Φλεγμονή: 5 μύθοι που πολλοί εξακολουθούν να πιστεύουν – Τι λέει πραγματικά η επιστήμη

Η λέξη «φλεγμονή» έχει συνδεθεί τα τελευταία χρόνια με σχεδόν κάθε πρόβλημα υγείας, από τις καρδιαγγειακές παθήσεις μέχρι τον διαβήτη και την παχυσαρκία. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφορούν καθημερινά συμβουλές που προειδοποιούν για «επικίνδυνες» τροφές, υποστηρίζοντας ότι προκαλούν ή επιδεινώνουν τη φλεγμονή στον οργανισμό.

Η πραγματικότητα, όμως, είναι πιο σύνθετη. Η φλεγμονή δεν είναι πάντα αρνητική. Αντίθετα, αποτελεί φυσικό μηχανισμό άμυνας του ανοσοποιητικού συστήματος, ο οποίος βοηθά τον οργανισμό να αντιμετωπίζει τραυματισμούς, λοιμώξεις και άλλες απειλές. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν η φλεγμονή γίνεται χρόνια και παραμένει ενεργή για μεγάλο χρονικό διάστημα, συμβάλλοντας στην εμφάνιση σοβαρών παθήσεων.

Παρά τη μεγάλη συζήτηση γύρω από το θέμα, αρκετοί διατροφικοί μύθοι εξακολουθούν να κυκλοφορούν. Δείτε πέντε από τους πιο διαδεδομένους και τι δείχνουν τα επιστημονικά δεδομένα.

Μύθος 1: Το λάδι κανόλα είναι τοξικό

Τα τελευταία χρόνια το λάδι κανόλα έχει βρεθεί στο στόχαστρο πολλών influencers και διαδικτυακών «ειδικών», οι οποίοι το παρουσιάζουν ως επιβλαβές ή ακόμη και επικίνδυνο για την υγεία.

Ωστόσο, οι επιστημονικές μελέτες δεν υποστηρίζουν αυτούς τους ισχυρισμούς. Αντίθετα, το λινολεϊκό οξύ, ένα ωμέγα-6 λιπαρό οξύ που περιέχεται στο λάδι κανόλα, φαίνεται ότι μπορεί να συμβάλλει στη μείωση της χρόνιας φλεγμονής όταν εντάσσεται σε μια ισορροπημένη διατροφή. Παράλληλα, το λάδι κανόλα περιέχει και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία συνδέονται με οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι μεγαλύτερη σημασία έχει η συνολική ισορροπία μεταξύ ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρών στη διατροφή και όχι η δαιμονοποίηση ενός συγκεκριμένου ελαίου.

Δείτε επίσης: Πρωτεΐνη και φυτικές ίνες: Τα 5 λάθη που κάνουμε όταν αγοράζουμε «υγιεινά» σνακ

Μύθος 2: Όλα τα επεξεργασμένα τρόφιμα προκαλούν φλεγμονή

Η λέξη «επεξεργασμένο» συχνά αντιμετωπίζεται ως συνώνυμο του «ανθυγιεινού». Ωστόσο, τεχνικά σχεδόν κάθε τρόφιμο που έχει υποστεί κάποια μορφή επεξεργασίας θεωρείται επεξεργασμένο, από το πλυμένο μαρούλι μέχρι τα κατεψυγμένα λαχανικά.

Αυτό που συνδέεται περισσότερο με τη φλεγμονή είναι η υπερκατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων που περιέχουν μεγάλες ποσότητες πρόσθετης ζάχαρης, αλατιού, επεξεργασμένων υδατανθράκων και κορεσμένων λιπαρών. Αντίθετα, πολλά τρόφιμα σε κονσέρβα ή συσκευασία, όπως τα όσπρια και τα ψάρια, μπορούν να αποτελέσουν θρεπτικές επιλογές στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής.

Μύθος 3: Οι ντομάτες και οι πατάτες πρέπει να αποφεύγονται

Οι ντομάτες, οι πιπεριές, οι πατάτες και οι μελιτζάνες ανήκουν στην οικογένεια των νυχτολούλουδων και συχνά κατηγορούνται ότι προκαλούν φλεγμονή.

Παρότι περιέχουν φυσικές ουσίες που ονομάζονται γλυκοαλκαλοειδή, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει λόγος να αποκλείονται από τη διατροφή των περισσότερων ανθρώπων. Αντίθετα, προσφέρουν σημαντικά θρεπτικά συστατικά, όπως βιταμίνη C, λυκοπένιο, β-καροτένιο και καψαϊκίνη, τα οποία συνδέονται με οφέλη για την υγεία. Η αποφυγή τους δικαιολογείται μόνο σε περιπτώσεις αλλεργίας ή ατομικής ευαισθησίας.

Μύθος 4: Τα γαλακτοκομικά είναι φλεγμονώδη

Ένας ακόμη διαδεδομένος ισχυρισμός είναι ότι το γάλα, το γιαούρτι και το τυρί προκαλούν φλεγμονή και πρέπει να αντικατασταθούν από φυτικές εναλλακτικές.

Στην πραγματικότητα, τα γαλακτοκομικά μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα μόνο σε άτομα με αλλεργία στο γάλα ή δυσανεξία στη λακτόζη. Για τον γενικό πληθυσμό δεν υπάρχουν ισχυρά στοιχεία που να δείχνουν ότι προκαλούν φλεγμονή. Αντίθετα, περιέχουν θρεπτικά συστατικά όπως ασβέστιο, βιταμίνη D, προβιοτικά και αντιοξειδωτικά, τα οποία φαίνεται να συμβάλλουν στη ρύθμιση των φλεγμονωδών διεργασιών του οργανισμού.

Επιπλέον, οι φυτικές εναλλακτικές δεν είναι πάντα πιο υγιεινές, καθώς ορισμένες περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα και λιγότερη πρωτεΐνη.

Δείτε επίσης: Τα ροφήματα με ζάχαρη συνδέονται με τον καρκίνο του στομάχου

Μύθος 5: Κάθε μορφή ζάχαρης προκαλεί φλεγμονή

Η ζάχαρη έχει αποκτήσει ιδιαίτερα αρνητική φήμη, όμως οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν είναι όλες οι πηγές ζάχαρης ίδιες.

Η υπερβολική κατανάλωση πρόσθετων σακχάρων συνδέεται πράγματι με αυξημένη φλεγμονή και υψηλότερο κίνδυνο παχυσαρκίας και καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Ωστόσο, τα φυσικά σάκχαρα που βρίσκονται στα φρούτα, τα λαχανικά και τα μη ζαχαρούχα γαλακτοκομικά συνοδεύονται από φυτικές ίνες, βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά, τα οποία συμβάλλουν στη συνολική υγεία και βοηθούν στον καλύτερο έλεγχο της φλεγμονής.

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η χρόνια φλεγμονή σχετίζεται περισσότερο με το συνολικό διατροφικό πρότυπο παρά με ένα μεμονωμένο τρόφιμο ή συστατικό.

Τι πραγματικά βοηθά στη μείωση της φλεγμονής;

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η αντιμετώπιση της χρόνιας φλεγμονής δεν βασίζεται σε «μαγικές» τροφές ή σε αυστηρές απαγορεύσεις. Αυτό που φαίνεται να κάνει τη μεγαλύτερη διαφορά είναι η συνολική ποιότητα της διατροφής και του τρόπου ζωής.

Ένα πρότυπο διατροφής που περιλαμβάνει άφθονα φρούτα και λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ψάρια, ξηρούς καρπούς και υγιεινά λιπαρά, όπως αυτά της μεσογειακής διατροφής, συνδέεται σταθερά με χαμηλότερα επίπεδα φλεγμονής και καλύτερη συνολική υγεία.

Η φλεγμονή είναι μια φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού και όχι ένας «εχθρός» που πρέπει να εξαλείψουμε. Αντί να αποκλείουμε ολόκληρες ομάδες τροφίμων βασιζόμενοι σε δημοφιλείς μύθους, είναι προτιμότερο να εστιάζουμε σε μια ισορροπημένη διατροφή και έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Η επιστήμη δείχνει ότι η συνολική εικόνα των καθημερινών μας συνηθειών έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από ένα μεμονωμένο τρόφιμο ή συστατικό.

Πηγή: EatingWell / Φωτογραφία iStock