Το έντονο κρύο επηρεάζει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα – Τι πρέπει να ξέρουμε

Όταν το θέμα είναι η ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα, οι περισσότεροι σκέφτονται τον ρόλο της διατροφής και των φαρμάκων. Ωστόσο υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που παίζουν ρόλο, με τις καιρικές συνθήκες όπως το ψύχος να είναι πολύ σημαντικές.

«Το έντονο κρύο μπορεί να αλλάξει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα», αναφέρει η ενδοκρινολόγος Dr. Komal Patil-Sisodia, από το Νοσοκομείο Evergreen στην Ουάσινγκτον. «Εάν κάποιος έχει διαγνωσθεί με σακχαρώδη διαβήτη, πρέπει να έχει κατά νου μία στρατηγική για να το αντιμετωπίσει και να διαφυλάξει την υγεία του».

Το σάκχαρο (ή γλυκόζη) είναι η κύρια πηγή ενέργειας του οργανισμού. Για να διατηρείται εντός των φυσιολογικών ορίων πρέπει να μην γίνεται συνεχής υπερκατανάλωση τροφίμων πλουσίων σε υδατάνθρακες που αυξάνουν τα επίπεδά του. Απαραίτητο είναι ακόμα να παράγει ο οργανισμός αρκετή ινσουλίνη για να το διασπά, καθώς και να αξιοποιεί επαρκώς αυτήν που παράγει.

Το ψύχος, όμως, προκαλεί στρες στον οργανισμό, ο οποίος αντιδρά εκκρίνοντας ορμόνες (π.χ. κορτιζόλη) για να διεγείρει την παραγωγή ενέργειας. Αυτό επιτυγχάνεται με δύο τρόπους:

• Οι ορμόνες του στρες αφ’ ενός διεγείρουν το ήπαρ για να αυξήσει την παραγωγή και έκκριση του σακχάρου
• Αφ’ ετέρου μειώνουν την παραγωγή ινσουλίνης, ώστε να εξασφαλίσουν την παραμονή του σακχάρου στο αίμα.

Το αποτέλεσμα της συνδυασμένης δράσης είναι να αυξάνονται τα επίπεδα του σακχάρου και έτσι η ενέργεια του οργανισμού. Ειδικά στους πάσχοντες από διαβήτη, οι οποίοι χρησιμοποιούν ινσουλίνη για να ρυθμίσουν το σάκχαρό τους, το ψύχος επιβραδύνει επιπροσθέτως την απορρόφησή της από τον οργανισμό.

«Το έντονο κρύο επηρεάζει την απορρόφηση της ινσουλίνης, επειδή μειώνει την θερμοκρασία στο δέρμα», εξηγεί η Dr. Rachel Pessah-Pollack, καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας, Διαβήτη & Μεταβολισμού στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης.

Και κίνδυνος υπογλυκαιμίας

Παραδόξως, όμως, το ψύχος αυξάνει και τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας, δηλαδή χαμηλών επιπέδων σακχάρου, προσθέτει. Αυτό παρατηρείται κυρίως:

• Σε όσους δεν πάσχουν από διαβήτη
• Στους ασθενείς με τύπου 2 διαβήτη οι οποίοι δεν λαμβάνουν ινσουλίνη

Όπως εξηγεί η Dr. Pessah-Pollack, όταν κάνει πολύ κρύο, ο ανθρώπινος οργανισμός εντείνει τη χρήση του σακχάρου. Έτσι μπορεί να μειωθούν γρήγορα τα επίπεδά του και να αναπτυχθεί υπογλυκαιμία. Αυτή είναι πιθανότερη όταν λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών, ο ασθενής δεν αντιλαμβάνεται τα προειδοποιητικά συμπτώματά της, όπως η αίσθηση ότι κάνει κρύο και τα μουδιάσματα σε ορισμένα σημεία του σώματος.

Μία άλλη συνέπεια που έχει το ψύχος είναι ότι ευνοεί τις συμπεριφορές που δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες και για σημαντική αύξηση των επιπέδων σακχάρου (υπεργλυκαιμία). Οι περισσότεροι άνθρωποι, π.χ., αρχίζουν να καταναλώνουν περισσότερες τροφές πλούσιες σε υδατάνθρακες. Ταυτοχρόνως μειώνουν τις κοπιώδεις δραστηριότητες. Οι αλλαγές αυτές μπορεί να αυξήσουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

«Η μείωση της σωματικής δραστηριότητας καθιστά τον οργανισμό λιγότερο ευαίσθητο στην ινσουλίνη. Έτσι μπορεί να αυξηθεί ακόμα περισσότερο η γλυκόζη αίματος (δηλαδή το σάκχαρο)», διευκρινίζει η Dr. Patil-Sisodia.

Τι μπορείτε να κάνετε

Και οι δύο ειδικοί συμφωνούν πως το πιο σημαντικό για όσους πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη είναι να μετρούν πιο συχνά το σάκχαρό τους απ’ όσο συνήθως όσο διαρκεί το ψύχος. Με αυτό τον τρόπο θα αντιληφθούν εγκαίρως τις διακυμάνσεις του και πώς τους επηρεάζει ο καιρός. Πόσο μάλλον που ο αντίκτυπός του δεν είναι ο ίδιος σε όλους τους ασθενείς.

Όλοι εξ άλλου, ακόμα κι αν δεν έχουν διαβήτη, πρέπει να προσπαθούν να τρέφονται υγιεινά και να αυξάνουν την κινητικότητά τους στους κλειστούς χώρους.

Σημαντικό είναι επίσης να ντυνόμαστε σε στοιβάδες, για να μειώνεται η αντίδραση του οργανισμού στο στρες που του προκαλεί το κρύο, τονίζει η Dr. Patil-Sisodia. Είναι προτιμότερο να φοράμε τρία ρούχα για να ζεσταθούμε, παρά ένα χοντρό πουλόβερ, τονίζει.

Ειδικά οι διαβητικοί ασθενείς που λαμβάνουν ινσουλίνη, πρέπει να προσέχουν και τις θερμοκρασίες συντήρησης του φαρμάκου και των αναλωσίμων τους. Η ινσουλίνη δεν πρέπει να εκτίθεται σε θερμοκρασίες κατάψυξης, ενώ ο μετρητής σακχάρου μπορεί να μην παρέχει ακριβείς μετρήσεις αν εκτεθεί σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.

Φωτογραφία: iStock