Παγκόσμια Ημέρα Πρόληψης Πνιγμών: Οι 7 στρατηγικές του ΠΟΥ και το παράδειγμα της Ταϋλάνδης

Παγκόσμια Ημέρα Πρόληψης Πνιγμών στις 25 Ιουλίου και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εντείνει τις προσπάθειες για να μειωθούν επιτέλους οι ζωές που κοστίζει ο πνιγμός.

Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα, σε ετήσια βάση χάνονται σχεδόν 300.000 άνθρωποι από πνιγμό. Αντιστοιχούν σε 30 θανάτους κάθε ώρα. Το σχεδόν ένα τέταρτο των θυμάτων είναι παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών. Επιπλέον, ο πνιγμός παραμένει μία από 10 κύριες αιτίες θανάτου και στις ηλικίες 5-14 ετών. Πολλοί από αυτούς τους θανάτους δεν συμβαίνουν στη θάλασσα αλλά:

• Στα ποτάμια
• Στις λίμνες
• Στα πηγάδια
• Σε κάθε είδους πισίνες και οικιακούς συλλέκτες νερού

Περισσότερο από το 90% των θανάτων από πνιγμό σημειώνονται στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Τα παιδιά και οι έφηβοι των αγροτικών περιοχών προσβάλλονται δυσανάλογα.

Δυστυχώς, με την κλιματική αλλαγή ο πνιγμός γίνεται ολοένα συχνότερος. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως οι πλημμύρες, οι καταιγίδες και οι καύσωνες, αυξάνονται σε συχνότητα και ένταση. Μαζί τους αυξάνεται και ο κίνδυνος πνιγμού.

Ειδικά το καλοκαίρι, μελέτες έχουν δείξει πως υπάρχει ισχυρή συσχέτιση ανάμεσα στους καύσωνες και τον πνιγμό. Στη Βρετανία, λ.χ., κάθε αύξηση κατά 1 βαθμό Κελσίου στην περιβαλλοντική θερμοκρασία συνοδεύεται από αύξηση κατά 7,2% στους θανάτους από πνιγμό.

Επιπλέον, ο πνιγμός είναι σχεδόν πέντε φορές πιθανότερος τις ημέρες κατά τις οποίες η θερμοκρασία υπερβαίνει τους 25 βαθμούς Κελσίου, έναντι εκείνων με θερμοκρασία κάτω από 10°C.

Επτά στρατηγικές σωτηρίας

«Κάθε πνιγμός είναι τραγωδία, αλλά οι περισσότεροι μπορούν να αποφευχθούν», τονίζει ο Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, γενικός διευθυντής του ΠΟΥ. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο ο ΠΟΥ έδωσε στη δημοσιότητα επτά στρατηγικές οι οποίες παρέχουν στις χώρες πρακτικές, επιστημονικά τεκμηριωμένες μεθόδους για να μειώσουν τις ζωές που χάνονται στο νερό. Οι στρατηγικές αυτές συμπεριλαμβάνουν:

1. Αύξηση της ασφάλειας των υδάτινων μεταφορών
2. Εκπαίδευση στην κολύμβηση και στην ασφάλεια στο νερό από την παιδική ηλικία
3. Προετοιμασία για τις πλημμύρες και άλλα υψηλού κινδύνου ακραία φαινόμενα
4. Ασφάλεια στα επαγγέλματα γύρω από το νερό
5. Εκπαίδευση στην διάσωση και την καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ)
6. Φυσικές υποδομές που προάγουν την ασφαλή αλληλεπίδραση με το νερό (π.χ. προστατευτικές περιφράξεις)
7. Συστήματα φροντίδας των παιδιών και εξασφάλιση της επιτήρησης και προστασίας τους

«Η πρόληψη των πνιγμών δεν είναι δουλειά για ένα υπουργείο. Ανήκει σε όλους μας και η ανταμοιβή είναι οι ζωές που σώζει», πρόσθεσε ο Dr. Ghebreyesus.

Μείωση 35% έως το 2035

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Πρόληψης Πνιγμών, ο ΠΟΥ μας καλεί όλους να ενωθούμε για να αλλάξουμε τη ροή της κατάστασης (Unite to turn the tide).

Θέτει ως στόχο μείωση των πνιγμών κατά 35% έως το 2035. Και υπογραμμίζει πως για να συμβεί αυτό πρέπει όλοι να κάνουμε το καθήκον μας – κάθε άνθρωπος, σε κάθε χώρο και σε κάθε πλαίσιο.

Κάνει επίσης ιδιαίτερη μνεία στην Ταϋλάνδη, για να αποδείξει ότι ο πνιγμός δεν προλαμβάνεται με κεντρικές αποφάσεις, αλλά με μικρές, χιλιάδες πράξεις.

Το παράδειγμα της Ταϋλάνδης

Όπως εξηγεί, το 2006 ο πνιγμός ήταν η κύρια αιτία θανάτου στα παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών σε αυτή τη χώρα της Νοτιοανατολικής Ασίας. Σε ετήσια βάση κόστιζε 1.500 ζωές.

Πολλά από τα νεώτερα θύματά του δεν είχαν πλησιάσει ούτε καν ένα ποτάμι. Είχαν πνιγεί σε κουβάδες στα σπίτια τους ή σε δεξαμενές νερού. Είχαν πνιγεί ξαφνικά και αθόρυβα την ώρα που οι ενήλικες της οικογενείας τους είχαν γυρίσει για λίγο την πλάτη τους.

Η Ταϋλάνδη αποφάσισε να αλλάξει τις στατιστικές αυτές. Ωστόσο η απάντηση που επέλεξε δεν ήταν μία μεμονωμένη παρέμβαση, αλλά ένα αληθινό κίνημα.

Οι τοπικές κοινωνίες άρχισαν να αναγνωρίζουν τα επικίνδυνα σώματα νερού και να τα περιφράσσουν. Οι οικογένειες άρχισαν να μαθαίνουν ΚΑΡΠΑ. Τα παιδιά έκαναν μαθήματα κολύμβησης. Εθελοντές άρχισαν να επιτηρούν τα πηγάδια και τους υδάτινους χώρους στις αυλές και τα πάρκα.

Με την πάροδο του χρόνου, σε κάθε επαρχία της Ταϋλάνδης (σ.σ. είναι συνολικώς 75) δημιουργήθηκαν περισσότερες από 5.000 κοινωνικές ομάδες που προσπαθούσαν να μειώσουν τους πνιγμούς. Ήταν άνθρωποι όλων των ηλικιών, των κοινωνικών τάξεων, που έκαναν ό,τι μπορούσαν στη γειτονιά τους ή στην σφαίρα επιρροής τους.

Έως το 2022, οι θάνατοι παιδιών στη χώρα από πνιγμό είχαν μειωθεί κατά 57%. «Καμία μεμονωμένη παρέμβαση δεν το πέτυχε αυτό. Τα κατάφεραν χιλιάδες μικρές κινήσεις», υπογραμμίζει ο ΠΟΥ.

Φωτογραφία: iStock