Σπανάκι και λαχανίδα (kale): Ποια βιταμίνη περιέχουν και πώς προστατεύουν την υγεία των πνευμόνων

  • Αθηνά Γκόρου
kale, σπανάκι
Οι ερευνητές εντόπισαν μια ενδιαφέρουσα σχέση ανάμεσα σε ένα κοινό θρεπτικό συστατικό των πράσινων λαχανικών και την υγεία του αναπνευστικού συστήματος

Ερευνητές από το Edith Cowan University στην Αυστραλία διαπίστωσαν ότι η αυξημένη πρόσληψη βιταμίνης Κ1, η οποία βρίσκεται κυρίως σε λαχανικά όπως το σπανάκι, το kale και το μπρόκολο, συνδέεται με μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ). Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό The American Journal of Clinical Nutrition.

Η βιταμίνη Κ1 φαίνεται να προστατεύει τους πνεύμονες

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 179.000 ενήλικες, τους οποίους παρακολούθησαν για περίπου δέκα χρόνια. Στόχος ήταν να διερευνήσουν τη σχέση των δύο βασικών μορφών βιταμίνης Κ με την υγεία των πνευμόνων.

Η βιταμίνη Κ1 προέρχεται κυρίως από τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, ενώ η Κ2 βρίσκεται κυρίως στο κρέας, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Η ανάλυση έδειξε ότι όσοι κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες βιταμίνης Κ1 είχαν:

  • περίπου 16% μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια,
  • καλύτερη λειτουργία των πνευμόνων,
  • μεγαλύτερη ικανότητα εισπνοής και εκπνοής αέρα, δείκτη καλής αναπνευστικής λειτουργίας.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, ακόμη και μία επιπλέον ημερήσια μερίδα πράσινων φυλλωδών λαχανικών, όπως το kale ή το σπανάκι (περίπου 1,5-2 φλιτζάνια), αποτελεί έναν εύκολο τρόπο για να αυξηθεί η πρόσληψη βιταμίνης Κ1.

Πώς μπορεί να δρα η βιταμίνη Κ1

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η βιταμίνη Κ1 ενεργοποιεί μια πρωτεΐνη που συμβάλλει στην προστασία των ελαστικών ινών των πνευμόνων. Οι ίνες αυτές επιτρέπουν στους πνεύμονες να διαστέλλονται και να συστέλλονται φυσιολογικά κατά την αναπνοή.

Όταν οι ίνες αυτές φθείρονται, η αναπνοή γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η βιταμίνη Κ1 ενδέχεται να βοηθά στη διατήρηση της ελαστικότητας του πνευμονικού ιστού και να περιορίζει τις βλάβες που αναπτύσσονται με την πάροδο του χρόνου.

Γιατί η Κ2 δεν είχε το ίδιο αποτέλεσμα

Η βιταμίνη Κ2 από την άλλη, δεν φάνηκε να μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης ΧΑΠ, αν και μέτρια πρόσληψή της συνδέθηκε με ελαφρώς καλύτερη πνευμονική λειτουργία.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο πιθανός προστατευτικός της ρόλος ίσως «επισκιάζεται» από τις τροφές στις οποίες περιέχεται. Η Κ2 προέρχεται κυρίως από το κόκκινο και το επεξεργασμένο κρέας, καθώς και από ορισμένα γαλακτοκομικά, τρόφιμα που συνολικά έχουν συσχετιστεί με λιγότερο ευνοϊκές επιδράσεις στην υγεία.

Αντίθετα, τα πράσινα λαχανικά που περιέχουν Κ1 προσφέρουν ταυτόχρονα φυτικές ίνες, αντιοξειδωτικά και άλλα φυτοχημικά συστατικά που πιθανόν ενισχύουν τη συνολική προστατευτική τους δράση.

Δεν προστατεύει από το άσθμα ούτε αντικαθιστά τη διακοπή του καπνίσματος

Η μελέτη δεν διαπίστωσε σχέση μεταξύ της βιταμίνης Κ και του άσθματος, γεγονός που υποδηλώνει ότι η συγκεκριμένη βιταμίνη πιθανόν σχετίζεται περισσότερο με τις χρόνιες βλάβες του πνευμονικού ιστού, παρά με τις αλλεργικές παθήσεις των αεραγωγών.

Οι επιστήμονες τονίζουν επίσης ότι, όσο ωφέλιμη κι αν είναι η διατροφή, δεν μπορεί να αντισταθμίσει τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος.

«Το σημαντικότερο που μπορεί να κάνει κάποιος για την υγεία των πνευμόνων του είναι να διακόψει το κάπνισμα και να περιορίσει την έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση. Ωστόσο, μια υγιεινή διατροφή μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά, συμβάλλοντας στον περιορισμό μέρους των βλαβών που προκαλούν αυτοί οι παράγοντες. Η καθημερινή κατανάλωση περισσότερων πράσινων φυλλωδών λαχανικών αποτελεί μια απλή συνήθεια που μπορεί να ενισχύσει τη μακροχρόνια υγεία των πνευμόνων», καταλήγουν.

Πηγή: Li C. και συν. Dietary vitamin K intakes, chronic obstructive pulmonary disease, adult asthma, and lung function: a prospective cohort study in the UK Biobank. The American Journal of Clinical Nutrition (2026). DOI: 10.1016/j.ajcnut.2026.101324.

Φωτογραφία: istock