Ρόδι: Πώς επηρεάζει το ήπαρ η συστηματική κατανάλωσή του – Τι να προσέχουμε

Το ρόδι μπορεί να παράσχει πολλά οφέλη στην υγεία του ήπατος, καθώς μειώνει τη φλεγμονή και το προστατεύει από τις βλάβες που του προκαλούν η υψηλή χοληστερόλη και το αυξημένο σάκχαρο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι θεραπεία για τις ηπατικές νόσους, ούτε ότι πρέπει να καταναλώνεται ανεξέλεγκτα.

Το ήπαρ είναι ένα από τα ζωτικά όργανα του σώματος. Συμμετέχει σε περισσότερες από 500 λειτουργίες του οργανισμού μας. Κυμαίνονται από τον μεταβολισμό και τη διήθηση (φιλτράρισμα) του αίματος έως την παραγωγή χολής και την σύνθεση πρωτεϊνών.

Είναι τόσο σημαντικό, ώστε δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς αυτό. Εάν παρουσιάσει ανεπάρκεια, είναι απαραίτητη η μεταμόσχευση ήπατος για την επιβίωση.

Ωστόσο συχνά παρουσιάζει φλεγμονή, λόγω ανθυγιεινής διατροφής, υπερκατανάλωσης αλκοόλ ή διαταραχών όπως η υψηλή χοληστερόλη και το σάκχαρο. Στην πραγματικότητα, μπορεί να εκδηλώσει πάνω από 100 παθήσεις και διαταραχές, πολλές από τις οποίες σχετίζονται (και) με τον τρόπο ζωής.

Ισχυρή αντιοξειδωτική δράση

Το ρόδι περιέχει ορισμένες ουσίες, που λέγονται πολυφαινόλες και ασκούν ισχυρή αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση. Μία από τις σημαντικότερες είναι η πουνικαλαγίνη (punicalagin), η οποία υπάρχει σχεδόν αποκλειστικά σε αυτό. Η ουσία αυτή υπάρχει σε υψηλές συγκεντρώσεις στον χυμό και στο λευκό τμήμα του φλοιού του.

Η πουνικαλαγίνη μπορεί να μειώσει την φλεγμονή στο ήπαρ με δύο τρόπους. Κατ’ αρχάς εξουδετερώνει τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου. Πρόκειται για ένα είδος πολύ δραστικών μορίων, τα οποία ενεργοποιούν φλεγμονώδεις ουσίες εντός των κυττάρων.

Επιπλέον, δεσμεύει ορισμένα ένζυμα (π.χ. το COX-2) που παράγουν προσταγλανδίνες, ένα είδος φλεγμονωδών χημικών ουσιών στο αίμα.

Μελέτες έχουν δείξει ότι με αυτούς τους τρόπους το ρόδι μειώνει τη φλεγμονή με την πάροδο του χρόνου, προστατεύοντας το ήπαρ.

Ωστόσο δεν είναι μόνον η πουνικαλαγίνη που προστατεύει τα κύτταρα του ήπατος (ηπατοκύτταρα) από τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου. Άλλες ισχυρές αντιοξειδωτικές ουσίες που περιέχει είναι η βιταμίνη C, οι ανθοκυανίνες και το ελλαγικό οξύ. Οι ανθοκυανίνες είναι οι χρωστικές ουσίες που του προσδίδουν το χαρακτηριστικό βαθύ χρώμα του. Το ελαγγικό οξύ σχηματίζεται από τη διάσπαση των πουνικαλαγινών.

Και για το «λίπος στο συκώτι»

Το ρόδι μπορεί επίσης να συμβάλλει στην αντιμετώπιση της λιπώδους διήθησης του ήπατος. Η πάθηση αυτή είναι ευρύτερα γνωστή ως «λίπος στο συκώτι». Σχετίζεται άμεσα με τον τρόπο ζωής, ιδίως με την ανθυγιεινή διατροφή, την καθιστική ζωή και την παχυσαρκία.

Χαρακτηρίζεται από συσσώρευση λίπους στα ηπατικά κύτταρα. Με την πάροδο του χρόνου μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία ουλώδους ιστού και την έναρξη κίρρωσης. Η κίρρωση είναι μία πάθηση που υπονομεύει σημαντική την ηπατική λειτουργία.

Μελέτες έχουν δείξει ότι ο χυμός από ρόδι μπορεί να βελτιώσει την ηπατική λειτουργία σε ασθενείς με παχυσαρκία και άλλες μεταβολικές νόσους που συνδέονται με την λιπώδη διήθηση του ήπατος.

Ειδικότερα, η συστηματική κατανάλωσή του έχει σχετισθεί με βελτιώσεις στις τρανσαμινάσες. Οι τρανσαμινάσες είναι ένζυμα (π.χ. ALT ή SGPT και AST ή SGOT) που μετριούνται στις βιοχημικές εξετάσεις αίματος. Είναι δείκτες της ηπατικής λειτουργίας.

Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι το ρόδι μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εξέλιξης της λιπώδους διήθησης του ήπατος.

Καλύτερο σάκχαρο και χοληστερόλη

Το ήπαρ επηρεάζεται σημαντικά από τον σακχαρώδη διαβήτη. Όταν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα είναι επίμονα υψηλά, το ήπαρ μπορεί να αποθηκεύει περισσότερο λίπος. Έτσι αυξάνεται ο κίνδυνος λιπώδους διήθησης.

Μελέτες έχουν δείξει ότι το ρόδι μπορεί να βελτιώσει την ευαισθησία στην ινσουλίνη, επιτρέποντας στον οργανισμό να χρησιμοποιεί πιο αποδοτικά τη γλυκόζη (σάκχαρο). Έτσι μειώνεται ο κίνδυνος συσσώρευσης λίπους στα ηπατοκύτταρα.

Ανασκόπηση της ιατρικής βιβλιογραφίας έδειξε ότι η συστηματική κατανάλωσή του αυξάνει τα επίπεδα της ινσουλίνης. Ταυτοχρόνως μειώνει το σάκχαρο νηστείας (το πρωί, με άδειο στομάχι), γεγονός που υποδηλώνει βελτιωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη.

Επιπλέον, το ρόδι βελτιώνει και τα επίπεδα της χοληστερόλης. Το ήπαρ είναι υπεύθυνο για τη ρύθμιση των επιπέδων της. Από τις μορφές της χοληστερόλης εκείνη που το επιβαρύνει περισσότερο είναι η «κακή» (ή LDL) χοληστερόλη.

Μελέτες έχουν δείξει ότι η συστηματική κατανάλωση ροδιού μειώνει λίγο τα επίπεδα της LDL. Ταυτοχρόνως αυξάνει εκείνα της HDL (είναι η «καλή» χοληστερόλη), η οποία απομακρύνει την LDL από τον οργανισμό. Με αυτό τον τρόπο, το ρόδι μειώνει την επιβάρυνση του ήπατος, ωφελώντας την υγεία του.

Μέτρια κατανάλωση

Όπως ισχύει γενικώς για την υγιεινή διατροφή, όλ’ αυτά δεν σημαίνουν πως θα τρώμε ρόδια ανεξέλεγκτα. Είναι σημαντικό να το καταναλώνουμε σε μέτριες ποσότητες, διότι περιέχει πολλά φυσικά σάκχαρα.

Ο χυμός ροδιού από συμπυκνωμένο χυμό παρέχει 13,3 γραμμάρια φυσικών σακχάρων ανά 100 γραμμάρια.  Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί στο σχεδόν ένα τρίτο εκείνης που συνιστάται στους υγιείς ενήλικες.

Αν αναλογιστεί κανείς ότι ένα ποτήρι χυμός ροδιού είναι περίπου 250 γραμμάρια, καταλαβαίνει ότι η ποσότητα αυτή είναι υψηλή. Πόσο μάλλον για τους ασθενείς με προδιαβήτη (σάκχαρο νηστείας πάνω από 100 mg/dl) ή διαβήτη (σάκχαρο πάνω από 125 mg/dl).

Η κατανάλωση ολόκληρων των καρπών του ροδιού (π.χ. ως προσθήκη στη σαλάτα) ίσως είναι προτιμότερη. Οι καρποί περιέχουν φυτικές ίνες που επιβραδύνουν την απορρόφηση των σακχάρων.

Γενικώς, μισό ρόδι ισοδυναμεί με μία μερίδα φρούτου. Στους ενήλικες συνιστώνται καθημερινά τρεις μερίδες φρούτων για καλή υγεία.

Φωτογραφία: iStock