Τα αναμμένα τζάκια δημιουργούν επικίνδυνη ατμοσφαιρική ρύπανση τον χειμώνα

Η φωτιά που καίει στο τζάκι δημιουργεί ένα αίσθημα θαλπωρής και ζεστασιάς στο σπίτι. Για το περιβάλλον όμως τα ξύλα που καίγονται αποτελούν πηγή επικίνδυνης ατμοσφαιρικής ρύπανσης, αναφέρουν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Northwestern, στο Ιλινόι.

Όπως διαπίστωσαν σε νέα μελέτη, τα ξύλα που καίγονται στα οικιακά τζάκια των ΗΠΑ ευθύνονται για περισσότερο από το ένα πέμπτο της έκθεσης σε επικίνδυνους ρύπους τον χειμώνα.

Οι ρύποι αυτοί είναι τα μικροσκοπικά αιωρούμενα σωματίδια PM2,5. Έχουν διάμετρο κάτω από 2,5 μικρόμετρα και εισδύουν βαθιά μέσα στους πνεύμονες. Από εκεί εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος και μέσω αυτής φθάνουν σε όλο το σώμα. Η εισπνοή τους έχει σχετισθεί με σοβαρά νοσήματα, όπως η καρδιοπάθεια και η πνευμονοπάθεια. Σχετίζονται επίσης με πρόωρο θάνατο.

Το μικρόμετρο (λέγεται και μικρόν) είναι μονάδα μέτρησης μήκους. Ισούται με ένα εκατομμυριοστό του μέτρου.

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύονται στην επιστημονική επιθεώρηση Science Advances. Όπως γράφουν οι επιστήμονες, στις ΗΠΑ το 2% των σπιτιών χρησιμοποιούν ξύλα ως μέσον θέρμανσης. Ωστόσο το 2023 η καύση τους προκάλεσε το σχεδόν 28% των εκπομπών των PM2,5.

Στη νέα μελέτη, οι επιστήμονες υπολόγισαν ότι ειδικά τον χειμώνα, τα ξύλα που καίγονται στα τζάκια των σπιτιών συνέβαλλαν με 2,43 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα στην μέση συγκέντρωση των PM2,5 στον αέρα. Η συγκέντρωση αυτή αντιστοιχεί στο 21,9% της συνολικής.

Οι ερευνητές υπολόγισαν ακόμα ότι αυτή η ρύπανση  σχετίζεται με σχεδόν 8.600 πρόωρους θανάτους τον χρόνο. Παραδόξως, η πλειονότητα των ανθρώπων που πλήττονται από αυτήν δεν κατοικούν στην επαρχία, αλλά στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Η πρακτική σημασία

Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι αν μειωθούν οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν τα ξύλα ως μέσον θέρμανσης, θα μειωθεί αισθητά και η ατμοσφαιρική ρύπανση, λένε οι ερευνητές. Αυτό θα παράσχει σημαντικά οφέλη και θα σωθούν πολλές ζωές.

«Η μακροχρόνια έκθεση στα μικροσκοπικά αιωρούμενα σωματίδια σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Dr. Kyan Shlipak, από την Ερευνητική Ομάδα Κλιματικής Αλλαγής (CCRG) του Πανεπιστημίου Northwestern.

Όπως εξήγησε, μελέτες έχουν δείξει κατ’ επανάληψιν ότι αυτού του είδους η έκθεση αυξάνει τον κίνδυνο θανάτου. «Η μελέτη μας δείχνει ότι ένας τρόπος για να περιορισθεί, είναι να μειωθεί η οικιακή καύση ξυλείας», τόνισε. «Η χρήση εναλλακτικών συσκευών θέρμανσης θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στη συγκέντρωση των σωματιδίων στον αέρα».

«Ακούμε συχνά για τις επιπτώσεις από τις φωτιές στα δάση, αλλά όχι για τις συνέπειες από τα ξύλα που καίγονται στα τζάκια των σπιτιών. Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, ξύλα καίγονται», επισήμανε ο επιβλέπων ερευνητής Dr. Daniel Horton, αναπληρωτής καθηγητής Επιστημών Γης και Περιβάλλοντος και επικεφαλής της CCRG στο Northwestern.

«Ωστόσο μόνον μικρός αριθμός σπιτιών έχει ανάγκη την καύση ξύλων για θέρμανση. Επομένως, η διευκόλυνση της μετάβασης σε πιο καθαρές πηγές θερμότητας θα ωφελήσει σημαντικά την ποιότητα του αέρα», κατέληξε.

Φωτογραφία: iStock