Σκολίωση: Οι πιο συχνοί μύθοι – Τι πρέπει να γνωρίζουν γονείς και έφηβοι

Η σκολίωση είναι μία τρισδιάστατη παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης, η οποία χαρακτηρίζεται από πλάγια κύρτωση και στροφή των σπονδύλων. Δεν πρόκειται μόνο για αισθητικό ζήτημα, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής.

Όπως εξηγεί ο δρ Κωνσταντίνος Σταραντζής, χειρουργός σπονδυλικής στήλης, διευθυντής του Τμήματος Σπονδυλικής Στήλης και Σκολίωσης στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών και επιστημονικός διευθυντής της Osteon Orthopedic & Spine Clinic, η συχνότερη μορφή είναι η ιδιοπαθής σκολίωση, η οποία εμφανίζεται κυρίως στην εφηβεία και έχει άγνωστη ή πολυπαραγοντική αιτιολογία.

• Διαβάστε επίσης – Σκολίωση και κύφωση: Τα πλεονεκτήματα της ρομποτικής χειρουργικής – Ακρίβεια, ασφάλεια, αποτελεσματικότητα

Η αβεβαιότητα γύρω από τα αίτιά της έχει συμβάλει στη δημιουργία πολλών μύθων που εξακολουθούν να κυκλοφορούν μέχρι σήμερα.

Μύθος: Η κακή στάση σώματος προκαλεί σκολίωση

Πρόκειται ίσως για τη συνηθέστερη παρανόηση. Η κακή στάση σώματος, το σκύψιμο στο θρανίο ή οι ώρες μπροστά στον υπολογιστή δεν προκαλούν δομική σκολίωση.

Η ιδιοπαθής σκολίωση δεν διορθώνεται απλώς με το να «σταθεί κάποιος ίσια». Αντίθετα, η κακή στάση μπορεί να σχετίζεται με τη λεγόμενη λειτουργική σκολίωση, μια προσωρινή κατάσταση που συνήθως υποχωρεί όταν το άτομο ξαπλώσει ή αλλάξει θέση.

Μύθος: Η σκολίωση προκαλεί πάντα πόνο

Στα παιδιά και τους εφήβους η σκολίωση είναι συνήθως ανώδυνη. Για τον λόγο αυτό η έγκαιρη διάγνωση έχει ιδιαίτερη σημασία.

Ο πόνος εμφανίζεται συχνότερα στους ενήλικες, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις ή αρθρίτιδα. Μάλιστα, το μέγεθος της καμπύλης δεν συνδέεται πάντα με την ένταση των συμπτωμάτων. Κάποιοι άνθρωποι με μεγάλη παραμόρφωση μπορεί να μην έχουν σχεδόν καμία ενόχληση, ενώ άλλοι με μικρότερη καμπύλη να αντιμετωπίζουν δυσφορία.

Μύθος: Η σκολίωση αφορά μόνο παιδιά και εφήβους

Αν και η ιδιοπαθής σκολίωση εμφανίζεται κυρίως στην εφηβεία, η πάθηση μπορεί να παρουσιαστεί σε κάθε ηλικία. Στους μεγαλύτερους ενήλικες συναντάται συχνά η εκφυλιστική σκολίωση, η οποία σχετίζεται με τη φυσιολογική φθορά της σπονδυλικής στήλης, την αρθρίτιδα, τη δισκοπάθεια ή την οστεοπόρωση.

Μύθος: Η αναμονή είναι πάντα η καλύτερη επιλογή

Η λογική του «περιμένουμε να δούμε πώς θα εξελιχθεί» δεν είναι πάντα η σωστή προσέγγιση. Σήμερα η έμφαση δίνεται στην έγκαιρη διάγνωση και στην εξατομικευμένη αντιμετώπιση. Όταν χρειάζεται, η χρήση ειδικού κηδεμόνα και εξειδικευμένων ασκήσεων μπορεί να περιορίσει την εξέλιξη της παραμόρφωσης και να μειώσει την πιθανότητα χειρουργικής επέμβασης στο μέλλον.

Μύθος: Η φυσικοθεραπεία από μόνη της διορθώνει τη σκολίωση

Η φυσικοθεραπεία αποτελεί σημαντικό μέρος της αντιμετώπισης, καθώς βελτιώνει τη λειτουργικότητα, την κινητικότητα και τη συνολική φυσική κατάσταση του ασθενούς.

Ωστόσο, σύμφωνα με τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, οι γενικές ασκήσεις, οι μαλάξεις ή οι τεχνικές κινητοποίησης δεν φαίνεται να μειώνουν από μόνες τους τη γωνία της σκολίωσης. Οι πιο τεκμηριωμένες μη χειρουργικές παρεμβάσεις παραμένουν οι ειδικοί ορθοπεδικοί κηδεμόνες και τα εξειδικευμένα προγράμματα ασκήσεων για σκολίωση.

Μύθος: Τα άτομα με σκολίωση δεν πρέπει να αθλούνται

Στην πραγματικότητα ισχύει το αντίθετο. Η σωματική δραστηριότητα βοηθά στη διατήρηση της καλής λειτουργίας της σπονδυλικής στήλης και στη συνολική υγεία. Δραστηριότητες όπως το περπάτημα, η κολύμβηση, η πεζοπορία και ο χορός θεωρούνται συνήθως ασφαλείς. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν η σκολίωση είναι σοβαρή ή βρίσκεται σε φάση θεραπείας, απαιτείται προηγουμένως η καθοδήγηση του θεράποντα ιατρού.

Μύθος: Η σκολίωση οδηγεί αναπόφευκτα σε χειρουργείο

Η συντριπτική πλειονότητα των ασθενών δεν θα χρειαστεί ποτέ χειρουργική επέμβαση. Η θεραπεία εξαρτάται από την ηλικία, τη γωνία Cobb και το στάδιο ανάπτυξης του σκελετού. Οι περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται επιτυχώς με συντηρητικές μεθόδους, ενώ η χειρουργική θεραπεία επιλέγεται μόνο σε σοβαρές παραμορφώσεις ή όταν υπάρχει υψηλός κίνδυνος επιδείνωσης.

Γιατί η έγκαιρη διάγνωση είναι σημαντική

Σύμφωνα με τον δρ Σταραντζή, πολλοί ακόμη μύθοι εξακολουθούν να συνοδεύουν τη σκολίωση, όπως ότι αφορά μόνο τα κορίτσια, ότι εμποδίζει μια γυναίκα να αποκτήσει παιδιά ή ότι μπορεί να διαγνωστεί μόνο με μια απλή κλινική εξέταση.

Η σωστή ενημέρωση είναι καθοριστική, καθώς οι λανθασμένες αντιλήψεις μπορεί να καθυστερήσουν τη διάγνωση και την κατάλληλη θεραπευτική παρέμβαση. Για τον λόγο αυτό, κάθε ύποπτη αλλαγή στη στάση του σώματος ή στην ευθυγράμμιση της πλάτης θα πρέπει να αξιολογείται από ειδικό.

Φωτογραφία: istock