Βιταμίνη Β3: Ο «αφανής σύμμαχος» για την καρδιά, τον εγκέφαλο και τον μεταβολισμό

Η βιταμίνη Β3, γνωστή και ως νιασίνη, ανήκει στο σύμπλεγμα των βιταμινών Β και συμμετέχει σε εκατοντάδες βιοχημικές διεργασίες του οργανισμού. Είναι απαραίτητη, μεταξύ άλλων, για τη μετατροπή της τροφής σε ενέργεια, τη σωστή λειτουργία του νευρικού συστήματος και τη διατήρηση υγιούς δέρματος.

Τη βρίσκουμε σε τρόφιμα όπως το κοτόπουλο, η γαλοπούλα, τα ψάρια, τα όσπρια, οι ξηροί καρποί και τα δημητριακά ολικής άλεσης. Στις περισσότερες περιπτώσεις, μια ισορροπημένη διατροφή καλύπτει τις καθημερινές ανάγκες.

• Διαβάστε επίσης – Βιταμίνη Β3: Η νιασιναμίδη μπορεί να μειώσει κατά 14% τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στο δέρμα

Βιταμίνη Β3 – Η σχέση με την καρδιαγγειακή υγεία

Η νιασίνη είναι γνωστή εδώ και δεκαετίες για την επίδρασή της στα λιπίδια του αίματος. Σε υψηλές φαρμακευτικές δόσεις μπορεί να αυξήσει την HDL («καλή» χοληστερόλη) και να μειώσει τα τριγλυκερίδια.

Ωστόσο, οι νεότερες μελέτες έδειξαν ότι η χορήγηση νιασίνης σε άτομα που ήδη λαμβάνουν σύγχρονες θεραπείες για τη χοληστερόλη, δεν προσφέρει πάντα επιπλέον καρδιαγγειακό όφελος. Χαρακτηριστικό είναι το μεγάλο ερευνητικό πρόγραμμα HPS2-THRIVE, το οποίο δημοσιεύθηκε στο The New England Journal of Medicine και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η προσθήκη νιασίνης δεν μείωσε σημαντικά τα καρδιαγγειακά συμβάματα σε ασθενείς υψηλού κινδύνου.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η βιταμίνη Β3 δεν είναι χρήσιμη για την καρδιά. Σημαίνει όμως ότι η λήψη συμπληρωμάτων δεν πρέπει να γίνεται χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Ένα θρεπτικό συστατικό που ενδιαφέρει τους ερευνητές της γήρανσης

Το επιστημονικό ενδιαφέρον για τη βιταμίνη Β3 έχει αναζωπυρωθεί εξαιτίας της σχέσης της με το μόριο NAD+ (Nicotinamide Adenine Dinucleotide), το οποίο παίζει καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή ενέργειας και στην επιδιόρθωση των κυττάρων.

Με την πάροδο της ηλικίας τα επίπεδα του NAD+ μειώνονται, οπότε οι ερευνητές εξετάζουν κατά πόσο ορισμένες μορφές της βιταμίνης Β3, μπορούν να συμβάλουν στην αναπλήρωσή του.

Μπορεί να επηρεάζει και τη λειτουργία του εγκεφάλου;

Η βιταμίνη Β3 συμμετέχει σε μηχανισμούς που σχετίζονται με τη λειτουργία των νευρικών κυττάρων και την παραγωγή ενέργειας στον εγκέφαλο.

Για τον λόγο αυτό, επιστήμονες διερευνούν εάν η επαρκής πρόσληψή της μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας καθώς μεγαλώνουμε. Μέχρι στιγμής τα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά. Για παράδειγμα, μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Cell Metabolism, έδειξε ότι η ενίσχυση των επιπέδων NAD+ μπορεί να επηρεάζει θετικά τη λειτουργία των μιτοχονδρίων και τη νευρική υγεία σε πειραματικά μοντέλα. Να σημειωθεί όμως ότι δεν υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις που να δικαιολογούν τη λήψη συμπληρωμάτων για την πρόληψη νευροεκφυλιστικών νοσημάτων.

Πότε χρειάζεται προσοχή

Παρότι η βιταμίνη Β3 είναι απαραίτητη για την υγεία, οι μεγάλες δόσεις δεν είναι πάντα αθώες. Η υπερβολική λήψη συμπληρωμάτων μπορεί να προκαλέσει εξάψεις, ερυθρότητα στο δέρμα, γαστρεντερικές ενοχλήσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, προβλήματα στο ήπαρ.

Γι’ αυτό οι ειδικοί τονίζουν ότι η καλύτερη πηγή παραμένει η ισορροπημένη διατροφή. Τα συμπληρώματα έχουν θέση μόνο όταν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη ή διαπιστωμένη έλλειψη.

Τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε νιασίνη

• Συκώτι και μοσχάρι: Το μοσχαρίσιο συκώτι και ο μοσχαρίσιος κιμάς έχουν την υψηλότερη ποσότητα νιασίνης.
• Γαλοπούλα και κοτόπουλο: Μια μερίδα φιλέτο γαλοπούλα ή μία μερίδα στήθος κοτόπουλου περιέχουν περισσότερο από το 60% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης της βιταμίνης.
• Ψάρια: Ο τόνος περιέχει 21,9 mg βιταμίνη Β3, ενώ ο σολωμός καλύπτει σχεδόν το 50% της αναγκαίας ημερήσιας πρόσληψης.
• Ρύζι: Ένα φλιτζάνι μαγειρεμένο καστανό ρύζι περιέχει το 33% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης σε βιταμίνη Β3.
• Φιστίκια: Μόλις μια χούφτα ξηρά καβουρδισμένα φιστίκια περιέχει 4,3 mg νιασίνης.
• Πατάτες: Μία μέτρια ψητή πατάτα περιέχει το 14% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης.

Το συμπέρασμα

Η βιταμίνη Β3 συμμετέχει σε κρίσιμες λειτουργίες του οργανισμού και βρίσκεται στο επίκεντρο ερευνών που αφορούν την καρδιαγγειακή υγεία, τον μεταβολισμό και τη γήρανση. Παρότι τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, οι ειδικοί συμφωνούν ότι η επιστήμη δεν έχει ακόμη δώσει όλες τις απαντήσεις. Μέχρι τότε, η ποικιλία στη διατροφή παραμένει ο ασφαλέστερος τρόπος για να εξασφαλίζουμε επαρκή πρόσληψη της πολύτιμης αυτής βιταμίνης.

Φωτογραφία: istock