YouTube: Ανακριβής η ενημέρωση για θέματα υγείας, ακόμα και από γιατρούς

Πολλά βίντεο για θέματα υγείας που αναρτώνται στο YouTube δεν παρέχουν αξιόπιστη πληροφόρηση, ακόμα και αν προέρχονται από γιατρούς, σύμφωνα με μία νέα μελέτη.

Εξετάζοντας 309 δημοφιλή βίντεο που αφορούσαν τον καρκίνο και τον διαβήτη, διαπίστωσαν πως λιγότερα από ένα στα πέντε περιείχαν πληροφορίες με ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση.

Αντιθέτως, τα δύο τρίτα είχαν χαμηλή, πολύ χαμηλή ή ανύπαρκτη τεκμηρίωση από επιστημονικά δεδομένα. Ακόμα πιο ανησυχητικό, όμως, είναι το γεγονός πως όσα είχαν την χαμηλότερη τεκμηρίωση προσέλκυαν συχνά περισσότερο το ενδιαφέρον των χρηστών.

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση JAMA Network Open. Όπως γράφουν οι ερευνητές, ολοένα περισσότεροι ενδιαφερόμενοι, ιδίως νέοι, σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν το YouTube για να ενημερώνονται για θέματα υγείας. Όπως όμως ισχύει με όλα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ουδείς ελέγχει αν όσα αναρτώνται έχουν επιστημονική βάση ή όχι.

Το κενό αυτό θέλησαν να καλύψουν με την έρευνά τους. Σε αυτήν αναζήτησαν στο YouTube βίντεο για τον διαβήτη και για τον καρκίνο, τα οποία είχαν αναρτήσει επαγγελματίες Υγείας. Οι επαγγελματίες μπορεί να ήταν γιατροί, φαρμακοποιοί, νοσηλευτές κ.λπ.

Κάθε βίντεο έπρεπε να έχει τουλάχιστον 10.000 θεάσεις για να συμπεριληφθεί στην ανάλυσή τους. Έπρεπε επίσης να διαρκεί τουλάχιστον 1 λεπτό και να περιέχει συγκεκριμένους ισχυρισμούς υγείας, όχι γενικές πληροφορίες.

Τα ευρήματα

Συνολικώς εντόπισαν 309 βίντεο που πληρούσαν τα κριτήριά τους. Κατά μέσον όρο είχαν πάνω από 164.000 θεάσεις το καθένα (κυμαίνονταν από σχεδόν 59.000 έως πάνω από 477.000).

Το 53% αφορούσαν θέματα που σχετίζονται με τον καρκίνο. Τα υπόλοιπα αφορούσαν θέματα που σχετίζονται με την διαχείριση και τη θεραπεία του διαβήτη. Το παλαιότερο βίντεο είχε δημοσιευθεί το 2018. Τα περισσότερα βίντεο (τα 233) τα είχαν αναρτήσει γιατροί. Η μέση διάρκειά τους ήταν 19 λεπτά.

Οι ερευνητές εξέτασαν το περιεχόμενό τους, διαπιστώνοντας με δυσάρεστη έκπληξη ότι το 62,5% περιείχαν αστήρικτους ισχυρισμούς. Μόλις τα 61 (ή ποσοστό 19,7%) παρείχαν ισχυρισμούς που είχαν ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση από κλινικές μελέτες.

Υπήρχαν επίσης 45 βίντεο (ποσοστό 14,6%) με μέτρια επιστημονική τεκμηρίωση και 10 (3,2%) με χαμηλή.

Δυστυχώς, όμως, τα ατεκμηρίωτα βίντεο ήταν αυτά που έβλεπαν περισσότερο οι χρήστες της πλατφόρμας. Στην πραγματικότητα, είχαν σχεδόν 35% περισσότερες θεάσεις απ’ ό,τι εκείνα με την υψηλή επιστημονική τεκμηρίωση.

Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι «υπάρχει σημαντικό έλλειμμα αξιοπιστίας στα βίντεο με ιατρικό περιεχόμενο (στο YouTube)», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Dr. EunKyo Kang, επίκουρη καθηγήτρια Δημοσίας Υγείας στην Μεταπτυχιακή Σχολή Επιστήμης & Πολιτικής του Καρκίνου του Εθνικού Κέντρου Καρκίνου (NCC-GCSP) της Νότιας Κορέας. «Και αυτό διότι γιατροί συχνά νομιμοποιούν ισχυρισμούς δίχως ισχυρή επιστημονική υποστήριξη».

Φωτογραφία: iStock