τοξικότητας δεν έχει καθοριστεί, όμως αρκετές από τις αναφερόμενες περιπτώσεις αφορούσαν δόσεις σημαντικά υψηλότερες από εκείνες που χρησιμοποιούνται παραδοσιακά στην Αγιουρβέδα.

Συμπτώματα όπως έντονη κόπωση, ναυτία, σκούρα ούρα ή κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών απαιτούν άμεση διακοπή του σκευάσματος και ιατρική αξιολόγηση.

Πώς να επιλέγετε με μεγαλύτερη ασφάλεια τα συμπληρώματα

Οι ειδικοί προτείνουν μερικές βασικές πρακτικές:

• Να προηγείται εργαστηριακός έλεγχος πριν από τη λήψη συμπληρωμάτων, ιδιαίτερα λιποδιαλυτών βιταμινών.
• Να επιλέγονται προϊόντα που διαθέτουν ανεξάρτητη πιστοποίηση ποιότητας.
• Να δίνεται προτεραιότητα στις φυσικές πηγές θρεπτικών συστατικών μέσω της διατροφής.
• Να υπάρχει πάντα ενημέρωση και συνεννόηση με τον θεράποντα γιατρό, ιδιαίτερα σε άτομα με χρόνια νοσήματα ή ιστορικό ηπατικών προβλημάτων.

Το βασικό μήνυμα

Η ύπαρξη κινδύνου δεν σημαίνει ότι τα συμπληρώματα είναι συνολικά επικίνδυνα. Υπενθυμίζει όμως ότι ακόμη και τα φυσικά προϊόντα δεν είναι απαλλαγμένα από παρενέργειες. Η σωστή δόση, η πραγματική ανάγκη λήψης και η ιατρική καθοδήγηση παραμένουν οι σημαντικότεροι παράγοντες για την ασφαλή χρήση τους.

ΠΗΓΗ: Eating Well

Φωτογραφία: istock