Τρανς λιπαρά στα γαλακτοκομικά: Βλαβερά ή ακίνδυνα για καρδιά και μεταβολισμό;

Τα τρανς λιπαρά έχουν συνδεθεί εδώ και χρόνια με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Μια μεγάλη επιστημονική ανασκόπηση, όμως, δείχνει ότι ίσως δεν πρέπει να μπαίνουν όλα στην ίδια κατηγορία.

Ερευνητές ανέλυσαν 22 μελέτες από την Ευρώπη, τον Καναδά και τις ΗΠΑ και κατέληξαν ότι τα τρανς λιπαρά που υπάρχουν φυσικά στα γαλακτοκομικά δεν φαίνεται να έχουν τις ίδιες δυσμενείς επιπτώσεις με τα βιομηχανικά τρανς λιπαρά.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Nutrition Research και εξέτασε τόσο ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές όσο και μακροχρόνιες μελέτες παρακολούθησης.

Γιατί δεν είναι όλα τα τρανς λιπαρά ίδια

Μικρές ποσότητες τρανς λιπαρών παράγονται φυσικά στο πεπτικό σύστημα μηρυκαστικών ζώων, όπως οι αγελάδες, τα πρόβατα και οι κατσίκες. Έτσι, βρίσκονται φυσιολογικά στο γάλα και σε προϊόντα όπως το γιαούρτι, το τυρί και το βούτυρο.

Τα βιομηχανικά τρανς λιπαρά, αντίθετα, δημιουργούνται μέσω μερικής υδρογόνωσης φυτικών ελαίων. Αυτή είναι η κατηγορία που έχει συνδεθεί ξεκάθαρα με αύξηση του καρδιαγγειακού κινδύνου.

Η νέα ανασκόπηση δείχνει ότι η κοινή ονομασία «τρανς λιπαρά» μπορεί να κρύβει σημαντικές βιολογικές διαφορές.

Τι έδειξαν ελεγχόμενες δοκιμές

Οι ερευνητές εξέτασαν αρχικά 10 ελεγχόμενες διατροφικές μελέτες. Οι συμμετέχοντες κατανάλωναν γαλακτοκομικά με αυξημένες ποσότητες φυσικών τρανς λιπαρών και συγκρίθηκαν με άτομα που κατανάλωναν συμβατικά γαλακτοκομικά.

Η πρόσληψη κυμαινόταν από 1,3 έως 13,2 γραμμάρια τρανς λιπαρών την ημέρα. Σε καμία από τις μελέτες δεν καταγράφηκαν ουσιαστικές δυσμενείς μεταβολές στους δείκτες λιπιδίων του αίματος που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου.

Και μετά από δεκαετίες παρακολούθησης;

Στην ανασκόπηση συμπεριλήφθηκαν επίσης 12 προοπτικές μελέτες, ορισμένες από τις οποίες παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες για περισσότερες από δύο δεκαετίες.

Οι επιστήμονες μέτρησαν στο βιοδείκτες αίμα που συνδέονται με την πρόσληψη φυσικών τρανς λιπαρών από γαλακτοκομικά.

Τα υψηλότερα επίπεδα δεν συνδέθηκαν με μεγαλύτερο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου, εγκεφαλικού ή καρδιαγγειακού θανάτου. Δεν βρέθηκε επίσης αυξημένος κίνδυνος για διαβήτη τύπου 2.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα τρανς προστατεύουν από τις παραπάνω παθήσεις. Οι μακροχρόνιες μελέτες ήταν παρατήρησης και επομένως δεν μπορούν να αποδείξουν σχέση αιτίας και αποτελέσματος.

Η ουσία του ευρήματος είναι πιο συγκεκριμένη: τα φυσικά τρανς λιπαρά των γαλακτοκομικών δεν εμφάνισαν το πρότυπο βλάβης που γνωρίζουμε για τα βιομηχανικά τρανς λιπαρά.

Φωτογραφία: istock