Μύρτιλα: Ο διατροφικός θησαυρός για καρδιά, εγκέφαλο και έντερο

Μια νέα επιστημονική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Critical Reviews in Food Science and Nutrition, συγκέντρωσε τα ευρήματα μακροχρόνιων ερευνών για τα άγρια μύρτιλα και την επίδρασή τους στην καρδιομεταβολική υγεία.

Μύρτιλα – Τι έδειξε η επιστημονική επισκόπηση

Η μελέτη εξετάζει δεδομένα από 12 κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν μέσα σε 24 χρόνια, σε τέσσερις διαφορετικές χώρες. Όλες αυτές οι έρευνες είχαν κοινό στόχο: να αξιολογήσουν τις επιδράσεις των άγριων μύρτιλων στην καρδιομεταβολική υγεία.

Επιπλέον, οι ερευνητές ανέλυσαν δεκάδες ακόμη σχετικές μελέτες, που εστίαζαν όχι μόνο στα άγρια, αλλά και στα καλλιεργημένα μύρτιλα, και κάλυπταν μια ευρεία γκάμα δεικτών, όπως η αρτηριακή πίεση, τα λιπίδια αίματος και το σάκχαρο.

Το πιο σταθερό και τεκμηριωμένο εύρημα φαίνεται να είναι η βελτίωση της αγγειακής λειτουργίας. Όσον αφορά άλλους δείκτες, όπως η πίεση, τα τριγλυκερίδια και η ρύθμιση του σακχάρου, τα αποτελέσματα χαρακτηρίζονται ενθαρρυντικά.

Ωστόσο, οι συγγραφείς υπογραμμίζουν την ανάγκη για μεγαλύτερες και πιο καλά σχεδιασμένες μελέτες, ώστε να επιβεβαιωθούν αυτά τα ευρήματα.

Οφέλη για τα αιμοφόρα αγγεία

Τα άγρια μύρτιλα φαίνεται να βοηθούν το ενδοθήλιο, δηλαδή το εσωτερικό τοίχωμα των αγγείων, να χαλαρώνει σωστά και να ανταποκρίνεται καλύτερα στα ερεθίσματα.

Με απλά λόγια, διευκολύνεται η ομαλή κυκλοφορία του αίματος. Σε ορισμένες μελέτες, οι θετικές αλλαγές καταγράφηκαν ακόμη και λίγες ώρες μετά την κατανάλωση μίας μόνο μερίδας, ενώ άλλες έδειξαν οφέλη ύστερα από συστηματική κατανάλωση για εβδομάδες ή μήνες.

• Διαβάστε επίσης – Ανθοκυανίνες: Τα μπλε μύρτιλα – blueberries, φυσική θωράκιση για εγκέφαλο και καρδιά

Μύρτιλα – Ο ρόλος του μικροβιώματος του εντέρου

Τα άγρια μύρτιλλα φαίνεται ότι ωφελούν τον οργανισμό, μεταξύ άλλων, και μέσω των αλλαγών που επιφέρουν στο μικροβίωμα του εντέρου, δηλαδή στα ωφέλιμα βακτήρια που παίζουν ρόλο στη διαδικασία της πέψης.

Οι φυτικές ίνες και οι πολυφαινόλες των άγριων μύρτιλων δεν απορροφώνται πλήρως στο πρώτο στάδιο της πέψης. Έτσι, φτάνουν σχεδόν άθικτες στο παχύ έντερο, όπου λειτουργούν ως «τροφή» για τα ωφέλιμα βακτήρια.

Τα βακτήρια αυτά μετατρέπουν τις ουσίες σε βιολογικά ενεργά παράγωγα, τα οποία περνούν στο αίμα και συμβάλλουν στη βελτίωση της κυκλοφορίας, στη ρύθμιση του σακχάρου και των λιπιδίων και στη μείωση της φλεγμονής. Σύμφωνα με τους ερευνητές, έως και το 40% των δραστικών ουσιών που ανιχνεύονται στο αίμα, μετά την κατανάλωση τροφών πλούσιων σε πολυφαινόλες, προέρχεται από αυτή τη διαδικασία.

Σε κλινική μελέτη διάρκειας έξι εβδομάδων, ενήλικες που κατανάλωναν καθημερινά 25 γραμμάρια σκόνης άγριου μύρτιλου παρουσίασαν αύξηση ωφέλιμων βακτηρίων, όπως τα Bifidobacterium, τα οποία συνδέονται με καλύτερη πέψη, βελτιωμένο μεταβολισμό και χαμηλότερο καρδιομεταβολικό κίνδυνο.

Επιδράσεις στον εγκέφαλο και τη γνωστική λειτουργία

Η ανασκόπηση περιλαμβάνει μελέτες σε ηλικιωμένους ενήλικες, οι οποίες δείχνουν ότι η συστηματική κατανάλωση άγριων μύρτιλων μπορεί να υποστηρίξει βασικές λειτουργίες του εγκεφάλου, όπως η ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών, η μνήμη και η συγκέντρωση. Πρόκειται για ικανότητες που συνήθως φθίνουν με την ηλικία και επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα.

Οι ερευνητές αποδίδουν τα οφέλη αυτά κυρίως στις ανθοκυανίνες, τις φυσικές χρωστικές ουσίες που δίνουν στα μύρτιλλα το σκούρο μπλε χρώμα τους. Οι ανθοκυανίνες μπορούν να περάσουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και να δράσουν απευθείας στον εγκέφαλο, συμβάλλοντας στη μείωση του οξειδωτικού στρες και της φλεγμονής, δύο παράγοντες που συνδέονται με τη γνωστική έκπτωση.

Παράλληλα, η κατανάλωση άγριων μύρτιλων φαίνεται να βελτιώνει τη ροή του αίματος στον εγκέφαλο, εξασφαλίζοντας καλύτερη παροχή οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών στα εγκεφαλικά κύτταρα. Η καλύτερη αιμάτωση συνδέεται με ταχύτερη σκέψη και αποτελεσματικότερη λειτουργία των νευρωνικών δικτύων.

Ορισμένες μελέτες έδειξαν βελτιώσεις ακόμη και μετά από βραχυπρόθεσμη κατανάλωση, ενώ άλλες κατέγραψαν πιο σταθερά αποτελέσματα ύστερα από εβδομάδες ή μήνες καθημερινής πρόσληψης, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα οφέλη μπορεί να ενισχύονται με τη συνέπεια.

Αν και τα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα άγρια μύρτιλλα δεν αποτελούν θεραπεία για νευροεκφυλιστικές νόσους. Ωστόσο, μπορούν να λειτουργήσουν προληπτικά, ως μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, συμβάλλοντας στη διατήρηση της γνωστικής υγείας και στη βραδύτερη ηλικιακή έκπτωση των εγκεφαλικών λειτουργιών.

Μύρτιλα – Πολλοί μηχανισμοί, όχι ένας

Όπως εξηγεί η Σάρα Α. Τζόνσον, διδάκτορας Διατροφικής Επιστήμης (PhD) στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα, τα άγρια μύρτιλα ξεχωρίζουν επειδή περιέχουν πληθώρα πολυφαινολών και θρεπτικών συστατικών και δεν δρουν μέσω ενός μόνο μηχανισμού.

Αντίθετα, φαίνεται να επηρεάζουν πολλές βιολογικές οδούς, από τη λειτουργία των αγγείων έως τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες. Ο ρόλος του μικροβιώματος θεωρείται ιδιαίτερα ενδιαφέρων και μπορεί στο μέλλον να βοηθήσει στην καλύτερη αξιοποίηση των οφελών τους.

Φωτογραφία: istock