Το παγκόσμιο εμπόριο άγριων ζώων τροφοδοτεί την εξάπλωση ασθενειών στους ανθρώπους

Το παγκόσμιο εμπόριο άγριων ζώων ευνοεί την εξάπλωση ασθενειών από τα ζώα στους ανθρώπους, προειδοποιεί διεθνής ομάδα επιστημόνων.

Τα ζωντανά ζώα και τα προϊόντα τους που πουλήθηκαν στις διεθνείς αγορές άγριας ζωής τις τέσσερις τελευταίες δεκαετίες, είχαν 50% περισσότερες πιθανότητες να μοιραστούν τα παθογόνα που έφεραν με τους ανθρώπους, σε σύγκριση με τα ζώα που δεν χρησιμοποιήθηκαν ποτέ στο παγκόσμιο εμπόριο.

Μάλιστα όσο περισσότερο αποτέλεσαν τα άγρια ζώα αντικείμενο εμπορίου, τόσο περισσότερα παθογόνα αντάλλαξαν με τους ανθρώπους.

Τα ευρήματα αυτά βασίζονται σε έρευνα χιλιάδων ειδών άγριων θηλαστικών, τα οποία αποτέλεσαν αντικείμενο εμπορίου τα τελευταία 40 χρόνια.

Η εξάπλωση των ζωονόσων στους ανθρώπους αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του παγκόσμιου εμπορίου άγριας ζωής, λένε οι ερευνητές. Ωστόσο οι αγορές ζωντανών ζώων και το παράνομο εμπόριο άγριων ζώων εντείνει τους κινδύνους.

«Δεν υπάρχει ασφαλές εμπόριο», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Dr. Jérôme  Gippet, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Οικολογίας & Εξέλιξης του Πανεπιστημίου της Λωζάννης, στην Ελβετία. «Όσο θα εμπορευόμαστε άγρια ζώα, θα εκθέτουμε τον εαυτό μας στον κίνδυνο αυτό».

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση Science. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, το παγκόσμιο εμπόριο άγριας ζωής είναι μία τεράστια βιομηχανία. Συμπεριλαμβάνει πώληση κρέατος, γούνας, εξωτικών κατοικιδίων, ζώων για πειράματα και πολλά άλλα.

Τα ζώα, όμως, φέρουν πολλούς παθογόνους μικροοργανισμούς. Μερικοί από τους πιο γνωστούς είναι ο ιός Έμπολα, ο ιός που προκαλεί τη νόσο mpox (πρώην ευλογιά των πιθήκων) και το βακτήριο σαλμονέλλα. Όλοι αυτοί οι ιοί μπορεί να περάσουν από τα ζώα στους ανθρώπους.

Πολυάριθμες εξάρσεις νόσων σε ανθρώπους έχουν συσχετισθεί με το εμπόριο άγριας ζωή. Ακόμα και ο κορωνοϊός που προκαλεί την COVID-19 πέρασε για πρώτη φορά στους ανθρώπους σε μία αγορά ζωντανών ζώων στην πόλη Wuhan της Κίνας.

Η νέα έρευνα

Τέτοιου είδους μεμονωμένα περιστατικά έχουν κατ’ επανάληψιν αναφερθεί. Έως τώρα όμως δεν υπήρχαν επαρκή συγκεντρωτικά δεδομένα για τον ακριβή αντίκτυπο που έχει το εμπόριο της άγριας ζωής.

Για να καλύψουν αυτό το κενό, οι ερευνητές έκαναν αναζητήσεις σε αρκετές μεγάλες διεθνείς βάσεις δεδομένων στις οποίες καταγράφονται οι νόμιμες εισαγωγές ζώων και οι κατασχέσεις των παράνομων.

Συνολικώς εντόπισαν 2.097 είδη άγριων θηλαστικών τα οποία αποτέλεσαν αντικείμενο εμπορίου τις τελευταίες δεκαετίες. Τα ζώα αυτά αντιστοιχούν στο περίπου ένα τέταρτο των θηλαστικών του πλανήτη.

Στη συνέχεια, οι ερευνητές στράφηκαν σε μία βάση δεδομένων όπου καταγράφονται οι παθογόνοι μικροοργανισμοί που φέρει κάθε ζώο. Όπως διαπίστωσαν, από τα 2.079 εμπορεύσιμα είδη, το 41% μοιράζονταν τουλάχιστον ένα παθογόνο με τους ανθρώπους.

Το αντίστοιχο ποσοστό στα ζώα που δεν εμπορεύονται οι άνθρωποι ήταν μόλις 6,4%. Αφού οι ερευνητές συνεκτίμησαν άλλους συμβάλλοντες παράγοντες, όπως η κατανάλωση και η προέλευση, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα άγρια ζώα που πωλούν οι άνθρωποι είναι 50% πιθανότερο να φέρουν κάποιον ιό, βακτήριο ή μύκητα που θα τους τον μεταδώσουν.

Η νέα έρευνα έδειξε ακόμα πως κάθε 10 χρόνια που συνεχίζεται το εμπόριο ενός άγριου είδους ζώου, μεταδίδεται στους ανθρώπους ακόμα ένα παθογόνο. Άλλα από αυτά τα παθογόνα είχαν ήδη την ικανότητα να μολύνουν ανθρώπους και άλλα εξελίχθηκαν λόγω του εμπορίου ώστε να μεταπηδήσουν σε νέο ζωικό είδος.

Υπάρχει επίσης περίπτωση να περνούν και οι άνθρωποι τα δικά τους παθογόνα στα ζώα. Παραδείγματος χάριν, κατ’ επανάληψιν έχουν μολυνθεί άγρια ελάφια από τους ανθρώπους με τον κορωνοϊό που προκαλεί την COVID-19.

Πρακτικά όλ’ αυτά σημαίνουν πως «όσο περισσότερα ζώα εμπορευόμαστε, τόσο περισσότερες ευκαιρίες έχουν να μας μεταδώσουν τους μικροοργανισμούς τους», τόνισε ο Dr. Gippet.

Φωτογραφία: istock