ΠΟΥ: Θα διπλασιαστούν τα κρούσματα καρκίνου τα επόμενα 25 χρόνια, αλλά 1 στα 4 μπορούν να αποφευχθούν

Ο καρκίνος επηρεάζει εκατομμύρια οικογένειες σε όλο τον κόσμο, κοστίζοντας καθημερινά περισσότερες από 26.000 ζωές, αναφέρει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ). Ωστόσο δεν έχουμε δει ακόμα τα χειρότερα από αυτόν, εκτιμά. Εκτός κι αν αλλάξουμε ορισμένες συνήθειες του τρόπου ζωής.

Σύμφωνα με νέα έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα, έως το 2050 τα ετήσια κρούσματά του θα διπλασιασθούν σχεδόν, εάν δεν γίνει κάτι δραστικό ώστε να αλλάξουν οι σημερινές τάσεις. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι από τα 20,6 εκατομμύρια νέα περιστατικά που καταγράφονται ετησίως, θα φθάσουν στα 35 εκατομμύρια τα επόμενα 25 χρόνια.

Για να αντιστραφεί αυτή η τάση απαιτούνται ουσιώδεις αλλαγές, τονίζει ο ΠΟΥ. Μία από τις σημαντικότερες είναι η έμφαση στην πρόληψη, δεδομένου ότι το 40% των περιστατικών θα μπορούσαν να αποτραπούν αν όλοι ζούσαμε υγιεινά.

Τη νέα έκθεση για τον καρκίνου δημιούργησε από κοινού ο ΠΟΥ με την Διεθνή Υπηρεσία Έρευνας του Καρκίνου (IARC). Σε αυτήν παρατίθεται όλη η πρόοδος που έχει επιτευχθεί σε βασικούς τομείς, όπως η διάγνωση και η θεραπεία. Αποκαλύπτονται όμως και επίμονες και εντεινόμενες ανισότητες όσον αφορά την πρόσβαση στην πρόληψη, τη διάγνωση, τη θεραπεία και την υποστηρικτική φροντίδα.

Οι ανισότητες αυτές στερούν από εκατομμύρια ανθρώπους στον πλανήτη τις σωτήριες υπηρεσίες που χρειάζονται. Ο καρκίνος του μαστού είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ανισοτήτων:

• Στις εύπορες χώρες επιζεί το 87% των γυναικών που διαγιγνώσκονται με αυτόν
• Στις αναπτυσσόμενες χώρες επιζεί το μόλις 42% των ασθενών

Επιπλέον, λιγότερες από μία στις τρεις χώρες έχουν προς το παρόν την ογκολογική φροντίδα ενταγμένη στην καθολική υγειονομική ασφάλιση.

«Ο καρκίνος είναι μία βαθιά προσωπική νόσος που μας αγγίζει σχεδόν όλους. Το αν θα τον νικήσει κάποιος, όμως, δεν θα έπρεπε να εξαρτάται από το πού γεννήθηκε ή ποιο είναι το εισόδημά του», δήλωσε ο Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, γενικός διευθυντής του ΠΟΥ.

«Οι ανισότητες που καταγράφει η έκθεσή μας δεν είναι αναπόφευκτες. Αποτελούν την συνέπεια επιλογών και μπορούν να αντιστραφούν μέσω πιο ισχυρής και ενιαίας δράσης», πρόσθεσε.

Πάνω από 1 στις 4 πιθανότητες

Ο καρκίνος είναι μία από τις μεγαλύτερες απειλές της υγείας μας. Ο ΠΟΥ υπολογίζει ότι κάθε κάτοικος του πλανήτη έχει σχεδόν 1 στις 5 πιθανότητες να τον αναπτύξει από τη στιγμή που γεννιέται έως τα 74 του χρόνια. Σε ποσοστό οι πιθανότητες αυτές είναι 19,8%.

Ωστόσο το ποσοστό παρουσιάζει μεγάλη διακύμανση μεταξύ προηγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών. Είναι πολύ υψηλότερο στα προηγμένα κράτη, όπου υπάρχει και πολύ μεγαλύτερο προσδόκιμο επιβιώσεως. Έτσι, στη Δύση όπου ανήκει και η χώρα μας, οι πιθανότητες εκδήλωσης της νόσου κάποια στιγμή στη ζωή είναι 27,6%. Ή αλλιώς περισσότερες από 1 στις 4.

Στα αναπτυσσόμενα κράτη είναι πολύ λιγότερες – μόλις 12%, αφού ούτε διάγουν καθιστική ζωή, καπνίζοντας, τρώγοντας πρόχειρα φαγητά και πίνοντας, ούτε έχουν αρκετά υψηλό προσδόκιμο ζωής.

Η νέα έκθεση αποκαλύπτει επίσης ότι ο καρκίνος είναι και μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες. Η πρώτη έρευνα που πραγματοποίησε για τις επιπτώσεις της νόσου, αποκαλύπτει ότι:

• Το τουλάχιστον 45% των οικογενειών αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες εξαιτίας του
• Περισσότερες από τις μισές οικογένειες αναφέρουν προβλήματα ψυχικής Υγείας
• Σχεδόν όλοι οι φροντιστές των ασθενών αναφέρουν σημαντική ψυχική πίεση

Που καταγράφονται τα περισσότερα κρούσματα

Ο καρκίνος δεν προσβάλλει όλες τις ηπείρους εξίσου. Σε απόλυτους αριθμούς, προκαλεί όπως προαναφέρθηκε 20,6 εκατομμύρια νέα κρούσματα ετησίως. Καταγράφονται επίσης 9,7 εκατομμύρια θάνατοι τον χρόνο.

Τα περισσότερα κρούσματα (50,7% του συνόλου) και θάνατοι (56,5%) καταγράφονται στην Ασία. Το γεγονός αυτό ανακλά τον τεράστιο πληθυσμό της περιοχής, εξηγεί ο ΠΟΥ.

Η Ευρώπη έχει δυσανάλογο υψηλό φορτίο, αν αναλογιστεί κανείς πως αντιπροσωπεύει το μόλις 9% του παγκόσμιου πληθυσμού. Σε αυτήν καταγράφεται:

• Το 21% των νέων κρουσμάτων ετησίως
• Το 20% των νέων θανάτων

Σημαντική επιβάρυνση έχει και η Βόρειος Αμερική, με 11% των ετήσιων κρουσμάτων και 7,4% των θανάτων.

Σημαντικό ποσοστό πρόωρων θανάτων

Η νέα έκθεση του ΠΟΥ αποκαλύπτει επίσης ότι ο καρκίνος κοστίζει πρόωρα τη ζωή σε εκατομμύρια ανθρώπους. Από τους ετήσιους θανάτους, σχεδόν οι μισοί (4,8 εκατομμύρια ετησίως) καταγράφονται σε ανθρώπους ηλικίας 30 έως 69 ετών.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι σχεδόν 1 στους 9 άνδρες και 1 στις 13 γυναίκες θα πεθάνουν πρόωρα από καρκίνο.

Στην πραγματικότητα, ο καρκίνος αποτελεί την κύρια αιτία πρόωρου θανάτου σε 41 χώρες του κόσμου. Σε άλλες 37 χώρες είναι η δεύτερη κυριότερη αιτία πρόωρου θανάτου. Και σε άλλες 47 χώρες είναι η τρίτη κυριότερη αιτία.

Το 40% των κρουσμάτων μπορούν να αποτραπούν

Τα καλά νέα είναι ότι ο καρκίνος δεν είναι αναπόφευκτος. Στο σχεδόν 40% των περιπτώσεων προκαλείται από αποτρέψιμους παράγοντες, κυρίως από:

• Λοιμώξεις. Οι ιοί των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV), οι ιοί της ηπατίτιδας Β και C και το ελικοβακτήριο του πυλωρού είναι σημαντικές αιτίες
• Αλκοόλ
• Κάπνισμα
• Παχυσαρκία
• Καθιστική ζωή

«Αν και βλέπουμε μειώσεις σε ορισμένους καρκίνους σε χώρες που εφήρμοσαν πολιτικές πρόληψης, η πρόοδος είναι πολύ αργά», δήλωσε η Dr. Elisabete Weiderpass, διευθύντρια του IARC. «Το προφίλ του καρκίνου εξελίσσεται και άγεται ολοένα περισσότερο από την παχυσαρκία, την καθιστική ζωή, την ανθυγιεινή διατροφή και την ατμοσφαιρική ρύπανση. Η πρόληψή του πρέπει να παραμείνει πολιτική προτεραιότητα».

Ο καρκίνος του πνεύμονος παραμένει η κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο σε όλο τον κόσμο. Στους άνδρες, οι δύο συχνότερες κακοήθεις νόσοι είναι ο καρκίνος του πνεύμονος και ο καρκίνος του προστάτη. Στις γυναίκες ο καρκίνος του μαστού και δεύτερος ο καρκίνος του πνεύμονος. Και στα δύο φύλα εξ άλλου, τρίτος σε συχνότητα είναι ο καρκίνος του παχέος εντέρου.

Φωτογραφία: istock