Πρόωρη εμμηνόπαυση: Παλιό φάρμακο για τον καρκίνο μπορεί να αποκαθιστά τη γονιμότητα

Ένα φάρμακο για τον καρκίνο, που διατίθεται ευρέως εδώ και δεκαετίες, μπορεί να αποκαθιστά τη γονιμότητα γυναικών με πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια, σύμφωνα με μία νέα, μικρή μελέτη.

Η διαταραχή αυτή συνήθως οδηγεί στην πρόωρη εμμηνόπαυση και την υπογονιμότητα. Ωστόσο τρεις στις 10 γυναίκες που έλαβαν το φάρμακο ριτουξιμάμπη (rituximab) απέκτησαν υγιή μωρά.

Η ριτουξιμάμπη είναι ένα φάρμακο που εγκρίθηκε το 1997 για την αντιμετώπιση αιματολογικών κακοηθειών, όπως το μη Χότζκιν (non-Hodgkin) λέμφωμα. Αργότερα εγκρίθηκε και για αυτοάνοσες παθήσεις, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα.

Η πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια είναι η διακοπή της λειτουργίας των ωοθηκών που παρατηρείται στις ηλικίες κάτω των 40 ετών. Στο 90% των περιπτώσεων η αιτία της είναι άγνωστη.

Υπολογίζεται ότι προσβάλλει 1 στις 1.000 γυναίκες ηλικίας κάτω των 30 ετών και 1 στις 100 στις ηλικίες 30-39 ετών.

Η νέα μελέτη διεξήχθη σε 10 νεαρές γυναίκες, οι οποίες εκδήλωσαν αυτοάνοση πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια. Κατ’ αυτήν, το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται λανθασμένα και καταστρέφει τις ωοθήκες.

Η νέα μελέτη δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση NEJM Evidence. Όπως γράφουν οι ερευνητές, οι εθελόντριές τους είχαν ηλικία 18 έως 35 ετών. Όλες υποβλήθηκαν δύο φορές σε ορμονική διέγερση των ωοθηκών τους.

Η πρώτη φορά ήταν πριν κάνουν θεραπεία με το φάρμακο ριτουξιμάμπη. Η δεύτερη τέσσερις έως έξι μήνες μετά από αυτή τη θεραπεία.

Η ορμονική διέγερση των ωοθηκών συνίσταται σε καθημερινές εγχύσεις ορμονών για να ενθαρρυνθούν οι ωοθήκες να παραγάγουν πολλαπλά ώριμα ωάρια.

Τα ευρήματα

Όπως έδειξαν τα ευρήματα της μελέτης, πριν από την θεραπεία με το φάρμακο καμία εθελόντρια δεν ανταποκρίθηκε στην ορμονική διέγερση των ωοθηκών. Μετά τη θεραπεία, όμως, οι 6 στις 10 ανέπτυξαν ωοθυλάκια, από τα οποία κατέστη εφικτή η λήψη ωαρίων.

«Το εύρημα αυτό υποδηλώνει πως πολλές ασθενείς με πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια εξακολουθούν να διαθέτουν ωοθυλάκια», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Dr. Angelica Lindén Hirschberg, καθηγήτρια Μαιευτικής & Γυναικολογίας στο ακαδημαϊκό Karolinska Institutet στη Σουηδία.

«Αυτά μπορούν να ενεργοποιηθούν, εάν κατασταλεί η αυτοάνοση διεργασία που προκαλεί την ωοθηκική ανεπάρκεια», πρόσθεσε.

Σε πέντε από τις εθελόντριες της μελέτης, τα ώριμα ωάρια καταψύχθηκαν ή γονιμοποιήθηκαν. Οι τρεις υποβλήθηκαν αργότερα σε εξωσωματική γονιμοποίηση και γέννησαν υγιή μωρά.

Για λόγους ασφαλείας, η μεταφορά των εμβρύων έγινε αφού πέρασε τουλάχιστον 1 χρόνος μετά τη θεραπεία με τη ριτουξιμάμπη.

Οι ερευνητές προγραμματίζουν τώρα μεγαλύτερες μελέτες για να επαληθεύσουν τα ευρήματά τους και να εξετάσουν καλύτερα την ασφάλεια της μεθόδου.

Φωτογραφία: iStock