Καφές: Συσχετίστηκε με λιγότερο λίπος, περισσότερη μυϊκή μάζα και αλλαγές στις ορμόνες

Ο καφές έχει συνδεθεί σε πολλές μελέτες με χαμηλότερο κίνδυνο για ορισμένα χρόνια νοσήματα, όπως ο διαβήτης τύπου 2 και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Ωστόσο, οι μηχανισμοί που μπορεί να βρίσκονται πίσω από αυτές τις συσχετίσεις δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητοί.

Νέα μελέτη από τη Φινλανδία, που δημοσιεύθηκε στο European Journal of Nutrition, εξέτασε αν η συστηματική κατανάλωση καφέ σχετίζεται με τη σύσταση του σώματος, τον μεταβολισμό και τις ορμόνες του φύλου.

• Διαβάστε επίσης – Καφές: Ελληνικός, espresso ή ντεκαφεϊνέ; Ποιος συνδέεται με μεγαλύτερα οφέλη για τη φλεγμονή και το ανοσοποιητικό;

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι έπιναν περισσότερο καφέ είχαν λιγότερο συνολικό και σπλαχνικό λίπος και μεγαλύτερη μυϊκή μάζα, παρότι ο Δείκτης Μάζας Σώματός τους ήταν παρόμοιος με εκείνον όσων κατανάλωναν λιγότερο καφέ. Παράλληλα, εντοπίστηκαν διαφορές σε μεταβολικούς δείκτες και στις ορμόνες,. Ορισμένες δε από τις πιο έντονες συσχετίσεις να εμφανίζονται στους άνδρες.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Oulu στη Φινλανδία ανέλυσαν στοιχεία από 2.264 ανθρώπους, όλοι ηλικίας 46 ετών, που συμμετείχαν στη μεγάλη Northern Finland Birth Cohort 1966. Το 47% ήταν άνδρες. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν ανάλογα με το πόσο καφέ έπιναν: από καθόλου έως πέντε ή περισσότερα φλιτζάνια την ημέρα.

Ίδιος ΔΜΣ, αλλά διαφορετικό λίπος και μυϊκή μάζα

Ένα ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι ο Δείκτης Μάζας Σώματος δεν διέφερε ουσιαστικά μεταξύ των ομάδων. Όταν όμως οι ερευνητές εξέτασαν πιο αναλυτικά από τι αποτελούνταν αυτά τα κιλά, η εικόνα άλλαξε.

Όσοι κατανάλωναν περισσότερο καφέ είχαν κατά μέσο όρο χαμηλότερο ποσοστό συνολικού λίπους, μικρότερη ποσότητα σπλαχνικού λίπους,του λίπους που συσσωρεύεται γύρω από τα εσωτερικά όργανα, και μεγαλύτερη σκελετική μυϊκή μάζα.

Παράλληλα, όσο αυξανόταν η κατανάλωση καφέ, μειώνονταν στο αίμα ορισμένα αμινοξέα διακλαδισμένης αλυσίδας (BCAAs), τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες. Πρόκειται για αμινοξέα που χρησιμοποιεί φυσιολογικά ο οργανισμός. Όταν όμως βρίσκονται επίμονα σε υψηλά επίπεδα στο αίμα, έχουν συσχετιστεί σε προηγούμενες έρευνες με αντίσταση στην ινσουλίνη και μεγαλύτερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2.

Τι βρήκαν για τεστοστερόνη και ινσουλίνη

Οι πιο έντονες διαφορές εμφανίστηκαν στους άνδρες. Η μεγαλύτερη κατανάλωση καφέ συνδέθηκε με χαμηλότερα επίπεδα ινσουλίνης νηστείας και καλύτερους δείκτες ευαισθησίας στην ινσουλίνη.

Παράλληλα, συνδέθηκε με υψηλότερη ολική και βιοδιαθέσιμη τεστοστερόνη και υψηλότερα επίπεδα της SHBG, μιας πρωτεΐνης που μεταφέρει τις ορμόνες του φύλου στο αίμα. Την ίδια στιγμή, η ελεύθερη τεστοστερόνη και ένας άλλος δείκτης των ελεύθερων ανδρογόνων ήταν ελαφρώς χαμηλότεροι.

Στις γυναίκες οι ορμονικές συσχετίσεις ήταν λιγότερες. Καταγράφηκαν κυρίως υψηλότερα επίπεδα SHBG και χαμηλότεροι δείκτες ελεύθερων ανδρογόνων.

Ο Luca Verroest, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, επισημαίνει ότι αυτό που ξεχώρισε ήταν ένα διαφορετικό ορμονικό προφίλ ανάμεσα στα δύο φύλα. Οι συσχετίσεις παρέμειναν ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη τον ΔΜΣ, το κάπνισμα, τη σωματική δραστηριότητα, την κατανάλωση αλκοόλ και το μορφωτικό επίπεδο.

Δεν σημαίνει ότι περισσότερος καφές μειώνει το λίπος

Εδώ βρίσκεται και το σημαντικό όριο της μελέτης. Οι ερευνητές κατέγραψαν την κατανάλωση καφέ και τους βιολογικούς δείκτες την ίδια χρονική περίοδο. Δεν έδωσαν δηλαδή περισσότερο καφέ σε μία ομάδα ανθρώπων για να παρακολουθήσουν τι θα αλλάξει.

Επομένως, τα αποτελέσματα δείχνουν συσχετίσεις και όχι σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Δεν αποδεικνύουν ότι ο καφές μειώνει το σωματικό λίπος, αυξάνει τη μυϊκή μάζα ή αλλάζει την τεστοστερόνη. Άλλωστε, οι άνθρωποι που έπιναν πολύ καφέ διέφεραν και σε άλλες συνήθειες, για παράδειγμα, κάπνιζαν συχνότερα.

Οι ερευνητές προσπαθούν τώρα να διαπιστώσουν εάν ο ίδιος ο καφές ή κάποια από τις βιοδραστικές ουσίες που περιέχει, μπορούν πράγματι να προκαλέσουν αυτές τις μεταβολικές και ορμονικές αλλαγές. Όπως τονίζουν, χρειάζονται μελέτες παρέμβασης σε ανθρώπους πριν τα ευρήματα μετατραπούν σε διατροφικές συστάσεις.

Φωτογραφία: istock